Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 453/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł. S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2023 r., nr 1334/RT/2023 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku Ł. S. - postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 453/23 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej: p.p.s.a.) odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013.

Pismem z dnia 10 maja 2023 r. skarżący złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości z dnia 26 lutego 2021 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członków Zarządu za zobowiązania Spółki A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wykreślonej z Rejestru Przedsiębiorców KRS z dniem 5 lutego 2021 r. oraz o zwrocie solidarnie ze spółką kwoty 696.523,22 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej ja dla zaległości podatkowych.

W treści skargi zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez uzasadnienia oraz bez dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansowo-materialną skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wystosowanie jedynie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie zawierającego żadnych dowodów, chociażby w postaci dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansowo-materialną skarżącej uniemożliwia merytoryczną ocenę w ramach zasady skargowości.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wskazała jednoznacznych dowodów uzasadniających udzielenie jej tymczasowej ochrony, również nie odwołała się do żadnej z przesłanek uprawniających do zastosowania tego rodzaju ochrony, ani nie powołała się na konkretne zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby zasadne.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie przepisów art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie egzekucji kwoty : 696 523,22 złotych wraz z odsetkami w sytuacji finansowej skarżącego i wykazanej w skardze bezzasadności tej decyzji,

2. naruszenie przepisów art. 49 k.p.a. (dopisek sądu: art. 49 p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i nie zawezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zabezpieczenie

3. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na o stateczne rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16).

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowa.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obligował Sądu I instancji do wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez wskazanie okoliczności obrazujących jego sytuację ekonomiczną, finansową bądź osobistą.

Sąd nie mógł wezwać strony do usunięcia braków formalnych w trybie przewidzianym w art. 49 p.p.s.a., bowiem przepis ten dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą.

Jak wskazano wyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uprawdopodobnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 68/21; z 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt IGZ 172/20; z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II GZ 169/20; z 17 października 2017 r. sygn. akt II GZ 769/17; z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GZ 255/17; z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I FZ 482/14; z 19 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 74/14; z 16 września 2014 r. sygn. akt I OZ 744/14; z 2 października 2013 r. sygn. akt I OZ 848/13 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a. Przy ocenie wniosku skarżącego, Sąd I instancji wziął pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocenił, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki zawarte w tym przepisie. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę Sądu, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast – jak wskazano powyżej – na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.

Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.