Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA, Anetta Chołuj, Barbara Ciołek (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...].

Przedmiotem skargi M. B. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu (dalej: organ, ZUS) z dnia 17 sierpnia 2020 r. nr 430000/71/22059/2020/ZPWWO/UTRZ, 430000/71/220058/2020/ZPWWO/UTRZ, 430000/71/220057/2020/ZPWWO/UTRZ utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu z dnia 15 lipca 2020 r. nr 430000/71/22059/2020/ZPWWO, 430000/71/220058/2020/ZPWWO, 430000/71/220057/2020/ZPWWO w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że strona 10 kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r., we wniosku RDZ w części II Treść wniosku zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie z pkt 2. Organ odmówił stronie prawa do zwolnienia. W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm., dalej: ustawa COVID-19, uCOVID) oraz art. 31zq ust. 1 i 3 uCOVID i stwierdził, że strona nie przesłała do 30 czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za okres objęty wnioskiem o zwolnienie. Wskazał organ, że strona wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej i zgłosiła się do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia [...] od 1 marca 2020 r. Dalej powołał organ art. 47 ust. 2g u.s.u.s. i stwierdził, że strona nie była zwolniona z obowiązku składania deklaracji

Wnioskując o ponowne rozpoznanie sprawy strona wskazała, że była zapewniona przez księgową prowadzącą jej rozliczenia, że deklaracje są złożone. Wyjaśniła strona, że około 20 czerwca dostała wiadomość z ZUS, że są braki w dokumentach, a księgowa poinformowała, że deklaracje są złożone i poprawiona została deklaracja DR2 za marzec, gdzie był błąd w kodzie. Deklarację złożono z przychodem za 2019 r., ale nie był podany dochód. W związku z błędnym drukiem DR2 deklaracje z miesiące od marca nie dołączyły się do konta. Wskazała strona, że wszystko zostało wyjaśnione i poprawione.

ZUS zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję z 15 lipca 2020 r. W uzasadnieniu stwierdził, że strona nie dochowała terminu 30 czerwca 2020 r. na złożenie deklaracji. Dokumenty rozliczeniowe zostały złożone za marzec 2020 r. - 30 lipca 2020 r. a za kwiecień i maj 1 lipca 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) strona wskazała, że spełniła warunki do otrzymania zwolnienia. Deklaracje zostały złożone do skrzynki wystawionej w ZUS 10 kwietnia 2020 r. i 30 czerwca 2020 r., stąd też nie ma potwierdzenia złożenia. Pismo z ZUS z 10 lipca 2020 r. potwierdza, że deklaracje zostały złożone, ale z uwagi na błędny kod nie mogły zostać wprowadzone do systemu. Argumentowała strona, że kontakt z pracownikami ZUS był w tym czasie bardzo utrudniony i nie można było ustalić, dlaczego dokumenty nie przechodzą drogą elektroniczną. Wniosła strona o pozytywne rozpoznanie skargi i wskazała na trudności i ograniczenie działalności związane z epidemią.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy art. 31zq ust. 1 i 3 uCOVID i wskazał, że stanowisko zajęte w decyzji jest prawidłowe. Strona miała obowiązek złożenia deklaracji, a deklaracje zostały złożone z uchybieniem terminu. Wskazał organ, że z dokumentacji wynika, że strona 10 kwietnia 2020 r. złożyła komplet dokumentów za marzec 2020 r., ale podany został błędny identyfikator na informacji o rocznym dochodzie oraz formie opodatkowania z tytułu działalności gospodarczej oraz podstawie wymiaru składek. Dokumenty zostały przekazane do wyjaśnienia. Pismem z 29 kwietnia 2020 r. strona została poinformowana o błędzie. Kolejne pismo zostało wysłane do strony 10 lipca 2020 r. A prawidłowa deklaracja ZUS DRA i ZUS DRA II została przekazana 30 lipca 2020 r. Deklaracje za kwiecień i maj 2020 r. strona złożyła 1 lipca 2020 r. do skrzynki ZUS, co potwierdzają pieczątki wpływu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przez organ zwolnienia strony z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r.

Według organu strona nie spełniła przesłanek do ubiegania się o zwolnienie z art. 31zo ust. 2 uCOVID, ponieważ nie dopełniła warunku w postaci złożenia dokumentów rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 uCOVID Na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

A stosownie do art. 31zq ust. 1 uCOVID, za marzec, kwiecień i maj 2020r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

W sprawie nie jest sporne, że skarżąca nie był zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych.

Oceniając stan sprawy uwzględnić trzeba, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art, 10 § 1 k.p.a), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Prowadząc postępowanie organ winien działać zgodnie z zasadą z art. 7 k..a., tj. stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien uwzględnić także treść art. 9 k.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma również art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W ocenie Sądu w sprawie organy nie dopełniły ciążących na nich obowiązków wynikających z ww. przepisów.

Zaznaczyć trzeba, że postępowanie objęte kontrolą Sądu prowadzone było w szczególnych okolicznościach i na podstawie szczególnych przepisów związanych z epidemią COVID-19. W reakcji na epidemię COVID-19 wprowadzonych zostało szereg szczególnych rozwiązań służących przeciwdziałaniom skutkom COVID-19. Trwający stan epidemii powoduje również, że przepisy, w tym wdrażające pomoc dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami epidemii, są stale zmieniane i dostosowywane do aktualnych potrzeb.

Celem ustawodawcy wprowadzającego przepisy mającej zastosowanie w sprawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali.

Wobec zaistniałych okoliczności, w prowadzonych postepowaniach szczególnego znaczenia nabiera wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygniecie o treści żądanej przez stronę.

Z akt sprawy wynika, że organ w toku postępowania wszczętego wnioskiem strony z 10 kwietnia 2020 r. nie realizował obowiązku z art. 9 k.p.a

Z akt nie wynika również, aby organ przed wydaniem decyzji odmownej umożliwił stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. W konsekwencji organ naruszył obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

Jak wyjaśnia organ strona wraz z wnioskiem złożyła deklarację za marzec 2020 r., ale była ona z błędnym kodem. Według twierdzeń organu, strona została pismem z 29 kwietnia 2020 r. poinformowana o błędzie, a kolejne pismo w tej sprawie zostało wysłane 10 lipca 2020 r. Prawidłowe deklaracje zostały złożone 30 lipca 2020 r. za marzec i 1 lipca 2020 r. za kwiecień, maj. Datę wpływu deklaracji za kwiecień i maj ma potwierdzać pieczątka wpływu.

Strona wskazuje natomiast, że deklaracje zostały złożone w terminie, tj. za marzec -10 kwietnia 2020 r., przy czym była ona błędna i nie mogła zostać wprowadzona do systemu, natomiast za kwiecień i maj zostały złożone 30 czerwca 2020 r. poprzez wrzucenie do skrzynki wystawionej w ZUS, dlatego strona nie ma potwierdzenia ich złożenia.

W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że w aktach przekazanych do Sądu nie zostały umieszczone pisma, na które powołuje się ZUS. Akta są bardzo ograniczone i obejmują jedynie dwie decyzje oraz wniosek o zwolnienie oraz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast strona dołączyła do skargi pismo ZUS z 10 lipca 2020 r. dotyczące deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA cz.II oraz ZUS DRA za miesiące od marca do czerwca 2020 r., w którym organ prosi o ponowne przesłanie deklaracji, ponieważ złożone 10 kwietnia 2020 r. oraz 1 lipca 2020 r. zawierają błędny kod, co uniemożliwia wprowadzenie ich do systemu.

Na podstawie przedłożonych akt (a zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na postawie akt sprawy), Sąd nie ma podstaw do stwierdzenia, że przed wydaniem decyzji 15 lipca 2020 r. i przed upływem terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych organ wezwał stronę o uzupełnienie brakujących dokumentów oraz uprzedził stronę o skutkach ich niezłożenia.

Jak wskazuje strona, co potwierdza organ, strona niewątpliwie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji za marzec przed upływem terminu (przed 30 czerwca 2020 r.). Według stanowiska strony i organu deklaracja została złożona 10 kwietnia 2020 r. Deklaracja miała błędny kod, co nie pozwalało na jej wprowadzenie do systemu. Organ powołuje się na pismo z 29 kwietnia 2020 r., w którym miał wezwać do usunięcia błędu w złożonej deklaracji, pisma tego jednak w aktach nie ma. Nie można zatem potwierdzić, że strona została w tej dacie wezwana o poprawienie deklaracji. Natomiast odnośnie pisma z 10 lipca 2020 r., które strona dołączyła do skargi, to również nie pozwala ono na przyjęcie, że organ przed wydaniem decyzji dopełnił wymogów z powołanych wyżej przepisów k.p.a.

Zwraca Sąd uwagę, że pismo jest z 10 lipca 2020 r. i wyznacza stronie 7 dniowy termin na poprawienie deklaracji, natomiast decyzja została wydana już 15 lipca 2020 r. (według pieczęci na decyzji wysłana została 17 lipca 2020 r.). W aktach nie ma przy tym dowodu doręczenia stronie pisma z 10 lipca 2020 r. Powyższe nie potwierdza zatem, że organ realizował ciążące na nim obowiązki, a strona miała możliwość spełnienia wezwania.

Tym samym przyjąć należy, że strona złożyła deklarację za marzec z dochowaniem terminu (błędna deklaracja nie oznacza jej niezłożenia).

Z kolei odnośnie deklaracji za kwiecień i maj, to organ nie wyjaśnił zasad składania deklaracji poprzez "wrzucenie ich do skrzynki wystawionej w ZUS" i odbioru tych deklaracji przez organ, stąd też Sąd nie ma możliwości odniesienia się do twierdzeń organu, co do daty wpływu deklaracji za kwiecień i maj. Zauważa jednak Sąd, że zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. jeżeli pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. A zatem wobec braku jednoznacznego wykazania przez organ, że pieczęć wpływu na jaką powołuje się organ jest tożsama z datą "wrzucenia" deklaracji do skrzynki wystawionej w ZUS; a jak twierdzi strona deklaracje "wrzuciła" 30 czerwca 2020 r., Sąd mając na uwadze ww. przepisy jako uzasadnione ocenia przyjęcie, że deklaracje za kwiecień i maj również zostały złożone z dochowaniem terminu.

Natomiast kwestia ich ewentualnej wadliwości i wezwania z 10 lipca 2020 r., to jak już Sąd wskazał, ww. wezwanie nie stanowi właściwej realizacji przez organ jego obowiązków z k.p.a.

Z poczynionych przez Sąd rozważań wynika, że organ na moment wydawania decyzji z 15 lipca 2020 r. dysponował deklaracjami, jak twierdzi błędnymi, jednak nie podjął właściwych czynności dla umożliwienia ich poprawienia przez stronę. A zatem z uwagi na naruszenia procesowe, wydanie decyzji z 15 lipca 2020 r. nastąpiło w warunkach naruszenia przepisów.

Jednocześnie, jak wskazuje organ wszystkie wymagane (poprawione) deklaracje zostały już złożone przed datą ponownego rozpoznania sprawy przez organ. Decyzja utrzymująca w mocy decyzję z 15 lipca 2020 r. została wydana 17 sierpnia 2020 r. A zatem na moment ponownego rozpoznania sprawy organ dysponował wymaganymi - poprawionymi dokumentami.

Tym samym, w ocenie Sądu, organ ponownie rozpoznający sprawę wadliwie nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, jak również wadliwie nie uwzględnił, że deklaracje zostały poprawione.

Niezależnie od powyższego organ winien mieć na uwadze, co Sąd już podkreślał, że stan epidemii i uchwalane w tym czasie przepisy wdrażające programy pomocowe, ulegają częstym zmianom, stąd też ustawodawca mając na uwadze stopień ich skomplikowania, wprowadza również przepisy, które mają ułatwić stronom możliwość realnego skorzystania z pomocy. Do takich przepisów należy zaliczyć obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodany ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz odnoszą się do zdarzeń, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii trwa od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491).

Podobny charakter (doprecyzowujący zwolnienie i sposób procedowania) ma zmiana wprowadzona w art. 10 ustawy z 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 1423, ogłoszonej 20 sierpnia 2020 r.). W ust. 1 ustawodawca wprowadził zapis, że w przypadku złożenia do dnia 30 czerwca 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, zwalnia się z obowiązku opłacenia należnych składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020 r., w wysokości określonej w art. 31zo, także wówczas, gdy składki te zostały opłacone lub na poczet tych składek Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył z urzędu nienależnie opłacone składki. Opłacone składki lub zaliczone z urzędu nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695, 875 i 1291). Natomiast zgodnie z ust. 2 Zwolnieniu z obowiązku opłacenia, o którym mowa w ust. 1, podlegają należne składki wykazane w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020r. znane na dzień ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia składek.

Ww. ust. 2 wprowadza odmienny zapis co do momentu oceny składek ("znane na dzień ponownego rozpatrzenia wniosku), które mają podlegać zwolnieniu, aniżeli przewidziany w art. 31q ust. 4 uCOVID. Art. 31zq uCOVID zawiera zapis, że zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Przepis ten wszedł w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (art. 13 pkt 6 ustawy).

Stwierdzone przez Sąd naruszenia postępowania skutkują koniecznością uchylenia obu decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu i przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów, mając na uwadze, że strona skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Organ zobowiązany będzie rozpoznać wniosek strony uwzględniając złożone dokumenty, a jeżeli wystąpi taka potrzeba zapewniając stronie możliwość złożenia kompletnego wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.