Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 27 lutego 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Małgorzata Niezgódka-Medek, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2022 roku sygn. akt III SA/Wa 2695/21 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 września 2021 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do kwietnia 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 października 2022 roku, sygn. akt III SA/Wa 2695/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") odrzucił skargę kasacyjną J. K. (dalej: "Skarżący", "strona") od wyroku WSA w Warszawie z 7 czerwca 2022 roku, sygn. akt III SA/Wa 2695/21, w którym oddalono skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 września 2021 roku, w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2019 roku.

Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, że odpis wyroku doręczono pełnomocnikowi strony – radcy prawnemu 25 lipca 2022 roku. Pełnomocnik Skarżącego, pismem procesowym z 24 sierpnia 2022 roku (data pisma i stempla pocztowego) zatytułowanym "Skarga Kasacyjna", wskazał, że zaskarża w całości wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2022 roku, sygn. akt III SA/Wa 2695/21. Było to jedyne zdanie zawarte w tym piśmie procesowym. Pismo to nie zostało podpisane.

Zarządzeniem z 5 września 2022 roku, doręczonym pełnomocnikowi 13 września 2022 roku, Sąd pierwszej instancji wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez podpisanie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika strony skarżącej, bądź nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej.

W dniu 20 września 2022 roku, pełnomocnik Skarżącej nadał (data stempla pocztowego) pismo opatrzone datą 24 sierpnia 2022 roku zatytułowane "Skarga Kasacyjna", w którym złożył podpisaną skargę kasacyjną, zawierającą elementy wskazane w art. 176 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku upływał z dniem 24 sierpnia 2022 roku (środa). Natomiast skarga kasacyjna została wniesiona dopiero w dniu 20 września 2022 roku (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a.

W zażaleniu na postanowienie z 13 października 2022 roku, pełnomocnik skarżącego zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania – art. 178 w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a., art. 177a P.p.s.a. oraz 176 P.p.s.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie w sprawie i uznanie, że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna została wniesiona w terminie a pełnomocnik skarżącego uzupełnił braki formalne skargi, jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Z art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jednoznacznie wynika natomiast, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i ich brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania strony do ich usunięcia. W doktrynie wskazuje się, że rygoryzm w tym zakresie wydaje się uzasadniony wysokim stopniem formalizacji skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, służącym precyzyjnemu ustaleniu zakresu sprawy przedstawianej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016 r., str. 796). Stosownie bowiem do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W okolicznościach sprawy słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że wniesiona w dniu 24 sierpnia 2022 roku skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalną wadą konstrukcyjną w postaci braku wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, co skutkować musiało odrzuceniem tego środka zaskarżenia. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji trafnie wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, które w myśl art. 177a P.p.s.a. były usuwalne i również trafnie nie wezwał do usunięcia braków formalnych, których usunąć nie było można, czyli braku podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Nie ma zatem znaczenia podnoszona w zażaleniu okoliczność, że pismem z 20 września 2022 roku, pełnomocnik strony uzupełnił w pełni braki formalne skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego argumentu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że "pierwsza strona" skargi kasacyjnej przesłanej 24 sierpnia 2022 roku i pierwsza strona skargi kasacyjnej nadesłanej przy piśmie z 20 września 2022 roku różnią się. Wskazuje to, że nie odpowiada prawdzie twierdzenie Skarżącego (w istocie jego pełnomocnika), jakoby braki formalne skargi kasacyjnej zostały w pełni uzupełnione, tym bardziej, że Sąd pierwszej instancji wzywał pełnomocnika strony jedynie do podpisania skargi kasacyjnej wniesionej 24 sierpnia 2022 roku bądź nadesłania podpisanej skargi kasacyjnej, a tym samym, pełnomocnik nie został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

W szczególności więc niewskazanie podstaw zaskarżenia, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia (art. 174 P.p.s.a.), powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt I FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, wyrok NSA z 12 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1593/11). Tak restrykcyjna wykładnia art. 176 P.p.s.a. ma ścisły związek z tzw. przymusem adwokackim, o którym mowa w art. 175 P.p.s.a., tj. wymogiem sporządzenia ww. środka odwoławczego przez profesjonalistę, mającego w założeniu prawodawcy zapewnić właściwą formę i poziom merytoryczny tegoż sformalizowanego pisma procesowego. Jest również ściśle związana z granicami orzekania Sądu odwoławczego, który rozstrzyga tylko w ramach wniosków i zarzutów strony skarżącej nie będąc uprawnionym do formułowania zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia niejako za stronę (art. 183 § 1 P.p.s.a.; por. postanowienie NSA z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I FZ 45/15, z 30 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 865/15, z 24 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 163/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji ze swojej winy, a kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, dlatego wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.