Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1279/22 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1279/22 oddalił skargę wniesioną przez S. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 lutego 2022 r., nr [...] utrzymującą

w mocy decyzję tego organu z dnia 17 stycznia 2022 r., nr [...] odmawiającą S. P. przyznania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji przyjął, że Minister Sprawiedliwości prawidłowo zastosował art. 16b ust. 1 i art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1007, zwanej dalej u.l.d.). Jednym z warunków przyznania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego było, zgodnie z art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a u.l.d., wykazanie przez kandydata, że w okresie ostatnich 7 lat przed złożeniem wniosku, przeprowadził w całości co najmniej cztery postępowania upadłościowe przedsiębiorców zakończone prawomocnym postanowieniem o zakończeniu postępowania upadłościowego oraz dwa postępowania restrukturyzacyjne lub postępowania upadłościowe z możliwością zawarcia układu lub postępowania naprawcze zakończone prawomocnym zatwierdzeniem układu. W ocenie Sądu I instancji trafnie przyjął Minister Sprawiedliwości, że nie został spełniony warunek przeprowadzenia w okresie ostatnich 7 lat przed złożeniem wniosku co najmniej czterech postępowań upadłościowych. Dwa spośród czterech, na jakie powołano się we wniosku nie było postępowaniami, które w całości byłyby przeprowadzone w okresie ostatnich 7 lat poprzedzających złożenie wniosku. Tymi postępowaniami były:

a) postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu z wierzycielami P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (następnie w P.) toczące się przed Sądem Rejonowym P. w P. oraz b) postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L. w K.. Obydwa postępowania zostały otwarte przez sąd w okresie wcześniejszym niż 7 lat przed dniem złożenia wniosku przez skarżącego S. P. Przepis art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a u.l.d. jednoznacznie wymaga aby postępowanie mieściło się "w całości", a więc we wszystkich fazach (od wszczęcia aż do zakończenia), w terminie 7-letnim poprzedzającym złożenie wniosku o nadanie tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego. Rolą tej regulacji jest umożliwienie wykonywania zawodu doradcy restrukturyzacyjnego wyłącznie takim osobom, które dają gwarancję sprawnego przeprowadzenia postępowania dotyczącego dużego, złożonego biznesowo, podmiotu

i zapewniają należytą ochronę interesów uczestników postępowania. Termin 7-letni ma na celu wyłonienie osób, które wykazują się sprawną organizacją pracy, łącząc znaczny nakład pracy z doświadczeniem i wiedzą prawną, ekonomiczną oraz finansową.

Z wyrokiem tym nie zgodził się S. P. składając od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucił wyrokowi wydanie z naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci:

- art. 16a ust. 1 pkt 1 u.l.d., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie wykładni zaprezentowanej przez organ za prawidłową, co doprowadziło do oddalenia skargi; przepis ten nie może być intepretowany jako premiujący tylko tych kandydatów, którzy zabiegali o prostsze postępowania, wymagające mniej nakładu czasu i pracy; nie jest istotna data wszczęcia postępowania, ale tylko to czy zakończyło się w okresie 7 lat przed złożeniem wniosku.

S. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 16a ust. 1 pkt 1 u.l.d., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie wykładni zaprezentowanej przez organ za prawidłową, co doprowadziło do oddalenia skargi; przepis ten – w ocenie skarżącego – nie może być intepretowany jako premiujący tylko tych kandydatów, którzy zabiegali

o prostsze postępowania, wymagające mniej nakładu czasu i pracy; nie jest, w jego przekonaniu, istotna data wszczęcia postępowania, ale tylko to czy zakończyło się

w okresie 7 lat przed złożeniem wniosku. Stosownie do art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a u.l.d., osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego uzyskuje tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego, w przypadku gdy wykaże, że w okresie ostatnich 7 lat przed złożeniem wniosku, o którym mowa w art. 16b ust. 2 u.l.d. (a więc wniosku o przyznanie tytułu licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego), przeprowadziła w c a ł o ś c i co najmniej cztery postępowania upadłościowe przedsiębiorców zakończone prawomocnym postanowieniem o zakończeniu postępowania upadłościowego oraz dwa postępowania restrukturyzacyjne lub postępowania upadłościowe z możliwością zawarcia układu lub postępowania naprawcze zakończone prawomocnym zatwierdzeniem układu. Istota sporu sprowadza się do ustalenia znaczenia zawartego w tym przepisie wyrażenia <>. Skarżący legitymuje się bowiem czterema postępowaniami upadłościowymi, jakie prowadził, ale dwa z nich, tzn.: a) postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu z wierzycielami P. C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (następnie w P.) toczące się przed Sądem Rejonowym P. w P. (sygn. [...]) oraz b) postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L. w K. (sygn. [...]) – zostało, co pozostaje poza sporem, wszczęte przed rozpoczęciem biegu przez 7-letni termin poprzedzający złożenie do Ministra Sprawiedliwości wniosku z dnia 15 października 2021 r. o przyznanie tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego. "Przeprowadzić sądowe postępowanie w całości", w charakterze doradcy restrukturyzacyjnego, w oznaczonych ramach czasowych, oznacza tyle, co zmieścić się

z całym postępowaniem, od daty jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia stosownym postanowieniem. Skoro w realiach badanej sprawy dwa spośród czterech wymaganych postępowań wszczęto (otwarto) jeszcze przed okresem 7-letnim względem daty wszczęcia postępowania administracyjnego, o jakim mowa w art. 16b u.l.d., to ustawowa przesłanka z art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a u.l.d. nie została spełniona. Regulacja ta ma walor przepisu bezwzględnie obowiązującego, a decyzja oparta na nim (określona

w art. 16b ust. 1 u.l.d.) jest decyzją związaną. Sam zaś termin "w całości", jakiego użyto

w art. 16a ust. 1 pkt 1 lit. a u.l.d. jest semantycznie jasny i jednoznaczny; poza regułami wykładni logiczno-językowej nie wymaga przeprowadzania żadnych innych procesów. Intencja ustawodawcy może tylko potwierdzać wynik wykładni przeprowadzonej tą metodą, jakkolwiek sięganie do celów regulacji w realiach badanej sprawy, wbrew ocenie skarżącego, nie było konieczne. Wartością, jaką ustawodawca premiuje tytułem kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego jest operatywność w prowadzeniu postępowania upadłościowego, tzn. taka umiejętność zorganizowania pracy

i nawigowania czynnościami jego uczestników, aby funkcja postępowania upadłościowego inkorporowana w prawomocnym postanowieniu sądu gospodarczego, była widoczna dla uczestników obrotu prawnego w rozsądnym terminie, który ustawodawca autorytarnie wyznaczył jako termin maksymalny, 7-letni od jego wszczęcia.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.