Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007 – 2009 oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 17 listopada 2021 r., nr SKO/CZ/400/4324/2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza L. z 5 października 2021 r., nr: RFN-P.3120.3.04.2021, o odmowie L. Spółce z o.o. z siedzibą w L. wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 z uwagi na jego bezprzedmiotowość .

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 165 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej "O.p.")

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że podaniem z 31 sierpnia 2021 r. spółka wystąpiła o zwrot "bezpodstawnie pobranych kwot zaliczonych (poczytywanych) jako podatek od nieruchomości za lata 2007-2009".

Wymienionym postanowieniem z 5 października 2021 r. Burmistrz L. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wskazując w uzasadnieniu, że dokonana analiza konta podatkowego podatnika wykazała, iż na koncie podatkowym prowadzonym w celu ewidencjonowania wpłat z tytułu podatku od nieruchomości nie figuruje żadna nadpłata w podatku. Wskazano też, że nie jest możliwe stwierdzenie nadpłaty za lata 2007-2009, które uległy przedawnieniu. Dodatkowo sprawa nadpłaty została już rozstrzygnięta przez Kolegium i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (wyroki I SA/Sz 202/16 i I SA/Sz 203/16 z 12 września 2016 r.).

Po rozpatrzeniu wniesionego przez spółkę zażalenia Kolegium wskazało, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2007-2009 się przedawniło. W tej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania podatkowego. Dodatkowo Kolegium wskazało, że sprawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 i 2008 rok została prawomocnie rozstrzygnięta, a WSA w Szczecinie wymienionymi wyrokami z 12 września 2016 r. odrzucił skargi strony.

Spółka zaskarżyła postanowienie Kolegium, zarzucając jednocześnie:

- Burmistrzowi L. bezczynność, niedopełnienie obowiązków w zakresie braku zwrócenia ww. środków przed terminem przedawnienia, o którym mowa w skarżonym postanowieniu z 5 października 2021 r.;

- Kolegium jak wyżej burmistrzowi i nieprzeprowadzenie analizy, czy w sprawie nastąpiło przerwanie (zawieszenie) biegu terminu przedawnienia, brak stwierdzenia faktu niewydania nowych decyzji po uchyleniu decyzji poprzednich za lata 2007-2009 i brak w zw. z tym tytułów prawnych do przetrzymywania wpłaconych przez spółkę środków i wynikający w zw. z tym obowiązek zwrotu z urzędu wpłaconych środków na przetrzymywanie, których organ I instancji nie miał i nie ma legitymacji.

Spółka wniosła o:

- przeprowadzenie dowodów z dotychczas podnoszonych argumentów, twierdzeń i załączników w tym z pisma (uzupełnienia uzasadnienia zażalenia w zw. z argumentacją podniesioną przez burmistrza w piśmie przewodnim z 28.2021.) spółki z 2021.11.10. wraz z załącznikami obalającymi argumentację burmistrza w zakresie istnienia prawomocnych decyzji (po uchyleniu) za lata 2007, 2008 i 2009. aby tam wymienionej argumentacji i dowodów nie powielać a także z powodu odczucia, iż SKO nie wzięło ww. pod uwagę;

- merytoryczne rozpoznanie przez WSA w Szczecinie wniosku i stwierdzenie istnienia nadpłaty środków za lata 2007-2009 albowiem jak dotąd ponowne rozpatrzenie sprawy okazuje się mało skuteczne, ponieważ sprawę rozpatruje ten sam organ, który zazwyczaj potwierdza swoje wcześniejsze stanowisko jak obecnie skarżone;

- nakazanie zwrotu bezpodstawnie przetrzymywanych środków bez względu na to jak zostaną nazwane (organ podatkowy powinien wyjaśnić w sposób niebudzący wątpliwości, czego podatnik w istocie się domaga w swoim piśmie. Dlatego każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma);

- ustalenie, czy w sprawie nastąpiło niedopełnienie obowiązków;

- stwierdzenie, iż wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono rażąco treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa;

- stwierdzenie bezczynności burmistrza, gdyż organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych przez prawo

Nadto spółka wniosła o:

- przeprowadzenie dowodu z posiadanych przez organ I instancji wniosków spółki o zwrot nadpłaty na okoliczność wielokrotnego stwierdzenia przerwania biegu terminu przedawnienia;

- przeprowadzenie dowodów poprzez ustalenie poszczególnych terminów przedawnienia;

- przeprowadzenie dowodów poprzez ustalenie tytułów prawnych na podstawie których podatek pobrano i w jakim czasie i na podstawie jakich decyzji je (te tytuły) uchylono;

- przeprowadzenie dowodów poprzez ustalenie powodów nie wydania przez burmistrza kolejnych decyzji wymierzających podatek za 2007-2009 i powodów nie zwrócenia zapłaconych kwot, na których pobieranie brak jest tytułów;

- przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów na okoliczność przerywania biegów przedawnienia, nie upłynięcia terminów przedawnień, na okoliczność, iż organ podnosi nieprawdę w sprawie rzekomego istnienia decyzji ostatecznych za lata 2007 - 2008, braku takich decyzji co skutkowało brakiem tytułów prawnych a co za tym idzie mowy o rzekomych zaległościach.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2019, poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak stanowi art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.

Z kolei decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu (art. 79 § 3 O.p.). W § 4 powołanego artykułu zawarto wyjątki, gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty można złożyć po upływie terminu przedawnienia, przy czym dotyczą one nadpłaty wynikającej z wprowadzenia w życie rozstrzygnięcia zapadłego w ramach procedury rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania, a zatem nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei zgodnie z art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego bądź nienależnie zapłaconego podatku jest zatem ograniczone czasowo. Z powyższego przepisu wynika także, że ustawodawca uznał za konieczne wyraźne wskazanie, iż tylko w wypadku zgłoszenia wniosku przed upływem terminu przedawnienia organ ma prawo badania wysokości zobowiązania w celu stwierdzenia, czy podatek nie został nadpłacony bądź zapłacony nienależnie. Badanie to będzie ograniczone wyłącznie do tych okoliczności, które wynikają

z wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ nie ma bowiem w takim wypadku obowiązku, a przede wszystkim możliwości wszczęcia postępowania podatkowego

w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 5/12, CBOSA; podkreślenie Sądu I instancji).

W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwrot nadpłaty został złożony w dniu 31 sierpnia 2022 r., czyli znacznie po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2007-2009.

Z tej przyczyny postępowanie wywołane przedmiotowym wnioskiem strony nie mogło być wszczęte i słusznie organ I instancji na podstawie art. 165a § 1 O.p. odmówił wszczęcia postępowania na skutek tego wniosku. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 233 § 1 pkt 1) w związku z art. 239 O.p. Organy obu instancji zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, działając zgodnie z dyspozycją art. 187 § 1 O.p., a także prawidłowo dokonały swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 O.p. Rozstrzygnięcie zawarte

w zaskarżonym skargą postanowieniu zostało właściwie uzasadnione, stosownie do dyspozycji przepisów art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p.

Wskazać także należy, że o ile sama czynność fizycznego zwrotu nadpłaconego podatku stanowi czynność materialno-techniczną, to jednak jej dokonanie powinno być zawsze poprzedzone analizą i ustaleniem, że zachodzą ku temu niezbędne przesłanki prawne. Jeśli natomiast, tak jak ma to w niniejszej sprawie, występuje ku temu prawna przeszkoda w postaci wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego ta nadpłata dotyczy, to wówczas organ podatkowy albo odmawia wszczęcia postępowania na skutek takiego wniosku podatnika, albo wydaje decyzję o odmowie zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie organ I instancji zastosował pierwsze z tych rozwiązań. Oczywistym jest jednak to, że w każdym z tych przypadków ostateczne negatywne rozstrzygnięcie organów podatkowych w tym przedmiocie stoi na przeszkodzie realizacji czynności materialno-technicznej zwrotu nadpłaconego podatku. W tym kontekście jako nieuzasadniony i niezrozumiały jawi się zarzut ze skargi, że

w związku z materialno-technicznym charakterem czynności zwrotu nadpłaty doszło do naruszenia przepisu art. 80 § 1 O.p., na który organ odwoławczy powołał się

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dodatkowo, obok przepisu art. 79 § 2 O.p.( zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24.03.2022 r. I SA/Wr 1067/21).

Odnosząc się natomiast do zarzutów i wniosków zawartych w skardze wskazać należy, że skarżąca nie wskazywała na wystąpienie jakichkolwiek przesłanek mogących skutkować przerwą bądź zawieszeniem terminu przedawnienia. Tym samym skoro z urzędu organy takich przesłanek nie stwierdziły, to trudno skutecznie opierać twierdzenie o wadliwości zaskarżonego postanowienia na okoliczności braku przedstawienia analizy powyższych przesłanek

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wskazać także należy, że wymienione w skardze wnioski zwrot nadpłaty wbrew oczekiwaniom skarżącej nie skutkują przerwą biegu przedawnienie jako, że nie zostały wymienione w art. 70 § 2-3 O.p.

Nie mogły być także uwzględnione wnioski dowodowe zawarte w skardze, stosownie bowiem do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca w istocie wniosła o przeprowadzenia dowodu

z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, wniosek ten zatem jest zbędny, a przeprowadzenie z niego dowodu w żaden sposób nie może być uznane za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Natomiast odnosząc się do pozostałych wniosków skargi wskazać należy, że treść rozstrzygnięcia jakie wydaje w sprawie sąd administracyjny regulowana jest

w przepisach art. 145 do 151a p.p.s.a., przepisy te nie przewidują możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku strony.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3) p.p.s.a.