Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 234/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 lutego 2025 r., nr SKO.41/99/DR/2025 w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 234/25, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia M. Sp. z o.o. w L. (dalej: skarżąca, spółka) terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 20 lutego 2025 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 kwietnia 2025 r. spółka została wezwana do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącej lub samodzielnie pobranego wydruku komputerowego zawierającego pełną informację z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącą skarżącej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 kwietnia 2025 r. skarżąca została z kolei wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwania była dwukrotnie awizowana, tj. 28 kwietnia i 6 maja 2025 r., a następnie zwrócona przez operatora pocztowego do sądu wskutek niepodjęcia w terminie z placówki pocztowej. W związku z powyższym wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 12 maja 2025 r.

Wobec nieuzupełnienia braków w wyznaczonych terminie, postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 234/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę spółki na wskazaną powyżej decyzję. Przesyłkę wraz z odpisem postanowienia o odrzuceniu skargi doręczono skarżącej w dniu 12 czerwca 2025 r.

Pismem z dnia 20 czerwca 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania powyżej wskazanych braków skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy spółki, gdyż sama spółka odbierając na bieżąco korespondencję nie miała awiza w skrzynce, jeśli chodzi o wskazaną w zarządzeniu korespondencję z Sądu. Wskazano, że nie jest to pierwszy raz, kiedy listonosz nie pozostawił awiza, a inne firmy również skarżyły się, że mają taki sam problem w związku z czym sytuacje te były zgłaszane w placówce pocztowej. Spółka wskazała, że w odpowiedzi na zgłoszenia została poinformowana, iż sytuacje te wynikają z redukcji ilości pracowników, ogromnego przeciążenia listonoszy oraz ich rotacji. Do wniosku skarżąca dołączyła wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego oraz dowód uiszczenia w dniu 18 czerwca 2025 r. wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji stwierdził, iż wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie i dokonane zostały wraz z nim czynności, którym skarżąca uchybiła, to jednak nie zasługiwał on na uwzględnienie z racji na to, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi. Sąd I instancji wyjaśnił, że z adnotacji na kopercie i potwierdzeniu odbioru wynikają daty pozostawienia awiza i miejsce jego pozostawienia, zaś treść powyższych adnotacji dowodzi, że operator pocztowy wykonał czynności wymagane przepisami w związku z czym doręczenia dokonano w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu skarżąca nie przedstawiła żadnej okoliczności wskazującej na to, że informacje zawarte na potwierdzeniu odbioru oraz uwidocznione na kopercie zwróconej do nadawcy są niezgodne z rzeczywistością. Wskazano, że spółka nie przedstawiła dokumentów świadczących o przeprowadzeniu przez operatora pocztowego postępowania reklamacyjnego i uznania reklamacji za uzasadnioną. Z tych względów – zdaniem Sądu I instancji – nie doszło do obalenia domniemania prawdziwości informacji podanych przez pocztę, z których wynika, że korespondencję sądową zwrócono do nadawcy po dwukrotnym pozostawieniu awiza dla adresata w dniach 28 kwietnia 2025r. i 6 maja 2025 r. Konsekwentnie Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi spółce.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie wydanego postanowienia. Podniesiono, że spółka uprawdopodobniła, iż termin został uchybiony nie z winy skarżącej, zaś wszystkie okoliczności przywołane przez spółkę polegają na prawdzie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji uznał, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca, nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki o numerze [...] nadanej na adres wskazany przez skarżącą w skardze – w której znajdowały się wezwania do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego – wynika, że dnia 28 kwietnia 2025 r. nastąpiła pierwsza nieudana próba jej doręczenia, o czym poinformowano adresata zostawiając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrytce pocztowej. Z dokumentu tego wynika również, że także i druga próba doręczenia przesyłki była nieudana. Podkreślić w tym miejscu należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I CZ 118/17, postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19, postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73; a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11; 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13; 14 maja 2014 r., sygn. akt I FZ 25/14; 17 października 2019 r., sygn. akt I OZ 967/19) i to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA z dnia: 27 września 2012 r., II OZ 811/12, 17 listopada 2015 r., II FZ 857/15).

Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, nie przedstawiła żadnej okoliczności wskazującej na nieprawdziwość informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie spornej przesyłki pocztowej. Spółka nie przedłożyła także dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez operatora pocztowego postępowania reklamacyjnego. Słusznie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji i tym samym – biorąc pod uwagę, że była to jedyna okoliczność przedstawiona celem umotywowania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi – nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.