Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 lipca 2025 r. nr SKO.AI/4112/41/2025 w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę.

Decyzją z 5 maja 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice uznał M. G. (dalej: skarżący) za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec uprawnionych – dzieci skarżącego. Decyzja została wydana m.in. na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity Dz. U. z 2025 poz.438).

Po wniesieniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) decyzją z 3 lipca 2025 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z ustaleń faktycznych w sprawie wynikało, że skarżący został wezwany pismem z dnia 17 lutego 2025 r do osobistego stawiennictwa w siedzibie Centrum Usług Społecznych w Myślenicach na dzień 3 marca 2025r. Skarżący stawił się i przeprowadzono z nim wywiad środowiskowy. Następnego dnia, tj. 4 marca 2025 r skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. W dniu 10 marca 2025r organ I instancji wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Myślenicach, celem ustalenia postępowania z dłużnikiem alimentacyjnym. Organ zwrócił się również w tym samym dniu do PUP z wnioskiem o objęcie aktywizacją zawodową dłużnika alimentacyjnego. W odpowiedzi otrzymał informację, że w dniu 26 marca 2025 r utracił status osoby bezrobotnej na okres 120 dni, gdyż nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Powyższe zostało potwierdzone w piśmie Powiatowego Urzędu Pracy w Myślenicach z dnia 3 kwietnia 2025 r,

Powyższe postępowanie skarżącego dało podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o czym organ zawiadomił dłużnika w piśmie z 8 kwietnia 2025 r.

Kolegium wskazało, że powołany w decyzji organu I instancji art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych od niewywiązywania się od tych zobowiązań przez okres co najmniej 6 miesięcy.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2025 r zwrócono się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Myślenicach informacji czy dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W odpowiedzi na wezwanie organu, dwoma pismami z dnia 9 kwietnia 2025 r

dotyczącymi oddzielnie każdego z dzieci Komornik Sądowy poinformował, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 9 października 2024 r. Komornik podał także z rozbiciem na poszczególne miesiące zobowiązania alimentacyjne wyegzekwowane i przekazane do wierzyciela w okresie od października 2024 r do kwietnia 2025 r. Alimenty na rzecz dzieci określone zostały na kwoty po 750,00zł na każdą z córek. Z zaświadczenia komornika wynikało, że kwoty wpłacane w okresie ostatnich 6 miesięcy nie pokrywały w każdym miesiącu zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Co do kwot płaconych świadczeń przez skarżącego za pośrednictwem poczty wprost na ręce matki dzieci to należało wyjaśnić, że w dniu 4 października 2024 r wpłacił on kwotę 3 000 zł tytułem alimentów, ale nie podał za jaki okres, następna wpłata 1 500 zł została dokonana dopiero w dniu 31 marca 2025 r tytułem alimentów za grudzień 2024r. Natomiast w dniu 19 maja 2025 r skarżący wpłacił 1 000 zł tytułem alimentów za styczeń 2025 r. Wpłata do bankomatu 1500 zł w dniu 1 grudnia 2024r nie mogła zostać kwalifikowana jako zapłata alimentów za listopad, gdyż z potwierdzenia transakcji wpłaty do bankomatu powyższe nie wynikało.

Zatem należało przyjąć, że skarżący jako dłużnik alimentacyjny przez od października 2024 r do marca 2025 r nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów na rzecz swoich córek, stąd rozstrzygnięcie organu było prawidłowe.

W wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze

Skarżący zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.1. art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego polegające na błędnym ustaleniu i ocenie sytuacji rodzinnej skarżącego, a mianowicie, iż nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie wyższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów, oraz nie podejmował starań w zakresie aktywizacji zawodowej;

1.2. art. 107 § 3 kpa poprzez brak przedstawienia prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej, a w konsekwencji uniemożliwienia skarżącemu odczytanie sposobu ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonanej wykładni norm prawnych oraz ich subsumpcji;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

2.1. art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu, iż po stronie skarżącego nie występują uzasadnione okoliczności do uznania, że wobec skarżącego nie wydaje się decyzji uznającej go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych;

W związku z powyższym skarżący wniósł o

- uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz o uchylenie poprzedzającej jej

decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie o;'

- uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego

rozpatrzenia,

a ponadto wnoszę o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania

oraz wnoszę o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący opisał wydane w jego sprawie decyzje i wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawierała prawidłowego uzasadnienia. Zdaniem skarżącego organy niezasadnie oparły się jedynie na informacjach matki jego córek i informacjach komornika. Nie uwzględniły natomiast faktu, że skarżący pokrywa koszty pobytu córek "w trakcie kontaktów". Jednocześnie skarżący podkreślił, że powszechnie wiadomym jest trudna sytuacja na rynku pracy niewykwalifikowanych pracowników budowlanych, dodatkowo w okresie od późnej jesieni do wczesnej wiosny trudno jest uzyskać stałe zatrudnienie u nowego pracodawcy.

Nie bez znaczenia w ocenie skarżącego, były wątpliwości dotyczące jego wpłat, co do których organ II instancji rozstrzygnął na niekorzyść skarżącego. W przypadku wszelkich wątpliwości skarżący, względnie osoba uprawniona do otrzymywania należności, winna wskazać w jaki sposób zaliczone zostały poszczególne wpłaty. Nie jest bowiem dopuszczalne m.in. twierdzenie, że wpłata w dniu 1 grudnia 2024 roku nie mogła być zakwalifikowana jako zapłata alimentów za listopad 2024 r., gdyż z potwierdzenia transakcji wpłaty do bankomatu powyższe nie wynikało, albowiem środki pieniężne wpłynęły a wątpliwości mogły być rozstrzygnięta w trybie uzupełnienia materiału dowodowego, czego nie podjął się ani organ I, ani organ II instancji. Ponadto wpłata na rzecz matki małoletnich dzieci bez wskazania tytułu za jaki okres nie może stanowić podstawy przyjęcia, że skarżący nie wpłacił alimentów, co pociągało za sobą negatywne skutki procesowe po jego stronie.

Skarżący podkreślił, że matka małoletnich otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej oraz zainicjowała postępowanie egzekucyjne, które to czynności winny w sposób jednoznaczny wskazywać jakie zaległości i w jakich kwotach powstały po stronie skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie była zasadna ponieważ z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że kwoty wpłacane przez skarżącego na poczet zasądzonych alimentów przez okres ostatnich 6 miesięcy (przed wydaniem decyzji) lub ściągane przez komornika, nie były wyższe niż 50% bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Mający znaczenie w sprawie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Akta sprawy (k. 7 i 9 akt administracyjnych) potwierdzają, że skoro skarżący powinien był płacić na każdą z córek po 750 zł miesięcznie, to wyegzekwowane kwoty przez komornika (w okresie od 1 października 2024 r. do 9 kwietnia 2025 r.) w łącznej kwocie po 3 673,76 zł (2 x1 836,88 zł) były niższe niż 50% łącznej kwoty należności dla jego dzieci (9 000 zł jako suma 6 miesięcznych alimentów dla każdej z córek).

Do odwołania skarżący wprawdzie załączył dowody przelewów lub wpłat, ale w istocie tylko część tych dokumentów została opisana za jaki okres wpłaty były dokonywane. Sąd uznał więc za zasadne, że organ odwoławczy nie uwzględnił w rozliczeniu zaległości (50% należnych kwot) tych środków, które nie zostały przez samego skarżącego powiązane z należnymi wpłatami za okres październik 2004 - kwiecień 2025. Podkreślić należy, że skarżący zalegał najprawdopodobniej od samego początku z zapłatą zasądzonych alimentów, skoro komornik egzekwował należności również na rzecz Funduszu Alimentacyjnego. Nawet z przedłożonych przez skarżącego przelewów wynika, że alimenty były przelewane z dużym opóźnieniem (1 500 zł za grudzień 2024 r. wpłacone 31 marca 2025 r.).

Kolegium w zaskarżonej decyzji wyjaśniło dlaczego nie uznało, że wpłaty dotyczą ww. okresu (październik 2024 i listopad 2024 r.), nie można więc zarzucić organom naruszenia art. 7, 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji jest logiczne i spójne, a fakt, że Kolegium nie uwzględniło części wpłat skarżącego, nie narusza również art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżący nie wywiązywał się zasadniczo ze swoich obowiązków alimentacyjnych (stanowiących odzwierciedlenie jego obowiązków rodzicielskich) i to na nim ciążył obowiązek wykazania, że w świetle ww. art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonywał wpłat w wysokości przekraczającej należne 50% alimentów.

Zasadnie więc organy zastosowały w sprawie ww. art. 5 ust.3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Nie były również zasadne twierdzenia skarżącego, że ponieważ finansował koszty pobytu swoich córek w trakcie spędzania z nimi czasu, to te wydatki – należałoby zaliczyć na poczet zaległych alimentów.

Odnosząc się do tego typu argumentacji Sąd zauważa, że skarżący nie wskazał ani kwot, ani szczegółowych okoliczności finasowania wspólnego spędzania czasu z córkami. Nie jest więc możliwe odniesienie się do tego typu zarzutów. Należy przy tym podkreślić, że skoro jeden z rodziców realizuje kontakty z dziećmi, na które zobowiązany jest płacić dodatkowo alimenty – to koszt finansowania wspólnego pobytu z dziećmi w ramach tych kontaktów – nie może być automatycznie zaliczany na poczet należnych dzieciom alimentów.

Nie były też usprawiedliwione tłumaczenia skarżącego o trudnościach w znalezieniu pracy. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, jest z zawodu monterem elektronikiem i pracuje w branży budowlanej. W obecnym czasie, powszechnie wiadomym jest, że pracownicy firm budowlanych (o ile tylko sumiennie wykonują powierzone im obowiązki) nie mają trudności w znalezieniu dobrze płatnej pracy, nawet w okresie jesienno zimowym – kiedy to prowadzone są prace wykończeniowe.

Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.). Powołany przepis stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.