II OSK 820/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-12-05	
Data wpływu	2022-04-14	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Anna Szymańska
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6019 Inne, o symbolu podstawowym 601	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Sygn. powiązane	VII SA/Wa 1031/21	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	M.P. 2023 nr 0 poz 881; art. 84 § 1 pkt 1, art. 84a ust. 2 pkt 2,; Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w  domu" na lata 2024-2028
Dz.U. 2020 nr 0 poz 256; art. 7 , art. 7a, art. 61a § 1,  art. 77 , art. 75 § 1 , art. 80, art. 107 § 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 1065; § 31 ust. 1 pkt 3 i 4, § 36 ust. 2; Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1031/21 w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2021 r. nr 372/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1031/2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2021 r. nr 372/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim 24 sierpnia 2020 r. wpłynęło podanie E. R., w którym zgłosiła ona zastrzeżenia odnośnie do "przebiegu rur kanalizacyjnych" na działce nr ew. [...], sprecyzowane w piśmie z 6 września 2020 r., że ww. rury kanalizacyjne położono metr od granicy z jej nieruchomością oraz zbyt blisko studni znajdującej się na jej działce.

PINB 16 października 2020 r. na działkach o nr ew. [...] i [...] przeprowadził z urzędu czynności kontrolne, w toku których ustalono, że na ich terenie wykonano przyłącze kanalizacyjne z sieci miejskiej. Na działce o nr ew. [...] zaobserwowano betonową studzienkę z włazem o średnicy 50 cm w odległości 32,10 m od sąsiedniej studzienki znajdującej się na tej działce po stronie zachodniej oraz w odległości 61,50 m od sąsiedniej studzienki na tej działce po stronie wschodniej. Przyłącze kanalizacyjne pod drogą gminną wykonano pod kątem prostym względem drogi. Odcinek od studzienki betonowej przy drodze do studzienki zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] (studzienka PCV 0400) wynosi 19,99 m (12,55 m + 7,44 m). Następny odcinek pomiędzy pierwszą i druga studzienką (PCV 0400) przebiegający wzdłuż granicy z działką o nr ew. [...] oddalony od 1,35 m do 1,36 m od siatki ogrodzenia wynosi 25,35 m. Wejście kanalizacji do budynku wykonano za pośrednictwem stalowej rury prowadzącej do zbiornika na nieczystości ciekłe, który w dniu kontroli był zasypany. Studzienka betonowa znajdująca się na działce o nr ew. [...] zlokalizowana jest ok. 10,64 m od początku granicy pomiędzy działkami o nr ew. [...] i [...].

Mając na uwadze powyższe organ I instancji wskazał, że uwidocznione podczas czynności kontrolnych włazy na działce o nr ew. [...] stanowią studzienki inspekcyjne, stanowiące integralną część przyłącza kanalizacyjnego. Organ I instancji podkreślił jednocześnie, że obowiązujące przepisy tj. zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie regulują minimalnej odległości sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej od budynku i granicy nieruchomości (normują wyłącznie położenie budynków i związanych z nimi urządzeń na działce budowlanej), w związku z czym - zdaniem organu I instancji - brak jest przepisu prawa, z którego wynikałaby legitymacja skarżącej do udziału w postępowaniu administracyjnym tj. bycia stroną tego postępowania. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że § 36 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia dotyczy wyłącznie odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3.

PINB postanowieniem Nr 435/20 z 1 grudnia 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek E. R. w sprawie robót budowlanych przy budowie przyłącza kanalizacyjnego na działkach oznaczonych nr ew. [...] i [...], położonych w miejscowości [...], gmina [...].

Postanowieniem z 19 marca 2021 r. Nr 372/21 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia E. R. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Zdaniem MWINB "w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka podmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcia postępowania".

Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Pr. bud. teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Przeprowadzone 16 października 2020 r. z urzędu czynności kontrolne potwierdziły, że na terenie obejmującym działki oznaczone nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...] wykonano przyłącze kanalizacyjne z sieci miejskiej. MWINB przytoczył ponownie ustalenia z tych oględzin i stwierdził, że obowiązujące przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie regulują minimalnej odległości sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej (w tym włazów studzienek) od budynku i granicy nieruchomości (normują położenie budynków i związanych z nimi urządzeń na działce budowlanej). Natomiast § 36 ww. rozporządzenia dotyczy wyłącznie odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno- gospodarczych (których to obiektów/urządzeń nie zaobserwowano w toku czynności kontrolnych).

Brak jest więc przepisów, których naruszenie mogłoby przesądzać o istnieniu interesu prawnego skarżącej. Odnosząc się natomiast do kwestii odległości ww. przyłącza od kopanej studni z wodą pitną zlokalizowaną na działce o nr ew. [...] położonej jw., MWINB wyjaśnił, że studnia usytuowana jest w linii prostej w znacznej odległości wynoszącej ok. 7,50 m (odczyt ze skali z mapy stanowiącej załącznik do protokołu czynności kontrolnych) od granicy z działką o nr ew. [...] oraz o dalsze 1,35 m -1,36 m od przyłącza kanalizacyjnego zlokalizowanego na ww. działce.

We wniosku skarżąca powołuje się jedynie na hipotetyczne sytuacje związane z możliwością rozszczelnienia rur wchodzących w skład opisanego wyżej przyłącza kanalizacyjnego. Tym samym nie wykazała, jakoby wykonanie wyżej opisanego przyłącza kanalizacyjnego wprowadzało ograniczenia bądź utrudnienia w zagospodarowaniu, korzystaniu czy też w dysponowaniu w należącej do niej nieruchomości. Samo subiektywne przekonanie skarżącej, że posiada interes prawny nie jest wystarczające dla uznania za stronę postępowania.

Opisywane wyżej okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżąca nie posiada interesu prawnego i nie jest uprawniona do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w opisywanym zakresie.

Organ wyjaśnił, na czym polega interes prawny i interes faktyczny. Zainteresowanie skarżącej rozstrzygnięciem sprawy świadczy jedynie o jej interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania jej za stronę postępowania. Argumenty przedstawione przez skarżącą w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła E. R. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. § 31 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię;

2. art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zbadanie usytuowania rur znajdujących się pod powierzchnią a położonych w odległości mniejszej niż 15 metrów od studni z wodą pitną skarżącej;

3. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli pominięcie ustalenia, w jakiej odległości rury położone pod powierzchnią znajdują się od granicy działki i studni z wodą pitną skarżącej;

4. art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z planów projektowych i oględzin na miejscu położonych rur pod powierzchnią zaskarżonej infrastruktury, pomimo ta okoliczność ma znaczenie dla sprawy".

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1031/2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego częściowo uzasadnienia, nie naruszało prawa.

Zgodnie z art. 84 § 1 pkt Pr. bud. do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W sytuacji, gdy do organu nadzoru budowlanego wpływa informacja o podejrzeniu naruszenia prawa budowlanego (w tym popełnienia samowoli budowlanej), obowiązkiem organu jest przeprowadzenie właściwego postępowania. Jeżeli jednak wstępne czynności, poprzedzające wszczęcie postępowania, podjęte z urzędu nie potwierdzą naruszenia prawa, wówczas organ obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest art. 61a § 1 K.p.a.

Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, art. 84a ust. 2 pkt 2 Pr. bud. ma charakter kompetencyjny; wyjaśnia co obejmuje kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, należąca - zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. - do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego oraz jakie są obowiązki organów nadzoru budowlanego podczas kontroli stosowania przepisów prawa budowlanego. Przepis ten uprawnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia kontroli czy uczestnicy procesu budowlanego wykonują obowiązki prawne (wyrok z 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3218/14, CBOSA).

Tym niemniej, samo podjęcie przez organ nadzoru budowlanego czynności kontrolnych nie oznacza jeszcze wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji lub postanowienia (podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 marca 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 86/10 – CBOSA). W wyniku tych czynności organ może dojść do przekonania, że dokonane przy wykonywaniu robót budowlanych naruszenie prawa budowlanego uzasadnia wszczęcie postępowania i rozpatrzenie sprawy w sposób przewidziany w art. 105 § 1 lub art. 104 § 1 K.p.a., ale również może ustalić, że postępowania wszcząć nie może z uwagi na to, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Obowiązkiem organu, do którego wpływa żądanie dokonania "kontroli zgodności z prawem" jakichkolwiek robót budowlanych jest dokonanie wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy – a więc przed jej formalnym wszczęciem - organ przeprowadza ocenę istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Taka analiza może wymagać przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, choć tylko w takim zakresie, w jakim służy ono ustaleniu zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania z art. 61a § 1 K.p.a. (vide też wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2021 r., sygn. akt I SA/Po 129/21, CBOSA).

Jedną z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, określonych w art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie uzasadnionych przyczyn, uniemożliwiających jego wszczęcie. Przesłanka ta odnosi się do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego, np., gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w przez organ nadzoru budowlanego.

Jak słusznie ustaliły organa obu instancji – na podstawie przeprowadzonego przez PINB 16 października 2020 r. postępowania wyjaśniającego – nie istniała materialnoprawna podstawa do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego w ramach własnych kompetencji postępowania w tej sprawie. Słusznie bowiem wyjaśniły organy, że nie ma przepisów normujących odległość od studni - dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej (zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych) ustanowienia strefy ochronnej - rur odprowadzających ścieki bytowe z budynku mieszkalnego do szamba lub przydomowej oczyszczalni ścieków.

Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, wyrażonemu w uzasadnieniu skargi, przepisem takim nie jest § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uszło uwadze pełnomocnika skarżącej po pierwsze to, że paragraf ten dotyczy lokalizowania studni, a nie rur kanalizacyjnych. Po drugie, wprawdzie pkt 3 ust. 1 § 31 rozporządzenia wspomina o konieczności zachowania odległości studni 15 m od "zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń", ale związanych z budynkami inwentarskimi, a nie mieszkalnymi. Po trzecie, § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia stanowi wprawdzie o odległości studni (30 m), ale do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód, a nie rur kanalizacyjnych.

Słusznie natomiast uznał organ I instancji (a zaakceptował to MWINB), że nie występowały w sprawie przesłanki zastosowania § 36 ww. rozporządzenia, normującego odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych. Zachowana bowiem była odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych i od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego (§ 36 ust. 2 rozporządzenia).

Zdaniem Sądu, należy też zwrócić uwagę – co niesłusznie pominęły organa obu instancji – że zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy umową z 5 grudnia 2018 r. o wykonanie przyłącza kanalizacyjnego ścieki bytowe z budynku uczestnika zostały odprowadzone do systemu gminnej kanalizacji, zaś istniejące szambo miało zostać zaadaptowane pod studzienkę rewizyjną. Dlatego też od momentu wykonania powyższego przyłącza do sieci gminnej kanalizacji przepisy dotyczące odległości szamb lub przydomowych oczyszczalni ścieków nie miały już w ogóle zastosowania.

Powyższy brak materialnoprawnej podstawy potencjalnego postępowania był więc przesłanką do odmowy jego wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

Na powyższe zwracał uwagę PINB oraz MWINB, aczkolwiek wyprowadzając z tego wnioski co do braku przymiotu strony u skarżącej. Niezrozumiałym prawnie jest jednak, dlaczego organ I instancji z jednej strony wskazuje na treść art. 28 K.p.a., a z drugiej strony w sprawie – która nie jest sprawą o pozwolenie na budowę – wysnuwa wnioski z treści art. 3 pkt 20 Pr. bud. Interes prawny skarżącej nie może być w tego typu sprawie ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud., ale wyłącznie na podstawie art. 28 K.p.a., który nie uzależnia interesu prawnego od obszaru oddziaływania inwestycji.

Tym niemniej, interes prawny strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. nie może wynikać wyłącznie z prawa własności sąsiedniej działki lub z faktu istnienia na niej studni do czerpania wody do celów spożywczych, ale z konkretnego przepisu prawa materialnego normującego sytuacje prawną wnioskodawcy. To wnioskodawca musi wykazać, że żądanie określonych czynności organu administracji publicznej jest wymagane z uwagi treść tegoż uprawnienia materialnoprawnego. Interes prawny musi być też indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tylko więc przepis prawa materialnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który charakteryzuje się tym, że podmiot jest bezpośrednio zainteresowany sposobem rozwiązania danej sprawy, nie może on jednak wskazać normy prawa materialnego, której naruszenie spowodowało naruszenie jego interesu prawnego.

Niewykazanie tego interesu w piśmie inicjującym postępowanie (lub na wezwanie organu) np. przez powołanie się jedynie na obawy, że przewody kanalizacyjne mogą potencjalnie się rozszczelnić, a wówczas ścieki mogą dostać się do studni – co nie podlega jednak żadnej regulacji materialnoprawnej – świadczy wyłącznie o interesie faktycznym, a nie prawnym. Potencjalne naruszenie zasad dobrego sąsiedztwa, jeżeli nie wiąże się z naruszeniem konkretnych przepisów prawa budowlanego, nie uzasadnia podjęcia interwencji przez organy nadzoru budowlanego, które w szczególności zobowiązane są do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Brak ujawnionych naruszeń prawa w tym zakresie nie pozwala na podejmowanie działań, które wykraczają poza zakres przyznanych organom nadzoru budowlanego kompetencji (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 902/15, CBOSA).

Brak interesu prawnego skarżącej w zainicjowaniu postępowania organu nadzoru budowlanego był więc kolejną przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że były one bezpodstawne. Przepisy te znajdują zastosowanie, ale dopiero w postepowaniu administracyjnym – które w niniejszej sprawie wszczęte nie zostało. Organy więc – z natury rzeczy – nie mogły naruszyć tych przepisów, które nie miały zastosowania i nie zostały zastosowane. Przepis prawa może być naruszony przez jego błędne zastosowanie lub wadliwą wykładnię. Takie zaś naruszenia nie były w tej sprawie możliwe z uwagi na charakter i skutek prawny rozstrzygnięcia z art. 61a § 1 K.p.a.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła E. R. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zbadanie usytuowania rur znajdujących się pod powierzchnią a położonych w odległości mniejszej niż 15 metrów od studni z wodą pitną skarżącej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli pominięcie ustalenia, w jakiej odległości rury położone pod powierzchnią znajdują się od granicy działki i studni z wodą pitną skarżącej;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, polegającym na braku ustalenia, czy rury kanalizacyjne, określone we wniosku skarżącej, są związane z budynkami inwentarskimi, czy mieszkalnymi;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, polegającym na braku ustalenia, czy przyłącze przebiegające wzdłuż działki nr [...] zostało przyłączone do gminnej sieci kanalizacji;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.2021 r. poz. 2351 t.j.) w zw. z § 31 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 K.p.a. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz.U. 2022 poz. 248), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skarżącej nie przysługuje interes prawny we wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61a K.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy skarżącej przysługuje interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez E. R. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji gdy skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia tych przepisów postępowania, których stosowanie warunkuje prawidłowość ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności rozpoznane muszą być zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny przepisów prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko jego ocena prawna. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a. art. 77 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Organy administracji zgromadziły materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena tych dowodów jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Zgromadzone dowody dawały podstawę do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i brak jest podstaw do ich kwestionowania. W konsekwencji nie było podstaw do uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji.

Za niezasadne, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.2021 r. poz. 2351 t.j.) w zw. z § 31 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 K.p.a. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 a K.p.a.

Kwestia prawidłowości zastosowania tych przepisów była przedmiotem szczegółowej analizy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ponowne przytaczanie tych argumentów jest niecelowe. W pełni podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego w realiach niniejszej sprawy nie dawały podstaw do przyjęcia, iż skarżącej kasacyjnie przysługiwał status strony postępowania.

W konsekwencji słusznie Sąd I instancji uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.