Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi W.P.-Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę.

Pismem z dnia 26 października 2012 r. W. P.-Z., reprezentowana przez swoją córkę K. Z., wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany instalacji cieplnej polegającej na odłączeniu lokalu od wspólnej instalacji centralnego ogrzewania i zainstalowania innego systemu ogrzewania w budynku mieszkalnym położonym w C. przy ul. [...]. Wskazała, że jest ona współwłaścicielką budynku, a opisane roboty budowlane zostały zrealizowane bez jej zgody.

W oparciu o zgromadzone w sprawie dowody Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej zwany PINB) ustalił, że przedmiotowy budynek jest powstałym legalnie budynkiem jednorodzinnym i stanowi współwłasność W. P.-Z. w ½ części oraz H. P. – S. i H. S. w ½ części. W roku 1975 wydzielono w nim dwa lokale mieszkalne, stanowiące przedmiot odrębnej własności: lokal nr 1 na parterze, stanowiący aktualnie własność W. P. - Z. i lokal nr 2 na piętrze, należący do H. P. – S. i H. S. Ustalono także, że jeden pokój znajdujący się na piętrze jest użytkowany jako gabinet lekarski, a drugi jako poczekalnia dla pacjentów. Organ stwierdził następnie, że zmiana instalacji grzewczej oraz instalacji gazowej w tym budynku przeprowadzona została w drugiej połowie lat 90 tych w oparciu o decyzję wydaną przez Kierownika Referatu Architektury i Ekologii U.M. w C. działającej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., nr [...]. Z projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją wynikało, że przedmiotowa przebudowa obejmowała rozbudowę instalacji gazowej polegającą na zmianie gazowego przepływowego podgrzewacza wody na piec dwufunkcyjny – zasilający instalację ciepłej wody użytkowej oraz instalację c.o. Mając na uwadze powyższe PINB uznał, że inwestor dysponował pozwoleniem na budowę obejmującym całość wykonanych robót budowlanych, a nie tylko pozwoleniem na montaż pieca c.o. oraz ciepłej wody.

Decyzją z dnia [...] roku , nr [...], PINB umorzył postępowanie w sprawnie samowolnej zmiany instalacji cieplnej w budynku przy ul. [...] w C. Decyzja ta została wydana przez organ I instancji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, bowiem jego wcześniejszą decyzję także umarzającą postępowanie w opisanej sprawie uchylił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K ( dalej zwany [...] WINB) decyzją opartą na art. 138 § 2 k.p.a. uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona do ostatecznego rozstrzygnięcia.

Uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] roku PINB podał, że przeprowadził ponowne oględziny nakazane w decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. W toku tych oględzin ustalił, iż w ramach robót budowlanych wykonanych w drugiej połowie lat 90 – tych w mieszkaniu na piętrze budynku zdemontowano grzejniki c.o. i zaślepiono piony zasilające i powrotne wyprowadzone z pieca c.o. znajdującego się w piwnicy, a w ich miejsce zamontowano nowe grzejniki, które podłączono z nowym piecem zainstalowanym w łazience. W ocenie PINB tego rodzaju roboty budowlane objęte zostały udzielonym w [...] roku pozwoleniem na budowę. W pozwoleniu tym wprawdzie nie wymieniono wprost zakresu robót związanych z przebudową instalacji c.o., jednakże zamiar taki wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego przewidującego zmianę gazowego przepływowego podgrzewacza wody na piec dwufunkcyjny – zasilający instalację ciepłej wody użytkowej oraz instalację c.o. oraz przedłożonego przez inwestorów zapewnieniem dostawy gazy na cele grzewcze. Montaż zaś "pieca dwufunkcyjnego bez podłączenia zasilania c.o. byłby bezsprzecznie bezsensowny". W tej sytuacji po stwierdzeniu braku naruszenia przepisów zasadnym zdaniem organu było stwierdzenie, że postępowanie w sprawie "samowolnej zmiany instalacji cieplnej" stało się bezprzedmiotowe. W dalszej części uzasadnienia decyzji PINB zanalizował przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) odnoszące się do kwalifikowania wykonanych robót budowlanych, które obowiązywały w dacie ich wykonania oraz obowiązują aktualnie. W oparciu o przeprowadzona analizę tych przepisów doszedł on do przekopania, że opisane roboty budowlane w świetle aktualnie obowiązujących przepisów nie można zakwalifikować do przebudowy ( w rozumieniu art. 3 pkt 7a wprowadzonego do ustawy w 2005 roku), ani żadnych innych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Przy założeniu zaś, że wymiana grzejników i instalacji zasilającej grzejniki mieściła się w pojęciu remontu podlegającego zgłoszeniu – nie było zasadne w przekonaniu PINB wydawanie jakiejkolwiek decyzji w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego.

Odwołanie od tej decyzji wniosła W. P.– Z. reprezentowaną przez córkę K. Z. domagając się jej uchylenia.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, znak: [...],[...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] roku. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ ten podzielił stanowisko PINB co do bezprzedmiotowości wszczętego przez ten organ postępowania w sprawie legalnej przebudowy instalacji grzewczej c.o. w budynku przy ul. [...] w C. Podkreślił następnie, że w toku wykonanych oględzin organ I instancji ustalił, iż wykonana instalacja jest sprawna i nie wymaga jakichkolwiek przeróbek, a zatem brak było podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, który to przepis mógł znaleźć ewentualne zastosowanie do legalnie wykonanych robót budowlanych. Co istotne wniosek pełnomocnika współwłaścicielki budynku dotyczył wyłącznie zbadania kwestii samowolnej zmiany tej instalacji cieplnej polegającej na odłączeniu lokalu nr 2 od wspólnej instalacji centralnego ogrzewania bez zgody współwłaścicielki, a zatem w wobec braku jednoznacznych ustaleń faktycznych i zebranych w sprawie dowodów należało dojść do wniosku , że wykonane roboty odpowiadają prawu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. P.-Z. zarzuciła naruszenie "prawa materialnego wskutek błędu subsumpcji (...) poprzez błędne przyjęcie, iż ustalony stan faktyczny sprawy ma związek z art. 51 prawa budowlanego". Ponadto w jej ocenie organ naruszył także przepisy procesowe, a to: art. 105 § 1 k.p.a. uznając, że zachodzą przesłanki umorzenia postępowania , art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewypowiedzenie się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 10 tej ustawy pozbawiając stronę prawa do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że oględziny przeprowadzone przez PINB dowiodły, że H. P. – S. nie tylko wymieniła w swoim lokalu piec gazowy na piec dwufunkcyjny, bowiem jak wykazano w protokole wykonała ona także nową instalację c.o. i wymieniła grzejniki zastępując je nowymi. Organ ten jednak – zdaniem skarżącej – błędnie stwierdził, że przedmiotowy piec gazowy został podłączony do starego przewodu kominowego, gdy tymczasem podłączono go do "rury wentylacyjnej" , która nie spełnia wymagań przewodu kominowego.

Zdaniem skarżącej orzekające w sprawie organy błędnie przyjęły, że w sprawie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 51 Prawa budowlanego, bowiem w nie wydano w niej postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, a ponadto stosownie do art. 50 ust. 1 tej ustawy wstrzymanie robot budowlanych ma miejsce jeśli zachodzi inny przypadek niż określony w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W jej przekonaniu wykonane roboty budowlane obejmujące wymianę pieca gazowego wymagały pozwolenia na budowę, a gdyby nawet przyjąć, że podlegały one tylko zgłoszeniu to i tak w przypadku braku takiego zgłoszenia wymagały one zastosowania art. 49 b Prawa budowlanego. W przekonaniu skarżącej przedmiotowe roboty budowlane wykonano jednakowoż bez zgłoszenia ani bez pozwolenia na budowę. Skarżąca zauważyła też, że wbrew stanowisku organów przepis art. 51 stosuje się także do zakończonych robót budowlanych, "by nie wystąpiła sytuacja milczącej zgody na samowole budowlaną".

Skarżąca wdała się także w polemikę ze stanowiskiem organu I instancji dotyczącą zakwalifikowania robót związanych z instalacja pieca gazowego dwufunkcyjnego oraz przebudową instalacji grzewczej stwierdzając, że stanowiła ona rozbudowę budynku, bowiem spowodowała zmianę jego parametrów. Rozbudowę budynku należy zaś kwalifikować jako budowę, a zatem budowa nowej instalacji c.o. bez pozwolenia stanowi samowole budowlana w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.

Rozwijając zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca zauważyła, że organ nie umożliwił jej zapoznanie się z zebranymi w sprawie dowodami oraz nie uwzględnił jej wniosku przeprowadzenia dowodu z dokumentacji architektoniczno-budowlanej budynku.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie.

Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodzić się należy z orzekającymi w sprawie organami, że sytuacja objęta hipotezą tego przepisu miała miejsce w niniejszym postępowaniu toczącym się w przedmiocie legalności wykonanej przebudowy instalacji cieplnej w lokalu mieszkalnym nr 2 w budynku przy ul. [...] w C.

W pierwszym rzędzie zaakceptować przyjdzie pogląd organu I instancji, że kwestionowana przez współwłaścicielkę budynku przebudowa instalacji centralnego ogrzewania zrealizowana została w oparciu o pozwolenie na budowę udzielone decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną przez Kierownika Referatu Architektury i Ekologii U.M. w C., działającą z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Zgodnie z treścią tej decyzji udzielone nią pozwolenie na budowę obejmowało "wykonanie rozbudowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym położonym w C. ul. przy ul. [...]". Z opisu technicznego i dołączonego do niego rysunku wynika, że zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany obejmował wymianę podgrzewacza gazowego wody (PGW ) na zainstalowany w łazience piec dwufunkcyjny służący do celów grzewczych. Nie może ulegać jednocześnie wątpliwości, że udzielone pozwolenie na budowę obejmowało swoim zakresem wykonanie nowej instalacji grzewczej w przedmiotowym lokalu, aczkolwiek nie wynika to wprost z treści decyzji z [...] roku. Zaakceptować należy w tym względzie stanowisko PINB, że treść udzielonego pozwolenia na budowę obejmowała całość robót związanych z przebudową instalacji grzewczej, bowiem pozbawione sensu byłoby udzielenie zgody wyłącznie na montaż pieca dwufunkcyjnego przeznaczonego do podgrzewania wody i ogrzewania mieszkania bez zezwolenia na podłączenie tego pieca do grzejników c.o. Dodać należy, że zatwierdzony decyzją z [...] roku projekt budowlany przewidywał instalację pieca w łazience i podłączenie go do kanału spalinowego umieszczonego w ścianie łazienki wykonanego z blachy stalowej o przekroju Ø 130 mm, Projekt ten przewidywał także wykonanie przewodu wentylacyjnego. Zarówno kanał spalinowy, jak i kanał wentylacyjny przedstawione zostały na stanowiącym część projektu rys. nr 2 zznajdujacycm się w aktach sprawy. Nie poparte żadnymi dowodami są zatem twierdzenia skarżącej, że przedmiotowy piec nie został podłączony do właściwego przewodu spalinowego.

Niezrozumiale dla Sądu były zawarte w skardze rozważania dotyczące możliwości zastosowania w sprawie art. 51 Prawa budowlanego. W tej kwestii wyjaśnić należy, że przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu naprawczym uruchamianym przez organy nadzoru budowlanego w sytuacjach wskazanych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadkach zaistnienia którejś z przesłanek wymienionych w tym przepisie organ podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych poprzez wydanie jednego z nakazów wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3 Prawa budowlanego. W niniejszym postępowaniu w grę mogło wchodzić zastosowanie któregoś z nakazów zamieszczonych w pkt 1 bądź 2 art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Wykonane przedmiotowe roboty budowlane nie stanowiły bowiem wbrew stanowisku skarżącej budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego mogło jednak dojść w niniejszej sprawie jedynie w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4), co w sprawie nie miało miejsca. Z ustaleń PINB wynika również, że wykonana w przedmiotowym lokalu instalacja jest sprawna i nie wymaga jakichkolwiek przeróbek .

Z uwagi na nieprecyzyjną treść decyzji z [...] roku udzielającej pozwolenia na rozbudowę instalacji gazowej w przedmiotowym lokalu organ II instancji rozważył także czy w sprawie nie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 66 Prawa budowlanego w oparciu jednak o ustalenia faktyczne PINB doszedł do przekonania, że nie miała miejsca żadna z sytuacji wskazanych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a zatem bezprzedmiotowe było także prowadzenie posteopowania w opisanym trybie. W przekonaniu Sądu również i to stanowisko organu należy zaakceptować.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 107 § 3 oraz art. 10 k.p.a. wskazać należy, że naruszenie zawartych w tych przepisach unormowań mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jedynie w przypadkach istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy, co nie miało miejsca.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.