Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Sylwia Urbańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie samowolnego zajęcia pasa drogowego i nałożenia kary pieniężnej 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2002 r.; 2.orzeka, iż decyzje określone w punkcie 1 nie mogą być wykonane w całości; 3. Zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego D.K. kwotę 20 ( dwadzieścia ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

6 II S.A. 1094/03

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 36, art. 39 ust. 1 i art. 40 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) oraz § 1, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.), a także na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 kpa, nakazał D. i D.K. przywrócić stan poprzedni pasa drogowego drogi krajowej Nr [...] w miejscowości P. przy ul. A. po stronie lewej według rosnącego kilometraża na odcinku [...] m i szerokości [...] m.

Nadto decyzją tą organ administracji nałożył na małżonków K. karę pieniężną za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego w okresie od [...] maja 2002 r. do dnia [...] maja 2002 r. w wysokości [...]zł.

Z ustaleń organu wynika, że małżonkowie K. wygrodzili na cele związane z budową budynku gospodarczo – handlowego, [...] m² pasa drogowego drogi krajowej Nr [...] oraz zasypali rów odwadniający tą drogę na odcinku [...] m.

Zajęcie pasa drogowego nastąpiło bez zezwolenia zarządcy drogi i pomimo monitów Rejonu Dróg Krajowych w Z. zajęty pas drogowy nie został przywrócony do stanu poprzedniego.

Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji tej D.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przedkładając zdjęcia posesji od strony drogi D. K. dowodzi, że od kiedy zakupił przedmiotową nieruchomość nigdy nie było tam rowu odwadniającego, tym samym on, budując się na działce niczego nie zasypywał. W kwestii zajęcia pasa drogowego podaje, że był przekonany, iż łącznie z dokumentacją budowlaną dotyczącą budowli na jego nieruchomości została wydana zgoda na urządzenie zjazdu do niej. Obecnie istniejący dojazd do nieruchomości wykonali poprzedni właściciele, natomiast on jedynie go poprawił.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ ten stwierdza, że nie ma wątpliwości, iż D.K. dokonał zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Okoliczność ta została ustalona w czasie rutynowej kontroli wykonywanej przez Rejon Dróg Krajowych w Z..

Ukarany był wzywany do przywrócenia stanu poprzedniego lecz poleceń tych nie wykonał co stało się powodem wydania zaskarżonej decyzji.

Na decyzję tą D. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W skardze powołuje się na argumenty przytoczone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jego zdaniem, ponieważ przy wydawaniu warunków zabudowy nie zastrzeżono konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia od zarządcy drogi, był przekonany, że nie narusza prawa, korzystając z przejazdu pasem drogowym do swojej nieruchomości.

Skarżący powołuje się na to, że nie urządzał żadnego zjazdu, gdyż dojazd do nieruchomości wykonali poprzedni właściciele działki, on tylko ten dojazd poprawił. Odgrodzenie od strony jezdni jest prowizoryczne na czas prowadzenia budowy, natomiast żadnego rowu nie zasypywał, gdyż go po prostu nie było.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji dodając, że działania skarżącego były bezprawne o czym trzykrotnie był informowany przez zarządcę drogi, lecz na monity te nie reagował.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270),

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w dokonanych ustalenia występują sprzeczności nie wyjaśnione ani przez organ I instancji ani przez organ odwoławczy.

W decyzji z dnia [...] maja 2002 r. w punkcie 1 Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. ustala, że zajęty pas drogowy odpowiada praktycznie szerokości rowu odwadniającego (który miał zasypać skarżący) to jest [...] m.

Naliczając karę (opłata za całą powierzchnię) także przyjmuje, że cała powierzchnia zajętego pasa drogowego odpowiada iloczynowi długości tego pasa – [...] m. – i jego szerokości – [...] m. – co daje powierzchnię [...] m². Natomiast w uzasadnieniu decyzji organ ten podaje zajętą powierzchnię pasa drogowego w wielkości [...] m² i ustalenie to powiela także decyzja II instancji.

Powierzchnia ta nie odpowiada przyjętej do naliczenia kary co by mogło znaczyć, że albo organ administracji naliczył karę w zaniżonej wysokości, albo obliczona powierzchnia nie odpowiada faktycznie zajętej.

Żaden z organów administracji nie wyjaśnił tej kwestii, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 kpa polegające na nie wyjaśnieniu jakie to ustalenia lub okoliczności stanowiły powód tych rozbieżności.

Decyzja I instancji nałożyła na skarżącego rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor ten może być nadany, zgodnie z treścią art. 108 § 1 kpa, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Organ administracji I instancji nie wskazał jakie to okoliczności uzasadniały jego zdaniem konieczność zastosowania art. 108 § 1 kpa oraz nie uzasadnił tej konieczności, czym naruszył art. 108 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa.

Organ II instancji utrzymując powyższą decyzje w mocy także nie odniósł się do tego rozstrzygnięcia co stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.

Decyzja naliczając opłatę za zajęcie 1 m² powierzchni pasa drogowego przyjęła stawkę [...] zł. Zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego, zarządca drogi pobiera opłatę w wysokości odpowiadającej iloczynowi: zajętej powierzchni m2, stawki opłaty za 1 m2 i liczby dni zajęcia pasa, określonej w zezwoleniu. W sytuacji braku zezwolenia, na podstawie § 11 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, zarządca drogi pobiera karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotnej opłaty, naliczanej na podstawie § 8 ust. 1, 2 i 3, podwyższonej o ryczałt za utrudnienia w ruchu ustalony na podstawie § 8 ust. 6.

Dla dróg krajowych i wojewódzkich ustalono stawkę opłaty w wysokości [...] zł za każdy dzień zajęcia 1 m2 pasa drogowego. Jednakże zgodnie z § 8 ust. 4 stawki określone w ust. 2 i 3 stosuje się do jezdni, torowisk i ciągów pieszych. Do pozostałych elementów pasa drogowego stosuje się stawki zmniejszone o połowę.

Powyższe oznacza, że stawka według której powinna zostać naliczona opłata karna winna wynosić [...] zł za 1 m² co powoduje, że kara za zajęcie pasa drogowego nałożona decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. i utrzymana w mocy przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, została wyliczona nieprawidłowo.

Organ I instancji zastosował stawkę [...] zł/1m² nie przewidzianą w § 8 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych, czym naruszył on powołane przepisy. Utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy tej decyzji spowodowało powielenie powyższego błędu.

Skarżący wielokrotnie podnosił, że stan w obrębie jego nieruchomości, w szczególności w części obejmującej pas drogowy, jest identyczny, jak w dacie nabycia przez niego posesji, to jest w 1996 r. W związku z tym zarządca drogi powinien zachować się zgodnie z treścią art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa i wyjaśnić ten stan faktyczny przez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Wyjaśnienie tego stanu faktycznego ma istotne znaczenie z uwagi na to, że odpowiedzialność za samowolne zajęcie pasa drogowego dotyka wyłącznie osobę lub podmiot, którzy tego zajęcia dokonali.

W tym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, po stwierdzeniu naruszenia wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 i art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.