Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 16 lipca 2025 r., nr SKO.K/41.3/658/2025/8834/KC w przedmiocie usunięcia z centralnej ewidencji pojazdów informacji o zbyciu pojazdu oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 16 lipca 2025 r., znak: SKO.K/41,3/658/2025/8834/KC Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: skarżący, strona), utrzymało w mocy decyzję Starosty B. (dalej: Starosta, organ I instancji), z dnia 23 kwietnia 2025r. nr [....] odmawiającej usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony.

W podstawie prawnej SKO powołało art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 23 kwietnia 2025r. nr [...] Starosta odmówił usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony.

W uzasadnieniu ww. decyzji Starosta wskazał, że w dniu 21 grudnia 2021 r. do organu na podstawie art. 78 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej jako: p.r.d.), wpłynęło zawiadomienie I. C. o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Do zawiadomienia dołączono kopię umowy kupna-sprzedaży z dnia 11 grudnia 2021r. podpisaną przez kupującego J. G..

W dniu 3 marca 2025 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o usunięcie jego danych osobowych z bazy CEPIK dot. zgłoszenia zbycia w/w pojazdu, ponieważ zostały wprowadzone na podstawie sfałszowanej umowy kupna - sprzedaży Do wniosku dołączono postanowienie o umorzeniu dochodzenia Prokuratury Rejonowej w Z.z dnia 18 maja 2024r. oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 15 listopada 2024r.

Starosta wystąpił do Prokuratury Rejonowej w Z. o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia [...] oraz do Prokuratury Rejonowej w B. o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii postanowienia o umorzeniu śledztwa [...].

W dniu 26 marca 2025r. Prokuratura Rejonowa w B. przesłała uwierzytelnioną kserokopię postanowienia o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa - sygn. akt [...]. Następnie w dniu 18 kwietnia 2025r. Prokuratura Rejonowa w Z. przesłała uwierzytelnioną kserokopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa - sygn. akt [...].

Organ I instancji w dniu 26 marca 2025 r. przesłuchał I. C. na okoliczność sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...], która to oświadczyła, iż w dniu 11 grudnia 2021r. sprzedała w/w pojazd na terenie auto-komisu w S.wyjaśniając, iż po oględzinach pojazdu nastąpiło sporządzenie umowy kupna-sprzedaży oraz zapłata w kwocie 1700 zł. Do chwili obecnej pojazd nie został jej zwrócony w związku z czym podtrzymała czynność zgłoszenia zbycia pojazdu z dnia 21 grudnia 2021r.

W ocenie organu I instancji, na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, nie sposób zasadnie stwierdzić, iż nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Skarżący nie podjął bowiem działań prawnych mających na celu stwierdzenie nieważności umowy kupna (w trybie cywilnym), stwierdzonej umową kupna-sprzedaży z dnia 11 grudnia 2021r., na której widnieją jego dane.

Według Starosty w tym zakresie postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie sygn. [...] oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie sygn. [...] nie są wiążące dla organu I instancji. Taki walor mógłby mieć prawomocny wyrok skazujący w sprawie karnej o czyn z art. 190a § 2 k.k. (podszycie się pod inną osobę) lub o czyn z art. 270 § 1 k.k. (fałszerstwo dokumentów).

Organ I instancji dodał, że w toku zakończonego umorzenia postępowania karnego nie stwierdzono w oparciu o opinię biegłego grafologa, faktu sfałszowania na umowie kupna-sprzedaży stanowiącej podstawę wpisu w CEPIK podpisu skarżącego.

Przedmiot prowadzonego postępowania obejmował kwestię wykorzystania danych osobowych, podszycia się pod tożsamość innej osoby oraz podrobienie podpisu na umowie kupna-sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Wobec braku ustalenia sprawcy tego przestępstwa nie można domniemywać, że do popełnionego przestępstwa rzeczywiście doszło. Postanowienie prokuratora ma jedynie wymiar formalny.

W związku z powyższym decyzją z dnia 23 kwietnia 2025r. nr [...] Starosta odmówił usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony.

Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie do SKO zarzucając organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, co następnie szeroko uzasadnił.

W konsekwencji SKO opisaną na wstępie decyzją z 16 lipca 2025 r., utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że zgodnie z art. 80a ust. 2 pkt 1 p.r.d. w centralnej ewidencji pojazdów gromadzi się dane o pojazdach zarejestrowanych na podstawie art. 73 albo art. 74 oraz o ich właścicielach lub niektórych kategoriach posiadaczy.

Szczegółowa regulacja procedury rejestracji pojazdu zawarta została w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. poz. 1709, dalej jako: rozporządzenie).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a p.r.d., na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 24, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza dowód własności pojazdu.

Kolegium wskazało, że czynność związana z wpisaniem do centralnej ewidencji pojazdów danych dotyczących zbycia pojazdu i jego nabywcy ma charakter czynności materialnotechnicznej.

Nadto SKO zaznaczyło, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzega się potrzebę rozróżnienia czynności polegających na potwierdzeniu istnienia prawa, od przypadków, gdy dochodzi do odmowy podjęcia takich czynności. Odmowa potwierdzenia uprawnienia stanowi bowiem przejaw władczego, jednostronnego rozstrzygania o uprawnieniach danego podmiotu lub ich braku (zob. w tym zakresie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r.; sygn. akt. I OSK 761/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 r.; sygn. akt I OSK 850/06). Zdaniem SKO za przekonujący należy uznać również pogląd wyrażony w orzecznictwie, że brak w ustawie wyraźnego wskazania, iż określone indywidualne sprawy administracyjne są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej, nie przesądza o tym, że sprawa nie należy do kategorii spraw administracyjnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnej w postępowaniu unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. (uchwała składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2001 r., sygn. akt OPK 10/01, publ: ONSA 2001/4/159). Ponadto należy zauważyć, że taka forma załatwienia sprawy (umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem) w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony, nadto realizuje zasadę prawa do procesu administracyjnego (zgodnie z art. 78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd przyjął, że o ile wydanie wtórnika prawa jazdy dokonywane jest przez właściwy organ w formie czynności materialno -technicznej, o tyle odmowa wydania tego wtórnika, a więc odmowa dokonania czynności materialno- technicznej powinna zostać dokonana w drodze decyzji. Tylko bowiem taka forma załatwienia wniosku umożliwia instancyjną, oraz w dalszej perspektywie, pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem i w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony

podmiotu wnioskującego o wydanie wtórnika prawa jazdy." (podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2003r. sygn. akt II SA 1719/03).

Jak wynika z wyżej cytowanych przepisów rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek jego właściciela, a do rejestracji niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów. Postępowanie rejestracyjne ma cechy postępowania sformalizowanego i organ rejestrujący jest zobowiązany wymagać dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 p.r.d. Ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ rejestrujący.

Rejestracja pojazdu i wpisywanie danych do centralnej ewidencji pojazdów dokonywane jest na podstawie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisów prawa administracyjnego, a organy rejestrujące nie zajmują się rozstrzyganiem prawa własności pojazdów, ponieważ kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych.

Kolegium zaznaczyło, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie akcentowano, że właściwe organy dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, co oznacza, iż nie mogą one ani kreować, ani korygować tychże stosunków. Ustalenia w przedmiocie istnienia, czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą bowiem do właściwości sadów powszechnych, przed którymi są one rozstrzygane w razie sporu w tej kwestii. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Osoba na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu powinna zatem udokumentować swoje prawo własności do niego. Zarejestrowany może być bowiem pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Zatem jedną z istotnych okoliczności wymagających wyjaśnienia w postępowaniu o rejestrację pojazdu pozostaje ustalenie, czy osoba na rzecz której ma być dokonana rejestracja jest właścicielem pojazdu (vide: wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000r. II SA 2371/99; LEX nr 44118).

Odnosząc przedstawiony wyżej stan prawny do ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji prawidłowo odmówił usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony, tj. odmówił dokonania czynności materialnotechnicznej.

Kolegium wskazało, że Starosta jako organ rejestrujący nie może we własnym zakresie ustalać, czy do sprzedaży pojazdu między określonymi stronami umowy w rzeczywistości doszło, w szczególności gdy umowa ta pozostaje nadal w obrocie prawnym, ponieważ kwestie istnienia bądź nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych.

W ocenie Kolegium postępowanie organu I instancji nie zostało dotknięte uchybieniami wpływającymi na wynik postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

W skardze z dnia 21 sierpnia 2025r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący w całości zaskarżył decyzję SKO z dnia 16 lipca 2025 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie umowy kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. za wiarygodną i zawartą skutecznie przez skarżącego oraz dokonanie w tym zakresie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego w sytuacji gdy przedmiotowa umowa nie została zawarta przez skarżącego, a jego podpis został sfałszowany co stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego;

- art. 7 k.p.a., 75 k.p.a. oraz 77 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący uczestniczył w zawarciu umowy kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. i w konsekwencji stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu, w sytuacji gdy skarżący nigdy nie zawierał przedmiotowej umowy a znajdujący się na niej podpis rzekomo należący do skarżącego został sfałszowany co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego;

- art. 7 k.p.a., 75 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak ustalenia iż umowa kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. jest nieważna gdyż została zawarta w wyniku popełnienia przestępstwa poprzez sfałszowanie podpisu skarżącego i wykorzystanie jego danych osobowych w sposób nieuprawniony co stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego;

- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym niewyjaśnienie, że podpis znajdujący się na umowie kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. nie należy do skarżącego lecz został sfałszowany co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego;

- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne nieuwzględnienie w ustaleniach stanu faktycznego okoliczności iż z materiałów zgromadzonych w aktach postępowań przygotowawczych: śledztwa sygn. [...] oraz dochodzenia sygn. [...], [...] wynika okoliczność popełnienia przestępstwa na niekorzyść skarżącego jako pokrzywdzonego poprzez sfałszowanie jego podpisu i wykorzystanie jego danych osobowych w sposób nieuprawniony na umowie kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. w sytuacji stwierdzenia przez Policję i Prokuraturę faktu popełnienia ww. przestępstw lecz bez wykrycia sprawcy co zostało potwierdzone postanowieniami o umorzeniu śledztwa z dnia 15 listopada 2024 r. oraz umorzeniu dochodzenia z dnia 18 maja 2024 r., co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 23 kwietnia 2025 r. [...] w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o usunięciu informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 80bd ust. 1 p.r.d. poprzez jego nieprawidłowe niezastosowanie i nieusunięcie z systemu CEPIK błędnych danych dotyczących skarżącego jako właściciela pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] w sytuacji gdy powyższe dane zostały ujawnione w CEPIK na podstawie sfałszowanej umowy kupna sprzedaży co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego.

W związku z powyższym skarżący w pierwszej kolejności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia 23 kwietnia 2025 r. [...].

W razie braku stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni decyzji o usunięciu informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego.

Ewentualnie

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 23 kwietnia 2025 r. [...].

Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący m.in. wskazał, że nigdy nie zawierał umowy sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] a zatem nie jest i nigdy nie był właścicielem przedmiotowego samochodu. Natomiast podpis znajdujący się na przedmiotowej umowie sprzedaży nie należał do strony, lecz został on sfałszowany.

Skarżący podkreślił, że umowa sprzedaży, w zakresie, w jakim została sfałszowana, nie wywiera skutków prawnych, gdyż zakres ten nie jest objęty zgodnymi oświadczeniami woli stron. W przypadku podrobienia umowy sprzedaży w ogóle nie mamy do czynienia z umową, gdyż taki stosunek prawny wcale nie został przez wskazane w podrobionym dokumencie osoby nawiązany. Zatem w przypadku podrobienia umowy sprzedaży pojazdu, nie dochodzi na podstawie takiego dokumentu do przeniesienia własności pojazdu na wskazaną w nim osobę kupującego.

Skarżący zaznaczył, że od wielu miesięcy podejmuje inicjatywę w usunięciu swoich danych z systemu CEPIK, które zostały wprowadzone w oparciu o sfałszowaną umowę sprzedaży.

Skarżący nadmienił, iż od początku zgłaszał organom administracyjnym fakt sfałszowania umowy kupna sprzedaży pojazdu przedkładając dokumenty urzędowe, w tym postanowienia Prokuratury. Ponadto zdaniem strony za nieuzasadnione należy uznać pominięcie przez organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w stanie faktycznym sprawy ustaleń poczynionych przez Prokuraturę Rejonową w B. oraz Prokuraturę Rejonową w Z.w toku prowadzonych przez nie postępowań przygotowawczych.

Skarżący podkreślił, że postanowienia Prokuratury mają moc orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu. W świetle przepisów procedury karnej, postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa jest decyzją procesową, stwierdzającą fakt popełnienia przestępstwa, w tym przypadku sfałszowania umowy kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej [...] stanowiącej podstawę wpisania skarżącego do CEPIK jako właściciela w/w samochody bez podstawy prawnej. W doktrynie prawa karnego wskazuje się, że podstawowym zadaniem postępowania prokuratorskiego jest ustalenie, czy popełniono czyn zabroniony i czy jest on przestępstwem.

W szczególności strona podniosła, iż wbrew stanowisku organu I instancji oraz SKO umorzenie śledztwa lub dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa następuje wtedy, gdy zostaje ustalone, że został popełniony czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa, lecz nie zdołano ustalić jego sprawcy lub sprawców. Warunkiem umorzenia postępowania z tej przyczyny jest stwierdzenie, że zdarzenie będące przedmiotem postępowania jest czynem, i to wyczerpującym znamiona przestępstwa, oraz nie zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

W ocenie strony organ I instancji oraz następnie SKO bezpodstawnie przyjęli, że wobec braku ustalenia sprawcy przestępstwa nie można przyjąć, że do popełnienia przestępstwa rzeczywiście doszło. Brak dla takiego działania jakiejkolwiek podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego zebrany zarówno przez organ I instancji jak również organ II instancji materiał dowodowy nie był wyczerpujący i doprowadził do błędnych ustaleń faktycznych.

Według strony zarówno organ I instancji, a następnie SKO dokonali ustaleń faktycznych na podstawie sfałszowanej i w konsekwencji nieważnej umowy kupna sprzedaży pojazdu. W szczególności w obliczu materiałów zgromadzonych w toku postępowań przygotowawczych oraz wobec wydania prawomocnych postanowień kończących śledztwo i dochodzenie, powyższa umowa nie mogła stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego jako dowód niewiarygodny.

Zdaniem strony organy nieprawidłowo zastosowały art. 80bd ust. 1 p.rd. ponieważ podmiot, który stwierdzi niezgodność danych zgromadzonych w ewidencji, wyjaśnia tę niezgodność w zakresie danych, do których przekazania jest obowiązany na podstawie ustawy, i wprowadza dane do ewidencji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Ponadto SKO wskazało, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniło skarżącemu, iż wpisanie do centralnej ewidencji pojazdów kwestionowanych przez niego danych jako nabywcy pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] nastąpiło poprzez czynność materialnotechniczną, która objęta jest kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej na taką czynność do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1pkt 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 80a ust. 2 pkt 1 p.r.d. w centralnej ewidencji pojazdów gromadzi się dane o pojazdach zarejestrowanych na podstawie art. 73 albo art. 74 oraz o ich właścicielach lub niektórych kategoriach posiadaczy.

Stosownie do art. 80b ust. 1 pkt 2 i pkt 5 p.r.d. w ewidencji gromadzi się następujące dane:

2) o właścicielu pojazdu:

a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę),

b) numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument,

c) datę i miejsce urodzenia,

d) numer identyfikacyjny REGON,

e) adres zamieszkania (siedziby),

f) datę zgonu; oraz

5) o zbyciu pojazdu:

a) datę zgłoszenia zbycia pojazdu,

b) datę zbycia pojazdu,

c) dane nabywcy:

- imię i nazwisko (nazwę lub firmę). 

- numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument,

- datę i miejsce urodzenia,

- numer identyfikacyjny REGON,

- adres zamieszkania (siedziby),

- datę zgonu.

w myśl art. 80ba ust. 1 pkt 1 p.r.d. dane, o których mowa w art. 80b ust. 1 p.r.d., są przekazywane do ewidencji przez organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów -- w zakresie danych, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, pkt 2--5 p.r.d. z wyłączeniem daty zgonu, pkt 8, 8a, 9 i 9a, pkt 10 w zakresie terminu okresowego badania technicznego pojazdu w przypadku rejestracji pojazdu wcześniej niezarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pkt 12, 13, 17, 18 i 20;

Jak wynika z art. 80ba ust. 3 p.r.d. podmioty wymienione w ust. 1 wprowadzają dane do ewidencji w czasie wykonania czynności skutkującej koniecznością przekazania danych do ewidencji, za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję lub Za pomocą systemów teleinformatycznych obsługujących zadania realizowane przez te podmioty.

Stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.

W myśl art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 p.r.d.

Szczegółowa regulacja procedury rejestracji pojazdu zawarta została w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. poz. 1709, dalej jako: rozporządzenie).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a p.r.d., na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 24, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza dowód własności pojazdu.

Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:

1) umowa sprzedaży;

2) umowa zamiany;

3) umowa darowizny;

4) umowa o dział spadku;

5) umowa o zniesienie współwłasności;

6) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu;

7) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności;

8) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.

W świetle powołanych w zaskarżonych decyzjach przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 110) oczywistym jest, że wykazanie prawa własności powinno być udokumentowane autentycznymi dokumentami, wykazującymi transakcję z właścicielem pojazdu. Taki wymóg wynika jednoznacznie z treści § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie którym w przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela pojazdu zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, dowodem własności są wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu.

Tymczasem, jak zasadnie organy wywiodły, skarżący neguje fakt nabycia pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Jednocześnie podnosi, że dane dotyczące przedmiotowego pojazdu zostały ujawnione w CEPIK na podstawie sfałszowanej umowy kupna sprzedaży co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmówieniu usunięcia informacji o zbyciu ww. pojazdu na rzecz skarżącego.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że organ rejestrujący nie posiada uprawnień do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności oraz, że czynność związana z wpisaniem do centralnej ewidencji pojazdów danych dotyczących zbycia pojazdu i jego nabywcy ma charakter czynności materialnotechnicznej.

Sąd podzielił stanowisko organów, że postępowanie rejestracyjne ma cechy postępowania sformalizowanego i organ rejestrujący jest zobowiązany wymagać dokumentów wymienionych w art. 72 ust. 1 p.r.d. Ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ rejestrujący. Dowód nabycia prawa własności samochodu powinien bowiem przedstawić podmiot ubiegający się o rejestrację.

Rejestracja pojazdu i wpisywanie danych do centralnej ewidencji pojazdów dokonywane jest na podstawie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisów prawa administracyjnego, a organy rejestrujące nie zajmują się rozstrzyganiem prawa własności pojazdów, ponieważ kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych.

Sąd podzielił stanowisko organów, że organ rejestrujący nie może we własnym zakresie ustalać, czy do sprzedaży pojazdu między określonymi stronami umowy w rzeczywistości doszło, w szczególności gdy umowa ta pozostaje nadal w obrocie prawnym, ponieważ kwestie istnienia bądź nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą jak było wyżej wspomniane do właściwości sądów powszechnych.

Biorąc powyższe pod uwagę organ nie miał podstaw by usunąć informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz strony.

Zdaniem Sądu niezasadne i gołosłowne okazały się zarzuty skargi - w której skarżący twierdzi, że organ I instancji nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego i nie uzasadnił zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd podzielił stanowisko organów, iż w tym zakresie postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie sygn. [...] oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie sygn. [...] nie są wiążące dla organów. Taki walor mógłby mieć prawomocny wyrok skazujący w sprawie karnej o czyn z art. 190a § 2 k.k. (podszycie się pod inną osobę) lub o czyn z art. 270 § 1 k.k. (fałszerstwo dokumentów).

Tym bardziej, że w toku zakończonego umorzenia postępowania karnego nie stwierdzono w oparciu o opinię biegłego grafologa, faktu sfałszowania na umowie kupna-sprzedaży stanowiącej podstawę wpisu w CEPIK podpisu skarżącego.

Przedmiot prowadzonego postępowania obejmował kwestię wykorzystania danych osobowych, podszycia się pod tożsamość innej osoby oraz podrobienie podpisu na umowie kupna-sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Wobec braku ustalenia sprawcy tego przestępstwa nie można domniemywać, że do popełnionego przestępstwa rzeczywiście doszło. Postanowienie prokuratora ma jedynie wymiar formalny.

Przedmiot prowadzonego postępowania obejmował kwestię wykorzystania danych osobowych, podszycia się pod tożsamość innej osoby oraz podrobienie podpisu na umowie kupna-sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...]. Wobec braku ustalenia sprawcy tego przestępstwa nie można domniemywać, że do popełnionego przestępstwa rzeczywiście doszło. Postanowienie prokuratora ma jedynie wymiar formalny.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 k.p.a., 75 k.p.a. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie umowy kupna sprzedaży pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] z dnia 11 grudnia 2021 r. za wiarygodną i zawartą skutecznie przez skarżącego ponieważ zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w tym postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 15 listopada 2024 r. oraz umorzeniu dochodzenia z dnia 18 maja 2024 r., nie pozwalają na usunięcie informacji o zbyciu pojazdu marki Toyota Yaris o nr rej. [...] na rzecz skarżącego.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organ uwzględnił niezbędną dokumentację. Oparł się na zgromadzonych dowodach i ocenił je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej. Motywy wynikają jasno z uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono ułomnie.

Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 75, 77, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1, art. 78 ust. 2 pkt 1, 80bd ust. 1 p.r.d., ani też innych przepisów, w tym wyżej przywołanych, uzasadniających uwzględnienie skargi.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie stwierdził zatem naruszenia prawa materialnego przez organy administracji obu instancji. Brak też podstaw do stwierdzenia uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została należycie uzasadniona, zgodnie z wymogami z art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie Sąd podzielił również stanowisko Kolegium, w myśl którego wobec istoty i charakteru postępowania w przedmiotowej sprawie, nie było możliwe rozstrzygnięcie na korzyść skarżącego wątpliwości, które dotyczą kwestii własności pojazdu, którego dotyczył wniosek o usunięcie z centralnej ewidencji pojazdów informacji o zbyciu pojazdu.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151p.p.s.a.