III SAB/Po 67/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-12	
Data wpływu	2026-01-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	Zobowiązano do dokonania czynności	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu do załatwienia sprawy z wniosku K. W. z 11 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku i akt administracyjnych; 2. stwierdza, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku K. W. z 11 października 2025 r.; 3. stwierdza, że bezczynność opisana w pkt 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
K. W. pismem z dnia 11 października 2025 r. (data wpływu 17 października 2025 r.) złożył do Prezesa Sądu wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na następujące pytania:

1) Czy Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. w 2003 r. posiadał zgodę Prezesa Sądu na prowadzenie czynności egzekucyjnych poza swoim rewirem? Jeżeli tak, proszę o wskazanie aktu, numeru oraz zakresu zgody (czy dotyczyła konkretnej sprawy, miejscowości czy była ogólna).

2) Czy w aktach nadzorczych lub w archiwum Sądu znajdują się: a) kopie decyzji Prezesa Sądu o udzielenie zgody na prowadzenie takich czynności, b) protokoły kontroli kancelarii komorniczej, c) rejestry opisu (?) zdawczo-odbiorczych?

3) Proszę o informację czy i kiedy komornik A. G. składał do Prezesa SR wniosek o zgodę na prowadzenie czynności w sprawie [...]?

Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. Prezes Sądu udzielił odpowiedzi o następującej treści: "W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 17 października 2025 r. uprzejmie informuję, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. mógł w 2003 roku przyjmować sprawy spoza rewiru".

Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w [...] 03 grudnia 2025 r.) skarżący K. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia mu informacji publicznej. Skarżący zażądał:

1. stwierdzenia bezczynności Prezesa Sądu w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 17 października 2025 r., który wpłynął o godz. 09:10:28,

2. zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie

7 dni od doręczenia wyroku,

3. wymierzenie Prezes Sądu grzywny na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.w związku z rażącą bezczynnością,

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

5. zobowiązanie Prezesa Sądu do odpowiedzi na jego wniosek z 7 listopada (załączony w korespondencji która dotarła

17 października) dotyczącego wykonania kserokopii akt [...], a dotyczącego skargi na czynności komornika.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że jego wniosek dotyczył komornika, a więc informacji publicznej, a dodatkowo skargi na działalność tego komornika i dokonanie kserokopii akt o sygnaturze akt [...]. Zdaniem Skarżącego udzielenie odpowiedzi na pytanie czy komornik posiadał zgodę Prezesa na działanie poza rewirem było prostą czynnością ewidencyjną, wymagającą wyłącznie wglądu w rejestr zgód itd. Drugie pytanie zdaniem Skarżącego opierało się na zasięgnięciu wiedzy z archiwum zakładowego. K. W. podał, że w międzyczasie odbył trzy rozmowy z pracownikami administracyjnymi sądu, a w trakcie jednej z nich oznajmiono mu, aby ponownie złożył wniosek o kserokopie. Natomiast w dniu 26 listopada 2025 r. oznajmiono mu, że akta te zostały zniszczone. Dalej wskazano, że do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił mu odpowiedzi pomimo upływu terminów. Zdaniem Skarżącego rażący charakter bezczynności Prezesa jest oczywisty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał w uzasadnieniu, że K. W. w dniu 17 października 2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji czy Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. w 2003 roku przyjmował sprawy spoza swojego rewiru. Prezes podał, że zarządzeniem z dnia 5 listopada 2025 r. zwrócił się do Komornika Sądowego o podanie informacji, czy w 2003 roku przyjmował sprawy spoza swojego rewiru, albowiem dopiero z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych tj. z dniem 01 stycznia 2019 r. komornicy udzielają informacji czy przyjmują sprawy z wyboru, a Prezes właściwego Sądu Rejonowego w tym zakresie umieszcza informację na stronie Sądu. Komornik Sądowy udzielił odpowiedzi w dniu 13 listopada 2025 r., a Prezes pismem z dnia 26 listopada 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek K. W. w zakresie przez niego żądanym. Mając powyższe na względzie tj. z uwagi na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, zdaniem organu skarga jest bezzasadna. Jednocześnie Prezes wskazał, iż termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek w sprawie informacji publicznej wynikający z przepisów ustawowych jest terminem instrukcyjnym, a z uwagi na konieczność uzyskania informacji od komornika udzielił odpowiedzi bez zwłoki. Prezes zaznaczył także, że poza funkcją Prezesa Sądu jest orzecznikiem w Wydziale [...] z obciążeniem 100% z uwagi na nieobsadzenie 3 etatów sędziowskich na 10 etatów. Trudności kadrowe z jakimi mierzy się Sąd Rejonowy w [...] od dłuższego czasu mają wpływ na terminowość udzielnych odpowiedzi, która w przedmiotowej sprawie została udzielona bez zbędnej zwłoki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 17 października 2025 r. (data wpływu wniosku) K. W. złożył do Prezesa Sądu wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na następujące pytania:

1) Czy Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. w 2003 r. posiadał zgodę Prezesa Sądu na prowadzenie czynności egzekucyjnych poza swoim rewirem? Jeżeli tak, proszę o wskazanie aktu, numeru oraz zakresu zgody (czy dotyczyła konkretnej sprawy, miejscowości czy była ogólna).

2) Czy w aktach nadzorczych lub w archiwum Sądu znajdują się: a) kopie decyzji Prezesa Sądu o udzielenie zgody na prowadzenie takich czynności, b) protokoły kontroli kancelarii komorniczej, c) rejestry opisu (?) zdawczo-odbiorczych?

3) Proszę o informację czy i kiedy komornik A. G. składał do Prezesa SR wniosek o zgodę na prowadzenie czynności w sprawie [...]?

W dniu 12 października 2025 r. Prezes (za pośrednictwem pracownika Sądu) zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o pilne udzielenie informacji czy w 2003 r. przyjmował sprawy spoza swojego rewiru. W dniu 13 listopada 2025 r. wpłynęła odpowiedź w tym zakresie od komornika.

Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. Prezes Sądu udzielił wnioskodawcy odpowiedzi o następującej treści: "W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 17 października 2025 r. uprzejmie informuję, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. mógł w 2003 roku przyjmować sprawy spoza rewiru".

Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. K. W. wniósł za pośrednictwem Prezesa Sądu skargę do WSA w Poznaniu na bezczynność organu. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 3 grudnia 2025 r.

Z treści wniosku wynika, że Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas, gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem podmiotu do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.i.d.p. w zw. z art. 10 ust. 2, art. 173 i 175 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych - Dz.U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.), będący organem władzy sądowniczej w sądzie rejonowym – co potwierdza jednolite i utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne (zob. m.in. wyroki WSA: z 06.03.2013 r., II SA/Sz 1244/12; z 22.01.2014 r., II SAB/Gd 47/13; z 19.02.2014 r., II SAB/Wa 443/13; z 18.06.2014 r., II SA/Go 305/14; z 01.10.2014 r., II SAB/Gd 103/14; z 09.10.2014 r., II SAB/Łd 110/14; z 27.05.2015 r., IV SAB/Po 32/15; z 14.03.2018 r., II SAB/Łd 11/18; z 14.05.2019 r., IV SA/Wr 70/19; z 19.05.2020 r., II SA/Ol 169/20; z 26.11.2020 r., II SA/Go 447/2, CBOSA) jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w zakresie, w jakim jest on jej dysponentem (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Po pierwsze wskazać należy, że organ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie 14-dni. Termin do udzielenia informacji na przedmiotowy wniosek upłynął w dniu 31 października 2025 r. Organ przez 26 dni pozostawał zatem w bezczynności, bo odpowiedzi udzielił w istocie dopiero w dniu 26 listopada 2025 r. przesyłając odpowiedź na adres do doręczeń elektronicznych wnioskodawcy, zatem ten dzień można uznać za dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek. Powyższa okoliczność już z tego względu skutkuje przyjęciem, że organ opóźnił się z odpowiedzią, zatem stał się bezczynny, co obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności organu w niniejszej sprawie.

Dodatkowo udostępnienie informacji niepełnej, jak i niezgodnej z treścią żądania, należy oceniać jako bezczynność adresata wniosku, a o załatwieniu wniosku nie może przesądzać jakakolwiek odpowiedź zredagowana przez adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z 2 czerwca 2015 r., I OSK 1513/14 oraz wyroki WSA w Białymstoku z 25 marca 2021 r., II SA/Bk 18/21; WSA we Wrocławiu z 29 maja 2020 r., IV SAB/Wr 207/19 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2022 r., II SAB/Go 61/22, CBOSA). W niniejszej sprawie Prezes SR udzielił odpowiedzi jedynie na pierwsze pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku, przy czym z pominięciem drugiej części pytania zawartego w tym punkcie 1 wniosku. Nieudzielenie dalszej informacji w zakresie pozostałej części wniosku (punktu 2 z podpunktami i punktu 3) pozwala na stwierdzenie bezczynności Prezesa SR w zakresie udzielenia informacji publicznej na wniosek doręczony 17 października 2025 r.

Udzielona w dniu 26 listopada 2025 r. przez Prezesa SR odpowiedź na wniosek w istocie nie zawiera odpowiedzi nawet na pierwsze pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku: "Czy Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] A. G. w 2003 r. posiadał zgodę Prezesa Sądu na prowadzenie czynności egzekucyjnych poza swoim rewirem?". W odpowiedzi na wniosek Prezes stwierdził jedynie, że Komornik ten mógł przyjmować sprawy spoza rewiru. Sam Skarżący w swojej skardze również kwestionuje udzieloną odpowiedź w tym zakresie. Odpowiedź organu nie może bowiem być dowolna, a musi precyzyjnie dotyczyć całej treści żądania i w tym zakresie w niniejszej sprawie organ nie wywiązał się ze swoich obowiązków.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia pełnej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.). W sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy pismem informującym, mającym postać czynności materialno-technicznej, i to najpóźniej w 14-dniowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2008 roku, I OSK 807/07; wyr. WSA w Warszawie z 11 maja 2021, II SAB/Wa 877/19 i z 11 grudnia 2017 roku, II SAB/Wa 355/17; CBOSA).

Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji powinno być nie tylko jasne i konkretne, ale także zawierać pewne wyjaśnienie, dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, jeśli powinien je posiadać. Przedstawione informacje powinny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli sądowi dokonać oceny, czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej, mimo że powinien taką informację posiadać (por: wyroki NSA: z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12). Podkreśla się przy tym, że tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony sądowej przed arbitralnymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych, który z różnych przyczyn może dążyć do niewykonania spoczywających na nim ustawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14). W niniejszej sprawie z odpowiedzi organu z dnia 26 listopada 2025 r. nie wynika, natomiast czy organ nie posiada żądanych informacji i dlaczego. Organ nie porusza tej kwestii również w odpowiedzi na skargę. Kwestie te powinny podlegać ocenie organu przy ponownej analizie wniosku Skarżącego w tym zakresie.

W niniejszej sprawie organ nie udzielił więc odpowiedzi Skarżącemu na jego wniosek datowany na 11 października 2025 r. w pełnym zakresie. Z treści wniosku wynika, że zawiera on trzy punkty, w tym jeden z podpunktami i w nich konkretne pytania. Natomiast odpowiedź Prezesa SR ograniczyła jedynie do stwierdzenia, że Komornik Sądowy mógł przyjmować w roku 2003 sprawy spoza rewiru.

Zobowiązać więc należało, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Prezesa Sądu do załatwienia sprawy z wniosku K. W. z 11 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku i akt administracyjnych, jak Sąd orzekł w pkt 1 wyroku.

Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku K. W. z 11 października 2025 r., przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.), jak orzeczono w punkcie 2 i 3 wyroku. "Charakter rażący" jest pojęciem nieostrym, wymagającym interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez podmiot zobowiązany. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez podmiot zobowiązany czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13, CBOSA). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17.09.2015 r., II OSK 652/15 i z 8.03.2017 r., I OSK 1925/16, CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Organ otrzymał wniosek Skarżącego, nadany za pośrednictwem operatora pocztowego, w dniu 17 października 2025 r. Prezes udzielił wnioskodawcy odpowiedzi w dniu 26 listopada 2025 r. z naruszeniem 14-dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi, który upływał w dniu 31 października 2025 r., czyli po 26 dniach od jego upływu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała jednak charakteru rażącego. Sąd uwzględnił, że Prezes w odpowiednim terminie zareagował na wniosek zwracając się do komornika o udzielenie informacji, celem przekazania jej wnioskodawcy. Dodatkowo Sąd miał na uwadze kwestie podniesione w odpowiedzi na skargę, a dotyczące braków kadrowych w Sądzie Rejonowym w [...] i obowiązków orzeczniczych Prezesa SR w pełnym wymiarze. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu charakteru rażącego.

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił, zatem skargę w zakresie wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny (pkt 4 sentencji wyroku). Środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach znacznej i nieuzasadnionej zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 u.p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny. W niniejszej sprawie ostatecznie Prezes nie pozostawił wniosku bez załatwienia, zatem zdaniem Sądu brak przesłanek wymierzenia grzywny organowi.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ będzie musiał ponownie ocenić wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W zależności od dokonanej oceny wnioskowanych informacji albo udostępnić informację publiczną w całości zgodnie z wnioskiem, albo powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem lub części informacji (jeśli wnioskowana dokumentacja nie będzie stanowiła informacji publicznej podmiot zobowiązany nie będzie zobowiązany do udostępnienia takich danych w trybie u.i.d.p.) lub wydać decyzję. W przypadku braku posiadania informacji, Prezes poinformuje wnioskodawcę o tym fakcie, jak to wyjaśniono powyżej. Uwzględnić przy tym należy 14-dniowy termin do załatwienia wniosku od dnia zwrotu do Sądu Rejonowego w [...] prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie Prezesa Sądu do odpowiedzi na jego wniosek z 7 listopada dotyczącego wykonania kserokopii akt [...], wskazać należy, że wniosek taki nie może zostać uwzględniony w jakikolwiek sposób przez Sąd administracyjny w ramach skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 9 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Szczegółowe regulacje w tym zakresie zawiera Oddział 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych, pt. udostępnianie akt sprawy i dokumentów z akt. Prezes SR winien załatwić wniosek o wykonanie kopii akt w powyższym trybie, jednakże nie podlega on reżimowi ustawy o dostępnie do informacji publicznej.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 wyroku na mocy art. 200 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zasądzając od Prezesa SR w [...] całość należnego i uiszczonego wpisu sądowego od skargi na bezczynność w wysokości 100 zł.

Według treści art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Z art. 201 p.p.s.a. wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosowanie do art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Odnosząc się do wniosku Skarżącego zawartego w piśmie procesowym z 29 grudnia 2025 r. o zasądzenie na jego rzecz od Prezesa SR w [...] kosztów poniesionych nakładów finansowych obejmujących papier, znaczek, materiały biurowe - razem według spisu 33,60 zł oraz innych wydatków niezbędne do sporządzenia skargi - praca intelektualna skarżącego (8 godzin po 40 zł za 1 h) w wysokości 320 zł, co łącznie daje 353,60 zł, to Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz Skarżącego powyższych wydatków. Stosownie do treści art. 205 § 1 p.p.s.a. kosztów korespondencji i materiałów biurowych nie zalicza się do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego osobiście przez stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt II GZ 39/08, CBOSA). Co więcej, są to koszty drobne, z poniesieniem których strona występująca do sądu ze skargą winna się liczyć (por. np. postanowienia NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1490/09, 26 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1531/15 i wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2035/22, przywołane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 50/24, CBOSA). Nadto postępowanie zostało przeprowadzone na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i nie było wymagane stawiennictwo Skarżącego w Sądzie. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują zatem zwrotu wydatków wyliczonych przez Skarżącego celem sporządzenia skargi osobiście.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).