Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Fundacji T. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz R. K. na postanowienia z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenia ,

Postanowieniami z dnia 17 listopada 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił wniosek skarżących organizacji społecznych o wyłączenie sądu, umorzył postępowanie wywołane wnioskiem ww. organizacji o przyznanie prawa pomocy i umorzył postępowanie wywołane wnioskiem R. K. o przyznanie prawa pomocy (k. 327, 330, 335).

Odpisy powyższych postanowień zostały w dniu 29 listopada 2016 r. doręczone R. K. tytułującemu się w sprawie przedstawicielem powyższych organizacji (k. 343).

W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. R. K. w imieniu reprezentowanych pięciu organizacji społecznych (oprócz czterech skarżących organizacji także w imieniu Stowarzyszenia zwykłego I. B.) złożył zażalenia na postanowienia z dnia 17 listopada 2016 r. (k. 344).

Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. do uzupełnienia braków formalnych zażaleń z dnia 6 grudnia 2016 r. poprzez: (-) przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie stowarzyszeń zwykłych Z. B., F. Z. i I. B. zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy Stowarzyszenia zwykłe Z. B. i F. Z. dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia;

(-) nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji;

(-) nadesłania zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące skargę nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia;

Powyższe zarządzenie z dnia 8 grudnia 2016 r. doręczono R. K. w dniu 27 grudnia 2016 r. (k. 367). W dniu 3 stycznia 2017 r. złożył on plik dokumentów (k. 362).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Złożone w sprawie niniejszej zażalenie na postanowienie z dnia 17 listopada 2016 r. o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sądu podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, nadto na postanowienia wymienione w tym przepisie. Wskazać trzeba, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują zażaleń na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sądu. Takie zażalenie jest zatem niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji.

Odrzuceniu podlega również zażalenie Stowarzyszenia I. B. na wyżej opisane postanowienie. Zgodnie bowiem z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła, zażalenie wniesione po upływie terminu lub też zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu. W sprawie niniejszej skarga została złożona przez cztery organizacje społeczne, wśród których nie było Stowarzyszenia I. B. w B. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sądu z dnia 17 listopada 2016 r. zostało wydane wyłącznie w stosunku do tych czterech skarżących organizacji. Zażalenie zaś na postanowienie o odrzuceniu wniosku złożyło Stowarzyszenie I. B., które nie było i nie jest stroną postępowania. Tymczasem środki zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnoszą strony tj. skarżący, organ i uczestnicy postępowania. Wspólną cechą strony postępowania sądowoadministracyjnego jest posiadanie interesu prawnego, zaś w przypadku organizacji społecznych – działanie na rzecz innego podmiotu motywowane statutowym zakresem działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Nie może być uznany za stronę podmiot, który nie wnosił o dopuszczenie od udziału w postępowaniu (ze względu na swój interes prawny lub z uwagi na działanie na rzecz innego podmiotu) , jak też ten podmiot, który nie działał na etapie administracyjnym sprawy. Środek zaskarżenia (zażalenie, skarga kasacyjna) takiego podmiotu, niepołączony z wnioskiem o dopuszczanie do udziału w postępowaniu, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, o czym w sprawie niniejszej w stosunku do Stowarzyszenia I. B. orzeczono na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnośnie zaś zażalenia z dnia 6 grudnia 2016 r. czterech organizacji społecznych na postanowienie wydane w dniu 17 listopada 2016 r. tj. w przedmiocie umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem tychże organizacji o przyznanie prawa pomocy, to również podlega ono odrzuceniu. Do braków tego zażalenia tj. zażalenia z dnia 6 grudnia 2016 r. wezwano zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2016 r. Doręczenie wezwania R. K. miało miejsce w dniu 27 grudnia 2016 r. Termin wykonania zobowiązania upłynął w dniu 3 stycznia 2017 r. Do tej daty żaden z wyżej wymienionych braków nie został uzupełniony, a jedynie nadesłano pisma z dnia 3 stycznia 2017 r., które nie stanowią uzupełnienia braków o które chodziło w wezwaniu.

Dodać jedynie należy, i argumentacja ta jest wskazywana przedstawicielowi Skarżących organizacji w każdym orzeczeniu, że w przypadku stowarzyszeń zwykłych nieprzedstawienie ich składu osobowego, nieprzedłożenie uchwał zawierających upoważnienie dla przedstawiciela do ich reprezentowania – uniemożliwia ocenę czy organizacja jest prawidłowo reprezentowana, a tym samym nie można uznać wykazania tego upoważnienia. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi.

Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie Fundacji T. w B., gdyż R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. R. K. nie przedstawił dokumentów potwierdzających swoje uprawnienie do reprezentowania Fundacji.

Odnośnie zaś likwidowanego Stowarzyszenia F. Z. wskazać należy, że brak zdolności sądowej wyklucza udział takiej organizacji w postępowaniu przed sądem i skuteczne wnoszenie środków zaskarżenia. Stosownie zaś do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądowa to zdolność występowania przed sądem administracyjnym. Z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - Rej. KRS [...] i zarządzono jego likwidację. Z urzędu Sądowi jest wiadome, że powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.; P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 77; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12). W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Oznacza to, że rozwiązane Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a. Brak ten jest brakiem nieusuwalnym (analogiczne stanowisko zaprezentował NSA w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015r. II OZ 272/15). Zażalenie wniesione przez tę organizację jest zatem zażaleniem niedopuszczalnym (art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.).

Odrzuceniu podlega też zażalenie R. K. na postanowienie o umorzeniu postępowania wywołanego jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W zarządzeniu z dnia 8 grudnia 2016 r. wezwano R. K. do przedstawienia zażalenia na postanowienie z dnia 17 listopada 2016 r. w czytelnej wersji i odpowiedniej formie, zawierającej wyraźną, dającą się odczytać treść tj. w formie spełniającej wymagania dla pisma wnoszonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazanej w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Złożone zażalenie ma bowiem formę chaotycznego pisma, sporządzonego bardzo drobną czcionką, w którym nagromadzono znaczną ilość żądań, wniosków i informacji dotyczących wielu różnych postępowań. Nie sposób ustalić jaka jest jego ostateczna i właściwa treść, a rolą Sądu w żadnym razie nie jest odgadywanie intencji strony, która zobligowana jest do formułowania swoich żądań w sposób czytelny. Wykonanie powyżej wskazanego wezwania do nadesłania zażalenia w czytelnej formie nie nastąpiło zatem w sposób, który uzasadniałby uznanie, że ten brak formalny został uzupełniony.

Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażaleń wszystkich organizacji i R. K. na wszystkie postanowienia z dnia 17 listopada 2016 r., o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.