Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1745/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. nr 679/2021 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr 839/OPO/2024 w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1745/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty Otwockiego (dalej "Starosta") z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że negatywna sytuacja związana z rozbiórką obiektów dotyczy inwestora, natomiast nie dotyczy ona bezpośrednio wnioskodawcy czyli A. S. W ocenie Sądu nie można wniosku o wstrzymanie wykonania aktu opierać na ogólnych stwierdzeniach, czy argumentacji niepopartej konkretnymi odniesieniami do sytuacji wnioskodawcy. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. Pełnomocnik skarżącego podniósł naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, iż podstawą wstrzymania wykonania decyzji na podstawie tego przepisu jest ryzyko znaczonej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, które miałyby obciążać skarżącego, podczas gdy ustawa nie ogranicza możliwości domagania się wstrzymania wykonalności decyzji tylko ze względu na sytuację skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w sprawie, która dotyczy postępowania nadzwyczajnego. Należy wskazać, że granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (por. Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2011, pkt 4 i 5 do art. 134). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych – podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; Tadeusz Woś, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 568).

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zaskarżyła skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, podczas gdy wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczył decyzji kończącej postępowanie będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. W tej sytuacji nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak jest tożsamości podmiotowej pomiędzy postępowaniem wszczętym skargą a postępowaniem, w którym wydana została decyzja Starosty Otwockiego z dnia 26 maja 2021 r. Oznacza to, że decyzja ta wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym niemieszczącym się w granicach rozpoznawanej sprawy wyznaczonej złożoną skargą. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do nieuzasadnionego blokowania procesów inwestycyjnych przez osoby, których status strony nie zostałby oficjalnie rozstrzygnięty w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Na marginesie należy jedynie dodać, że Sąd I instancji słusznie wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że trudne do odwrócenia skutki w przypadku decyzji rozbiórkowych czy decyzji dotyczących pozwolenia na budowę dotyczą zasadniczo inwestora, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osób trzecich.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.