Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty 600 zł stanowiącej wartość odzieży przekazanej osobie zatrzymanej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. M. F. (dalej: strona, skarżący), były funkcjonariusz Policji, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. (dalej: Komendant Wojewódzki Policji) w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty 600 zł stanowiącej wartość odzieży przekazanej osobie zatrzymanej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 8 marca 2022 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. (dalej: Komendant Powiatowy Policji) z wnioskiem o zwrot kosztów w kwocie 600 zł, poniesionych na odzież, którą przekazał osobie zatrzymanej podczas pełnionej służby.

W piśmie z dnia 27 kwietnia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że brak jest podstaw do wypłaty żądanej przez skarżącego kwoty 600 zł, w związku z czym pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. strona wniosła skargę na działanie Komendanta Powiatowego Policji skierowaną do Komendanta Wojewódzkiego Policji.

W piśmie z dnia 7 czerwca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji uznał skargę strony z dnia 29 kwietnia 2022 r. za skargę powszechną z Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: k.p.a.), wskazując, że żaden z obowiązujących przepisów prawa materialnego nie odnosi się do przyznania policjantom świadczeń w postaci rekompensaty pieniężnej z tytułu dobrowolnie przekazanych ubrań osobie trzeciej, a zatem odmowa zwrotu takiego świadczenia nie wymaga wydania przez organ aktu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 u.p.p.s.a.).

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 u.p.p.s.a.):

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a u.p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 u.p.p.s.a.).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a.

Analizując przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że nie wyczerpuje ona żadnego z kryteriów określonych powyżej oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych.

W rozpatrywanej sprawie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu objęte zostało działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji polegające na odmowie wypłaty skarżącemu (byłemu policjantowi) kwoty 600 zł, stanowiącej rekompensatę pieniężną z tytułu dobrowolnie przekazanych ubrań osobie zatrzymanej podczas pełnienia przez niego służby. Komendant Wojewódzki Policji w piśmie z dnia 7 czerwca 2022 r. - skierowanym do strony w odpowiedzi na jej skargę z dnia 29 kwietnia 2022 r. na działanie Komendanta Powiatowego Policji - wskazał, że art. 108 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zawiera zamknięty katalog świadczeń należnych funkcjonariuszowi Policji, wśród których nie wymieniono świadczeń w postaci rekompensaty pieniężnej z tytułu dobrowolnie przekazanych ubrań osobie trzeciej. W powyższym piśmie organ zakwalifikował skargę strony z dnia 29 kwietnia 2022 r. jako skargę w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. i przeprowadził postępowanie skargowe, informując jednocześnie skarżącego o tym, że postępowanie takie kończy się jedynie zajęciem stanowiska w kwestii zasadności podniesionych przez stronę zarzutów i zawiadomieniu - zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a. - o sposobie załatwienia skargi.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków odbywa się w ramach przepisów umiejscowionych w k.p.a. Dotyczy ono działań organów administracji publicznej i oparte jest na uprawnieniu konstytucyjnym do inicjowania takich postępowań przez każdy zainteresowany podmiot. Nie może być ono jednak utożsamiane z jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które decyduje o prawach i obowiązkach stron, jest sformalizowane, dwuinstancyjne i prowadzi do określenia sytuacji prawnej zewnętrznego - wobec organu administracji - adresata normy prawnej w jego indywidualnej sprawie administracyjnej poprzez wydanie aktu władczego. Stąd też sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem są akty zapadające w tym trybie. Postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w Dziale VIII k.p.a. ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego i w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2759/17, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo zakwalifikował skargę strony z dnia 29 kwietnia 2022 r. jako skargę powszechną (skargę w trybie Działu VIII k.p.a.), gdyż zawiera ona zarzuty dotyczące nienależytego wykonywania zadań przez Komendanta Powiatowego Policji, nie zawiera natomiast innych wniosków, które pozwalałyby na zakwalifikowanie pisma jako wniosku w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym, czy zabezpieczającym.

Mając zatem na uwadze, że zakres właściwości sądów administracyjnych określony w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. nie obejmuje postępowania skargowego z Działu VIII k.p.a., Sąd zobligowany był na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. odrzucić skargę jako niedopuszczalną, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.