![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Prezydent Miasta, oddalono skargę, II SAB/Rz 177/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2026-03-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Rz 177/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
|
|
|||
|
2025-10-10 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie | |||
|
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Kłoda-Szeliga Karina Gniewek-Berezowska |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
III OZ 693/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-19 | |||
|
Prezydent Miasta | |||
|
oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę - |
||||
|
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. C. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 20 czerwca 2025 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej skierował do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) podania czy Urząd eksploatuje system zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym (np. Philips CityTouch, Schréder Exedra, Lumion, Pollight itp.), a w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, również o podanie: nazwy oprogramowania, liczby punktów świetlnych objętych systemem oraz procentowego pokrycia systemem względem wszystkich opraw oświetlenia ulicznego będącego w użytkowaniu Urzędu oraz: 2) udostępnienie pliku zawierającego aktualną inwentaryzację opraw wygenerowanego bezpośredni z systemu (preferowany format CSV, XLSX lub JSON), zawierający jak najszerszy zakres informacji dostępnych w systemie; 3) udostępnienie raportu aktualnego stanu błędów/awarii wygenerowanego z systemu zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym (np. plik CSV/XLSX); 4) udzielenie informacji, czy Urząd posiada techniczne możliwości cyklicznego generowania raportów usterek z systemu zarządzania oświetleniem ulicznym (np. cotygodniowy raport błędów/opraw niesprawnych zawierających daty, lokalizacje itp.); 5) w przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie 4, podanie, czy raporty te mogą być publikowane cyklicznie w Biuletynie Informacji Publicznej; 6) jeśli publikacja cykliczna nie jest obecnie możliwa, wyjaśnienie jakie są tego przyczyny (braki organizacyjne, prawne, techniczne). Pismem z dnia 24 czerwca 2025 r. Prezydent przekazał wniosek do Miejskiego Zarządu Dróg w [...] oraz do Zarządu Zieleni Miejskiej w [...], celem przygotowania projektów odpowiedzi w zakresie złożonego wniosku. Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w [...] poinformował, że nie eksploatuje systemu zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym. Z kolei Miejski Zarząd Dróg zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu na przygotowanie projektu odpowiedzi do dnia 10 lipca 2025 r., z uwagi na złożoność wniosku. Pismem z dnia 3 lipca 2025 r. Prezydent poinformował skarżącego, że wniosek nie może być rozpatrzony w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), z uwagi na szeroki zakres przedmiotowy wniosku oraz konieczność analizy posiadanej dokumentacji. Jednocześnie organ poinformował, że odpowiedź na wniosek zostanie udzielona w terminie nieprzekraczającym 30 lipca 2025 r. W piśmie z dnia 4 lipca 2025 r. Prezydent wskazał Miejskiemu Zarządowi Dróg w [...] termin na przekazanie żądanych informacji do dnia 14 lipca 2025 r. Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. Miejski Zarząd Dróg w [...] przekazał odpowiedzi na wnioskowane pytania będące w jego kompetencji. Następnie w piśmie z dnia 14 lipca 2025 r. Prezydent, udzielając odpowiedzi na wniosek skarżącego, poinformował, że: Ad. 1. Urząd Miasta [...] eksploatuje system zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym. a) Nazwa oprogramowania – Signify Interact (dawniej Philips City Touch). b) Liczba punktów świetlnych objętych systemem – 2 998 sztuk. c) Procentowe pokrycie systemem względem wszystkich opraw będących w utrzymaniu urzędu wynosi 14,3 % i sukcesywnie się zwiększa. Ad. 2-6. Techniczne sfery funkcjonowania oprogramowania używanego przez Miejski Zarząd Dróg w [...], takie jak plik zawierający aktualną inwentaryzację oraz raport aktualnego stanu błędów czy dziennik zdarzeń, który obejmuje różne zdarzenia w tym błędy i usterki, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Uzasadniając powyższe, organ powołał się na stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 2114/16, wskazując m.in., że wszystkie dane techniczne dotyczące systemu komputerowego i sposobu jego działania (aktualizowania) nie są informacją publiczną. Stanowią jedynie techniczną strefę funkcjonowania narzędzia, którym posługuje się organ realizując zadania publiczne. Prezydent wskazał, że nie ma zatem obowiązku ani dokonania czynności materialno-technicznej udostępnienia powyższych danych ani też obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek; 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie można uznać zawiadomienia o wydłużeniu terminu na załatwienia wniosku za skuteczne, bowiem ogólnikowe stwierdzenia o "pracochłonności" i "analizie dokumentacji" nie świadczą o wystąpieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, który uniemożliwiałby udzielenie informacji w terminie. Ponadto zdaniem skarżącego organ błędnie zakwalifikował wnioskowane dane. Wniosek nie dotyczył bowiem algorytmów, kodów źródłowych czy parametrów technicznych, a treści danych, tj. zestawień dokumentujących stan majątku gminy (oprawy oświetleniowe) i efekty realizacji zadania publicznego (awarie i ich obsługa). Jest to klasyczna informacja publiczna w rozumieniu art. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5–6 u.d.i.p. Fakt, że dane są gromadzone i eksportowane z systemu informatycznego, nie zmienia ich charakteru. System jest jedynie narzędziem technicznym. Treść eksportów dotyczy sfery publicznej działalności organu i podlega społecznej kontroli. W ocenie skarżącego, organ również błędnie powołał się na wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2018 r., I OSK 2114/16, wskazując, że dane techniczne dotyczące systemu komputerowego nie stanowią informacji publicznej. Wniosek nie dotyczył bowiem opisu działania narzędzia ani procesów technicznych, lecz wyniku jego pracy – plików i raportów, które odwzorowują stan majątku komunalnego i przebieg realizacji zadania publicznego. Właśnie ten wynik działania – zgodnie z cytowanym przez organ orzeczeniem – stanowi informację publiczną, jeżeli dokumentuje sposób wykonywania zadań publicznych. Skarżący podkreślił, że dane te nie mają charakteru "wewnętrznego" czy roboczego. Przeciwnie - oddziałują na sferę zewnętrzną: determinują bezpieczeństwo uczestników ruchu, komfort życia mieszkańców oraz rozliczenia gminy z wykonawcami usług serwisowych. Są to informacje o sposobie i efektach wykonywania zadania publicznego, a nie dokumenty pomocnicze pozbawione znaczenia prawnego. W opinii skarżącego organ pozostaje zatem w bezczynności co do niezrealizowanej części wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, że plik zawierający aktualną inwentaryzację obecnie nie generuje się automatycznie – wymaga działania użytkownika systemu (w GUI aplikacji), raport z błędami również dotychczas incydentalnie generowany był z aplikacji przez użytkownika (również z GUI), automatycznie zapisuje się dziennik zdarzeń, który obejmuje różne zdarzenia w tym błędy i usterki. Jak wskazano skarżącemu, automatyczny zapis wykonuje się w ramach systemu, a nie w odrębnym pliku. Spośród powyższych danych, przede wszystkim dziennik zdarzeń i będący jego pochodną rejestr błędów jest informacją o funkcjonowaniu systemu i służy zasadniczo w celach diagnostyczno-konfiguracyjnych. W dalszej kolejności organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w konkluzji stwierdzając, że żądanie skarżącego w punktach 2-6 wniosku, nie dotyczy informacji publicznej, zatem wystarczające jest zawiadomienie o tym fakcie strony zwykłym pismem, co uczyniono w ustawowym terminie. Zaznaczył również, że o konieczności i powodach przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek powiadomił skarżącego w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a zatem nie można mu zarzucić bezczynności. Dodał przy tym, że ustawa nie precyzuje, jakie powody opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej są dopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r. I SAB 90/98; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga wskazania, że na mocy art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r. II SAB/Kr 122/12). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r. II SAB/Sz 51/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność wniesionej w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r. II SAB/Rz 107/20). W niniejszej sprawie skarżący w dniu 20 czerwca 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył do Urzędu Miasta [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1-6 jak wyżej. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ przesłał skarżącemu pismo z dnia 3 lipca 2025 r, informujące o konieczności wydłużenia terminu udzielenia odpowiedzi, z uwagi na szeroki zakres przedmiotowy wniosku oraz konieczność analizy posiadanej dokumentacji celem wyłonienia żądanych informacji, a następnie zestawienia danych zgodnie z żądaniem. Następnie, dnia 14 lipca 2025 r., organ udzielił odpowiedzi w zakresie punktu 1 wniosku przekazując informację, że Urząd Miasta [...] eksploatuje system zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym pod nazwą Signify Interact (dawniej Philips City Touch) oraz przekazał dane dotyczące liczby punktów świetlnych objętych systemem oraz procentowego pokrycia systemem względem wszystkich opraw będących w utrzymaniu urzędu. Natomiast w zakresie punktów od 2 do 6 wniosku, organ poinformował Skarżącego, że informacje o technicznych sferach funkcjonowania oprogramowania używanego przez Miejski Zarząd Dróg w [...], takie jak plik zawierający aktualną inwentaryzację oraz raport aktualnego stanu błędów czy dziennik zdarzeń, który obejmuje różne zdarzenia, w tym błędy i usterki, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił dodatkowo, że plik zawierający aktualną inwentaryzację obecnie nie generuje się automatycznie - wymaga działania użytkownika systemu (w GUI aplikacji), raport z błędami również dotychczas incydentalnie generowany był z aplikacji przez użytkownika (również z GUI), automatycznie zapisuje się dziennik zdarzeń, który obejmuje różne zdarzenia w tym błędy i usterki. Jak wskazano Skarżącemu automatyczny zapis wykonuje się w ramach systemu, a nie w odrębnym pliku. Spośród powyższych danych, przede wszystkim dziennik zdarzeń i będący jego pochodną rejestr błędów jest informacją o funkcjonowaniu systemu i służy zasadniczo w celach diagnostyczno- konfiguracyjnych. Sąd podziela tu stanowisko organu, że informacje żądane w pkt 2 – 6 wniosku nie stanowią informacji publicznej. Skarżący zarzucił, że do zadań własnych gminy należą sprawy dróg, ulic (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g.), porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli (art. 7 ust. 1 pkt 14 u.s.g.) oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 7 ust. 1 pkt 15 u.s.g.). Tego rodzaju dane zostały przez ustawodawcę wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. jako informacje publiczne. Stosownie zaś do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Skarżący wskazał, że żądane informacje dotyczą szeroko pojętego systemu zdalnego monitoringu i sterowania oświetleniem ulicznym. Przedmiotem wniosku – pkt 2 – 6 – były dane oparte na dokumentach generowanych przez system zarządzania oświetleniem ulicznym; plików inwentaryzacyjnych oraz raport usterek. Mimo, iż jak twierdzi skarżący, wniosek nie dotyczył algorytmów, kodów źródłowych czy parametrów technicznych, a wnioskujący domagał się treści danych – zestawień dokumentujących stan majątku gminy (oprawy oświetleniowe) i efekty realizacji zadania publicznego (awarie i ich obsługa) – to zdaniem Sądu rację w tym sporze należy przyznać organowi. Wnioskowane informacje w pkt 2 – 6 obejmują szczegółowe dane techniczne i lokalizacyjne elementów systemu, które stanowią komponent systemu teleinformatycznego i są częścią szerszej infrastruktury gminnej. Szczegółowe informacje o rozmieszczeniu, identyfikatorach urządzeń, systemach sterowania i protokołach komunikacyjnych mają bezwzględnie techniczny charakter. Nieautoryzowane wejście do systemu (na podstawie udostępnionych żądanych informacji) mogłoby wiązać się ponadto ze znaczonymi szkodami, z ingerencją w system, utratą jego autentyczności, bezpieczeństwa i rzetelności, który służy celom publicznym. Jak wyjaśnił słusznie NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2023 r., II OSK 5124/21 "informacją publiczną nie jest zatem informacja o sprawach "niepublicznych". Należy przyjąć, że wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które - na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy - dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej "daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. (...) Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (dokumenty wewnętrzne)" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 1, teza 2, teza 4). Program komputerowy jest obecnie powszechnie wykorzystywanym narzędziem informatycznym. Nie jest to pojęcie zdefiniowane prawnie. Jego rozumienie przyjmowane w doktrynie i piśmiennictwie akcentuje jednak techniczny i instrumentalny charakter programu komputerowego. Przyjmuje się bowiem, że "program komputerowy jest zbiorem instrukcji, poleceń czy też rozkazów przedstawionym w takiej formie, aby można je było wykonać bezpośrednio lub pośrednio w komputerze i przez to osiągnąć określone przez twórcę programu cele" (zob. J. Szczotka, w: Prawo autorskie i prawa pokrewne - zarys wykładu, M. Poźniak-Niedzielska (red.), Bydgoszcz-Warszawa-Lublin 2007, s. 149; K. Sztobryn, Glosa do wyroku TS z dnia 22 grudnia 2010 r., C-393/09, LEX/el. 2011). Na techniczny charakter programu komputerowego wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w których akcentuje się, że "program komputerowy nie stanowi informacji publicznej, lecz jest narzędziem do stworzenia takiej informacji" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska (w:) I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, Komentarz do art. 6, teza 41); "dane dotyczące sposobu działania i możliwości programu komputerowego nie są informacją publiczną. Program komputerowy jest bowiem narzędziem, którego zastosowanie umożliwia dopiero organowi wytworzenie informacji publicznej. Sam jednak, mimo że służy do osiągnięcia takiego celu jak otrzymanie informacji publicznej, taką informacją nie jest. Nie określa bowiem zasad funkcjonowania, czy organizacji organu. Tym samym, nie spełnia przesłanki określonej w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej" (wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r., I OSK 586/18; wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., I OSK 719/13). Również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, program komputerowy nie spełnia kryteriów kwalifikowania go ani jako "aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest bezpośrednio ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych", ani jako nośnika informacji o takiej aktywności, a tym samym informacja o używanym przez organ programie komputerowym nie jest informacją o "sprawach publicznych". Jako rodzaj narzędzia informatycznego wykorzystywanego przez organ w zakresie prowadzonej działalności, program komputerowy pozostaje w sferze swojego rodzaju infrastruktury technicznej wykorzystywanej przez organ w jego działalności i ułatwiający tę działalność, ale to nie ten instrument determinuje bezpośrednio kierunek i treść realizowanych przez organ zadań publicznych. Nie sposób podzielić poglądu strony skarżącej kasacyjnie, że obraz technologicznych możliwości organu wynikający z informacji objętych programem komputerowym dostarczając informacji o trybie działania władz publicznych, zawiera się w treści pojęcia "sprawa publiczna" precyzowanym w treści art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest informacja o "prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych" jako "zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.". Pojęcie "zasad funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p." jako doprecyzowujące ustawowe pojęcie informacji o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), tj. pojęcie, którego interpretacja musi być dokonywana z uwzględnieniem treści art. 61 ust. 1 Konstytucji, uzasadnia takie rozumienie pojęcia "zasad funkcjonowania podmiotów", które uwzględnia okoliczność, że informacja publiczna jest informacją o faktach w zakresie aktywności podmiotów ustawowo zobowiązanych, ukierunkowanej bezpośrednio na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Oznacza to, że "zasady funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p." nie mogą obejmować zasad w rozumieniu prawnych norm-zasad, lecz związane są z takim rozumieniem zasad, które uwzględnia kontekst faktyczny. Zasadami takimi będą zatem te znaczenia pojęcia "zasada" przyjmowane w języku polskim, które obejmują tego rodzaju kontekst, jak np. kanony, prawidła (S. Skorupka (red.), Słownik wyrazów bliskoznacznych, Warszawa 1988, s. 271), a także zwyczaje, standardy, obyczaje, a w znaczeniu technicznym i organizacyjnym będą to "zasady działania czegoś", "sposób postępowania w danych okolicznościach" (internetowy Wielki słownik języka polskiego PAN). W zakresie "zasad funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p." będą zatem mieściły się informacje o tym, czy w działalności organu wykorzystywany jest standardowo, zwyczajowo określony rodzaj instrumentarium o charakterze technicznym i pomocniczym, tj. np. informacje o tym, czy organ wykorzystuje w swojej działalności programy komputerowe, natomiast nie będą się mieściły informacje o konkretnej nazwie i specyfikacji poszczególnych programów komputerowych. Nie ma podstaw do utożsamiania informacji o wykorzystywaniu konkretnego narzędzia technicznego z informacją o zasadach funkcjonowania podmiotu. Narzędzie, jakim jest konkretny program komputerowy jest jedynie jednym ze środków ułatwiających wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych i jako takie ma jedynie pośredni związek z wykonywaniem tych zadań i realizacją interesów i celów publicznych. Charakteru programu komputerowego jako środka ułatwiającego wypełnianie określonych zadań publicznych w żaden sposób nie zmienia, akcentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jego charakterystyka jako zbioru poleceń napisanych w języku komputerowym i komunikatu możliwego do odcyfrowania. Należy zwrócić uwagę, że treść art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. nie daje podstaw do przyjęcia, że informacją publiczną są objęte "rejestry, ewidencje i archiwa", lecz informacje o zasadach prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz o "sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych". Tok rozumowania prezentowany przez stronę skarżącą kasacyjnie prowadziłby do nieznajdującego podstaw w treści art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wniosku, że również informacja o konkretnych markach długopisów, ołówków, papieru do drukarki, mebli biurowych itp. jako narzędziach technicznych wykorzystywanych w określonym miejscu i czasie ma charakter informacji publicznej. Dla stwierdzenia istnienia sprawy publicznej jako działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, nie jest wystarczające ustalenie jakiegokolwiek związku aktywności tych podmiotów z wypełnianiem przez te podmioty określonych zadań publicznych i realizowaniem określonych interesów i celów publicznych. Zwiazek ten musi być bezpośredni. W przeciwnym wypadku ustawowe sformułowanie "informacja o sprawach publicznych" (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) należałoby odczytywać wbrew treści tego przepisu i z zanegowaniem potrzeby i racjonalności unormowania art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jako informacja o jakiejkolwiek aktywności organu w ramach wszelkich prowadzonych przez niego sprawach. Nie byłoby również potrzeby wprowadzania i definiowania w u.d.i.p. kategorii dokumentu urzędowego, skoro w istocie każdy nośnik jakiejkolwiek informacji miałby uzyskiwać walor informacji publicznej". Sąd przytoczone wyżej stanowisko NSA w całości akceptuje. W realiach niniejszej sprawy wniosek skarżącego w pkt 2 – 6 zawiera żądanie o "technikaliach", możliwościach funkcjonowania systemu oświetleniowego. Zawiera pytania o raporty błędów informatycznych powstających w czasie jego funkcjonowania. Zdaniem Sądu, mimo iż dotyczą one majątku publicznego, funkcjonowania podmiotu publicznego, to z uwagi na ich ściśle informatyczną, techniczną treść – nie stanowią informacji publicznej. Szczegóły funkcjonowania systemu informatycznego sterującego oświetleniem nie mieszczą się więc w zakresie informacji publicznej o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, ze oświetlenie uliczne sterowane jest przez specjalistyczny system informatyczny. Jaki jest to system, nazwa oprogramowania, liczba punktów świetlnych objętych systemem oraz procentowe pokrycie systemem względem wszystkich opraw oświetlenia ulicznego będącego w użytkowaniu Urzędu są informacją publiczną. Organ w tym zakresie prawidłowo udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 1 wniosku. Pozostałe pytania dotyczą technicznych szczegółów funkcjonowania systemu, narzędzia w postaci programu informatycznego, o którym wypowiedział się NSA w cytowanym wyżej in extenso uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2023 r., II OSK 5124/21. Odnosząc się do zarzutu nieskutecznego przedłużenia terminu udzielenia informacji publicznej, bezczynność organu można wskazać jedynie w sytuacji, gdy organ nie udzielił informacji publicznej oraz nie powiadomił w trybie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona (wyrok WSA w Szczecinie z 24 lipca 2024 r., sygn. akt: I SAB/Sz 72/24). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną. |
||||