III SAB/Po 74/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-11	
Data wpływu	2026-01-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Józef Maleszewski /przewodniczący/
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Komendant Policji	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi O. S. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.	
Uzasadnienie
O. S., pismem z dnia 2 stycznia 2026 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Komendanta Policji w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zażądał:

- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności;

- zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 18 listopada 2025 roku w formie przewidzianej prawem;

- stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżący wyjaśnił, że w dniu 18 listopada 2025 roku (stempel urzędu pocztowego) wystąpił do Komendanta Policji z wnioskiem o udostępnienie informacji o działaniach Policji wobec jego osoby.

W odpowiedzi, pismem z 5 grudnia 2025 roku, a następnie pismem z 19 grudnia 2025 roku, Komendant Wojewódzki Policji poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, wobec czego nie podlegają udostępnieniu w tym trybie. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w takiej sytuacji nie jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Skarżącego, został on pozbawiony możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do zaskarżenia rozstrzygnięcia, a tym samym sądowej kontroli działań organów w zwykłym trybie instancyjnym.

Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 61 Konstytucji RP oraz w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna przybrać formę umożliwiającą kontrolę sądową. Stwierdzenie, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej również wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Komendant Policji, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu zgłoszonego żądania organ wyjaśnił, że bez zbędnej zwłoki w ustawowym terminie udzielił pisemnej odpowiedzi skarżącemu. Organ wskazał, że informacja może zostać zakwalifikowana jako publiczna jedynie wówczas, gdy dotyczy sprawy publicznej. Informacje pozyskiwane wyłącznie w celu zaspokojenia indywidualnych, prywatnych potrzeb nie stanowią informacji publicznej.

Wniosek nie dotyczył informacji publicznej i brak było podstaw do jego rozpoznania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 5 grudnia 2025 roku, tj. w formie czynności materialno-technicznej.

Pismem z dnia 10 grudnia 2025 roku skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił skarżącemu (pismo z dnia 19 grudnia 2025 roku), że podtrzymuje wcześniejsze stanowisko.

W piśmie przygotowawczym z dnia 27 lutego 2026 roku skarżący podtrzymał żądania skargi oraz uzupełniając wcześniejszą argumentację wskazał, że organ dokonał błędnej kwalifikacji interesu publicznego oraz naruszył tryb postępowania określony w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie skarżącego kontrola nad tym czy służby państwowe stosują techniki inwigilacji zgodnie z literą prawa jest fundamentem demokratycznego państwa prawa i stanowi klasyczną sprawę publiczną. Informacja o tym, czy państwo podejmuje działania ingerujące w sferę wolności i praw obywatelskich (art. 47 i art. 51 Konstytucji RP) jest informacją o sposobie funkcjonowania organu państwa. Przyjęcie logiki organu prowadzi do sytuacji, w której każda kontrola działań operacyjnych służb przez jednostkę byłaby uznawana za sprawę prywatną, co wyłączałoby Policję spod jakiejkolwiek kontroli przewidzianej w art. 61 Konstytucji RP.

Organ przyznał, że poprzestał na pisemnej odpowiedzi, a zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, jeśli organ uznaje, że informacja nie może zostać udostępniona ze względu na tajemnicę lub ochronę prywatności, to ma prawny obowiązek wydać decyzję.

Organ powołuje się na niejawność metod pracy operacyjnej (art. 19 i art. 20 ustawy o Policji. Jednak wniosek skarżącego dotyczył faktu prowadzenia (lub nie) takich czynności, a nie udostępnienia tajnych technik, kryptonimów czy danych funkcjonariuszy. Tajność metod nie może być "blankietowym" uzasadnieniem dla odmowy potwierdzenia samej aktywności organu wobec obywatela.

W ocenie skarżącego organ pozostaje w bezczynności, gdyż pomimo ustawowego obowiązku nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej w skrócie "P.p.s.a.").

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

W świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Pomiędzy stronami bezsporne pozostaje, że Komendant Policji, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej.

Bezsporne pozostaje również i to, że organ w ustawowym terminie 14 dni o daty wpływu do organu przesyłki listowej poleconej (24 listopada 2025 roku) załatwił wniosek skarżącego w formie czynności materialno-technicznej (pismo z dnia 5 grudnia 2025 roku).

Ocena zasadności skargi sprowadza się do odpowiedzi na pytania, czy żądna informacja jest informacją publiczną, czy mają do niej zastosowanie przepisy ustawy do informacji publicznej, a w konsekwencji czy wniosek skarżącego został załatwiony w prawem przewidzianej formie.

Skarżący na podstawie art. 2 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wystąpił do Komendanta Policji z wnioskiem o następującej treści:

"1. Czy wobec mnie były, są lub miały być prowadzone przez Policję jakiekolwiek czynności operacyjno-rozpoznawcze, w szczególności: obserwacja lub śledzenie, kontrola operacyjna, podsłuch lub rejestracja rozmów, kontrola korespondencji, pozyskiwanie danych telekomunikacyjnych lub internetowych, użycie narzędzi lokalizujących, działania niejawnych funkcjonariuszy lub osobowych źródeł informacji, inne niejawne formy pracy operacyjnej.

2. Jeżeli czynności takie były prowadzone, to wnoszę o wskazanie: rodzaju czynności, dat ich prowadzenia, podstawy prawnej, jednostki Policji prowadzącej czynności, organu, który je zarządził, sprawy, w związku z którą zostały podjęte.

3. Jeżeli czynności takie nie były prowadzone, to wnoszę o jednoznaczne potwierdzenie tego faktu".

W uzasadnieniu tak sformułowanych żądań skarżący wyjaśnił, że "Z uwagi na charakter wcześniejszych działań organów ścigania, w tym przeszukania mojego miejsca zamieszkania, konieczne jest ustalenie, czy Policja prowadziła wobec mnie czynności operacyjno-rozpoznawcze oraz w jakim zakresie".

Wnioskodawca zaznaczył również, że Prokuratura Rejonowa w [...] nie posiada informacji, czy czynności operacyjne były prowadzone wobec wnioskodawcy w sprawie [...] lub w jakiejkolwiek innej.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Analizując powyższy przepis należy dojść do wniosku, że aby żądana informacja uzyskała walor informacji publicznej, musi dotyczyć "sprawy publicznej" i nie jest celem ustawy o dostępie do informacji zaspokajanie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, chociaż dotyczących kwestii publicznych.

Stanowisko zarówno doktryny, jak i judykatury jest w tym względzie jednoznaczne i od dawna już utrwalone, a mianowicie wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez osoby, których interesów dotyczą i co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, bowiem nie odnoszą się do sprawy publicznej (wyrok WSA w Warszawie z 04 lutego 2016 roku o sygn. akt II SA/Wa 1558/15 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2016 roku o sygn. akt I OSK 1939/16).

W niniejszej sprawie - na co wskazuje analiza pytań zawartych we wniosku, jak i ich uzasadnienie, skarżący zażądał udzielenia mu informacji w sprawie indywidualnej, bo żądał udzielania mu informacji o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych w odniesieniu do jego osoby, a to nie ma żadnego związku z oceną sposobu funkcjonowania organu władzy publicznej, pytania dotyczyły konkretnych czynności podejmowanych wobec konkretnej osoby (wnioskodawcy) w związku z konkretnym postępowaniem przygotowawczym o sygnaturze wskazanej w uzasadnieniu wniosku.

W przepisie art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) ustanowione zostało prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

W kontrolowanej sprawie, na co jednoznacznie wskazuje nie tylko treść wniosku, ale także powoływane w pismach procesowych art. 47 oraz art. 51 Konstytucji RP, skarżącemu chodzi nie tyle o poznanie informacji o sprawie publicznej, lecz informacji odnoszących się tylko do niego i w jego sprawie indywidualnej. To zaś nie odpowiada funkcji normy wskazanej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.

Uprawnienie, które pragnie zrealizować wnioskodawca, reguluje zasadniczo inny przepis: art. 51 ust. 4 Konstytucji RP, który w zdaniu pierwszym stwierdza, że każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (wyrok NSA z 19 grudnia 2016 roku o sygn. akt I OSK 1939/16).

Przyjmować należy, że takie ograniczenie pełnią właśnie przywołane przez skarżony organ przepisy ustawy o Policji, mające charakter szczególny w zakresie dostępu do informacji o działaniach operacyjno-rozpoznawczych, co do zasady chronią one bowiem porządek publiczny i bezpieczeństwo (wyrok WSA w Warszawie z 04 lutego 2016 roku o sygn. akt II SA/Wa 1558/15 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2016 roku o sygn. akt I OSK 1939/16).

Z treści wniosku skarżącego wynika jednoznacznie, że w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej domaga się on udostępnienia informacji czy wobec niego prowadzone był lub są działania operacyjno-rozpoznawcze, czyli w istocie udzielenia informacji o treści dokumentacji z czynności operacyjno - rozpoznawczych podejmowanych przez Policję wobec jego osoby.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

W świetle zaś art. 19 ust. 16 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 636 z późn. zm.) osobie, wobec której kontrola operacyjna była stosowana, nie udostępnia się materiałów zgromadzonych podczas trwania tej kontroli. Przepis nie narusza uprawnień wynikających z art. 321 Kodeksu postępowania karnego.

Zgodnie natomiast z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 490) jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa, na wniosek podejrzanego lub jego obrońcy o końcowe zaznajomienie z materiałami postępowania, prowadzący postępowanie powiadamia podejrzanego i obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia, pouczając ich o prawie uprzedniego przejrzenia akt w terminie odpowiednim do wagi lub zawiłości sprawy, określonym przez organ procesowy. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.

Jeżeli zaś postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, a nie zachodzą warunki określone w art. 324 (niepoczytalności sprawcy), umarza się śledztwo bez konieczności uprzedniego zaznajomienia z materiałami postępowania i jego zamknięcia (art. 322 § 1 Kodeksu postępowania karnego).

Skarżony organ zgodnie z prawem przyjął, że w sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji w sprawie indywidualnej, do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (wyrok WSA w Warszawie z 04 lutego 2016 roku o sygn. akt II SA/Wa 1558/15 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2016 roku o sygn. akt I OSK 1939/16).

Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania, czyli spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 16).

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.