II SA/Wa 1722/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-02-18	
Data wpływu	2015-10-13	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Adam Lipiński
Andrzej Kołodziej
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6192 Funkcjonariusze Policji	
Hasła tematyczne	Policja	
Sygn. powiązane	I OSK 1607/16	
Skarżony organ	Komendant Policji	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 355;  art. 41 ust. 2 pkt 5; Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Adam Lipiński Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -	
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o zwolnieniu P.C. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2015 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.).

Organ uzasadniając zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji, w oparciu o przesłankę ważnego interesu służby, wskazał na fakt jego długotrwałej absencji chorobowej, która poza krótkimi okresami wykonywania obowiązków służbowych, trwała od 2009 r. do dnia jego zwolnienia. Organ zwrócił uwagę, że dokumentacja niearchiwalna kategorii "B" i "BE" związana z "dowodami obecności w pracy" za 2009 r. oraz "absencjami, zwolnieniami lekarskimi" za lata 2009 i 2010 została wybrakowana i z tego względu analizie poddano wyłącznie absencję chorobową P.C. w latach 2011 - 2015. Podkreślił, że policjant od 2011 r. przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających niezdolność do służby z powodu choroby - łącznie przez 951 dni (w tym 54 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem/członkiem rodziny), tj. w 2011 r. - 204 dni, w 2012 r. - 167 dni, w 2013 r. - 313, w 2014 r. - 151 dni, a w 2015 r. (do dnia 25 czerwca 2015 r.) - 116 dni. Analiza przedłożonych zaświadczeń wskazuje, że przebywał na zwolnieniach lekarskich wystawianych przez lekarzy różnych specjalności (m.in. [...]). Jednocześnie zaświadczeniami z dnia: [...] września 2011 r., [...] kwietnia 2013 r., [...] lutego 2014 r. oraz [...] października 2014 r. lekarza medycyny pracy funkcjonariusz został uznany za zdolnego do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, a zaświadczeniem z dnia 20 lutego 2012 r. lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami stwierdzono brak przeciwwskazań do kierowania przez P.C. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E oraz C+E. Również orzeczeniami Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] został uznany za zdolnego do służby w Policji na zajmowanym stanowisku.

Zdaniem organu fakt przebywania w latach 2011-2015 P.C. na zwolnieniu lekarskim przez 951 dni wpływa niekorzystnie na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych w jednostce, w której pełnił służbę. Poza jej dezorganizacją i obciążeniem obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy, okoliczność ta oddziaływuje demoralizująco na pozostałych policjantów oraz nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Nie tylko zatem nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i powtarzających się absencji chorobowych uzasadniają rozwiązanie z nim stosunku służbowego.

Zaznaczył, że Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] postanowiło nie wnosić zastrzeżeń co do trybu zwolnienia P.C. ze służby w Policji, a zatem została spełniona przesłanka określona w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.

Jeśli zaś chodzi o nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności to organ stwierdził, że miało to na względzie interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.C. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia

[...] czerwca 2015 r., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

– art. 43 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem go ze służby, podczas gdy absencja, jako okoliczność niezawiniona, nie przekraczała okresu 12 miesięcy,

– art. 41 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że istnieją podstawy do rozwiązania z nim stosunku służbowego, podczas gdy absencja nie przekroczyła ciągłego okresu 12 miesięcy,

– art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 10 k.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego,

– art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie możności czynnego udziału w postępowaniu (brak możliwości przejrzenia akt administracyjnych) z uwagi na stan zdrowia,

- art. 108 § 1 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki do nadania rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy żadna z nich nie zaistniała, a wprowadzenie go w życie było krzywdzące i nie pozwalało na ochronę praw do czasu zakończenia postępowania.

Skarżący wskazał, że niesprawiedliwym jest przypisywanie mu działań utrudniających organizację służby i negatywny wpływ na innych funkcjonariuszy podczas, gdy wykorzystywał ustawowe uprawnienia (tj. zwolnienie lekarskie z powodu choroby lub konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny i urlop macierzyński).

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stwierdził, aby Komendant Główny Policji utrzymując w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czy też przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby

w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje przepis art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Ważny interes służby wskazany w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jako przesłanka zwolnienia ze służby w Policji, jest określeniem nieostrym i niezdefiniowanym w tej ustawie. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, że użycie pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania. Organ obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.

Zdaniem Sądu przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem funkcjonariusza. Zwolnienie z powołaniem się na tę przesłankę stanowi środek gwarantujący Policji wypełnienie statutowych zadań, przy pomocy osób nie tylko odpowiednio przygotowanych zawodowo, ale i świadomych znaczenia treści złożonego ślubowania.

Stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, którą zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

W ocenie Sądu organy Policji prawidłowo uznały, że długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie uzasadnia rozwiązanie z nim stosunku służbowego ze względu na ważny interes służby.

Bezsporna jest bowiem okoliczność, że absencja chorobowa lub konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem/członkiem rodziny P.C. w latach 2011-2015 trwała łącznie 951 dni. Przy czym zwolnienia lekarskie były wystawiane przez lekarzy specjalistów z różnych dziedzin. Funkcjonariusz był kilkukrotnie kierowany do komisji lekarskiej w celu ustalenia przydatności do służby w Policji. Pomimo uzyskania przez skarżącego zdolności do służby na zajmowanym stanowisku nadal korzystał ze zwolnień lekarskich.

Wykazana liczba przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich oraz okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich (ponad 2 lata w ostatnich 5 latach) jest znaczna i niewątpliwie miała duży wpływ na organizację pracy i efektywność działania Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K., w której P.C. pełnił służbę. W wymienionym okresie czynności skarżącego musieli bowiem wykonywać pozostali funkcjonariusze, co skutkowało obciążeniem ich dodatkowymi zadaniami. W sprawie wykazano, że długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie zwiększyła ilość obowiązków służbowych policjantom obecnym w służbie, co przełożyło się na realne obniżenie jakości zleconych zadań.

Należy podzielić stanowisko organu przyjmujące, że brak dyspozycyjności policjanta, wywołane jego stanem zdrowia, a także sprawowaniem opieki nad członkami rodziny, niezależnie od przyczyn, koliduje w oczywisty sposób z interesem służby, której celem jest zapewnienie jej prawidłowego funkcjonowania poprzez najefektywniejsze wykorzystywanie przydzielonych etatów.

Funkcjonariusz, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych czynności z uwagi na przebywanie na ciągłych zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności, przy istniejącej zdolności do pełnienia służby, nie może skutecznie powoływać się na swój interes, ponieważ tym zachowaniem godzi w interes służby. Tego rodzaju postępowanie wpływa negatywnie na organizację służby, jest niekorzystnie odbierane w środowisku zawodowym, a także osłabia wizerunek organów Państwa.

W niniejszej sprawie organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy i zgromadził taki materiał dowodowy, którego drobiazgowa analiza stanowi uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Nie nosi ono znamion dowolności, a jego uzasadnienie jest wyczerpujące i w pełni przekonywujące. Stąd zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie może odnieść skutku.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącego, kwestionująca przedmiotowy rozkaz personalny, poprzez powoływanie się na chorobę, jako okoliczność niezależną od jego woli i konieczność sprawowania osobistej opieki nad dwójką małych dzieci, nie podważyła nadrzędności interesu służby w tym względzie. Wymaga podkreślenia, że w sprawie nie była kwestionowana zasadność wystawianych zaświadczeń lekarskich przedkładanych przez P.C. lecz fakt przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i wpływ jaki miało to na właściwe funkcjonowanie jednostki.

Fakt nieskorzystania przez funkcjonariusza z przysługujących mu uprawnień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., z uwagi na stan zdrowia, nie uniemożliwiał zwolnienia go ze służby. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący został poinformowany przez organ I instancji o wszczęciu przedmiotowego postępowania, o treści art. 10 § 1 k.p.a., a także o zebraniu materiału dowodowego (dowód: pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] maja 2015 r., które skarżący odebrał w dniu [...] maja 2015 r. oraz pismo Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] maja 2015 r., które odebrał w dniu [...] maja 2015 r.). Należy podkreślić, że niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu nie stanowi podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim, a także składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Warunek ten nie został w niniejszej sprawie spełniony. Skarżący nie wskazał na czym jego czynny udział w postępowaniu miałby polegać, nie zakwestionował także żadnej czynności dokonanej przez organ, podnosząc wyłącznie niezadowolenie z wydanego rozkazu personalnego.

Wbrew twierdzeniu skarżącego także przepis art. 41 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji nie został naruszony, gdyż w przedmiotowej sprawie nie miał on zastosowania i nie był podstawą rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego.

Wydanie rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby nastąpiło po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów tj. z zachowaniem warunku przewidzianego w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.

Reasumując, Sąd uznał za zasadne zarówno zwolnienie P.C. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., z uwagi na konieczność niezwłocznego zapewnienia ciągłości wykonywania zadań Policji, a także ochronę godności i dobrego imienia służby.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu

w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

-----------------------

2