Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskich Sieci Elektroenergetycznych SA na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2965/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. (obecnie O.) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego

Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2956/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 4 września 2014 r. M. S. (obecnie O.) złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] (dalej Starosta) z dnia [...] 2014 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2014 r.) w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości Polaki, gmina [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...], w celu założenia i przeprowadzenia przez ww. działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], posadowienia słupa na przedmiotowej działce i podwieszenia przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m.

W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji wskazując, że w przypadku jej wykonania i zajęcia nieruchomości pod zaplanowaną inwestycję przed wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia, strona utraci bezpowrotnie możliwość racjonalnego zagospodarowania swojej nieruchomości, w szczególności jej zabudowania, co narazi ją na duże szkody.

Sąd I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę okoliczności danej sprawy uznał, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...], wstrzymał wykonanie własnej decyzji z [...] 2014 r. nr [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, w związku z planowaną inwestycją budowy linii elektroenergetycznej, do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi M. S. na decyzję z [...] 2014 r. (k. 21-23 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodły Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA (dalej spółka), reprezentowane przez radcę prawnego J. B., zarzucając postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) przez bezpodstawne uznanie, że w zaistniałym stanie faktycznym uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe naruszenie żalący się wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie odmowy wstrzymania decyzji [...] 2014 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

- zasadzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm "taryfowych" (k. 31-34 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania.

Stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej ugn), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Art. 9 ugn stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Z art. 124 ust. 1a ugn wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie decyzje Starosty, pierwsza - w trybie art. 124 ust. 1 ugn (decyzja z [...] 2014 r.), druga – w trybie art. 124 ust. 1a ugn z rygorem natychmiastowej wykonalności (decyzja z [...] 2014 r.). Decyzją z [...] 2014 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję z [...] 2014 r. Następnie postanowieniem z [...] 2014 r. Wojewoda [...] wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z [...] 2014 r.

Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ugn ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu.

Stosownie do art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie mowa w art. 61 § 3 ppsa i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Decyzja z art. 124 ugn ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości w związku z realizacją infrastruktury przesyłowej niewątpliwie wywołuje trudne do odwrócenia skutki.

W toku postępowania zażaleniowego do akt wpłynęło pismo z dnia 4 grudnia 2014 r. M. O. (z domu S., dalej skarżąca), którym cofnęła skargę. Cofnięcie skargi M. O. motywowała tym, że dnia 2 grudnia 2014 r. zawarła ze spółką umowę służebności przesyłu nr [...], w której ustalono warunki udostępnienia działki nr [...] położonej w [...], gmina [...] dla realizacji inwestycji "Budowa linii Elektroenergetycznej 400 kV [...]". Do pisma skarżąca załączyła kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa z dnia 18 września 2014 r. nr [...]I, wystawionego przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...], z którego wynika, że M. T. S., córka M. K. i J. E., urodzona [...] r., wyszła za mąż za G. O. i będzie nosić nazwisko O. (k. 44, 45 akt sądowych). Dane osobowe skarżącej odpowiadają danym osobowym właścicielki przedmiotowej nieruchomości, ujawnionym w odpisie księgi wieczystej KW nr [...] (k. 34-43 akt Starosty).

Wstrzymanie aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym może mieć miejsce wyłącznie na wniosek skarżącego (art. 61 § 3 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 226, uw. 9). Cofnięcie skargi pismem z 4 grudnia 2014 r. skutkuje cofnięciem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, zawartego w skardze (k. 2-3v, 44-45 akt sądowych).

Skoro na etapie postępowania zażaleniowego zabrakło koniecznego wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa uchylił zaskarżone postanowienie.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, przeto ów wniosek należało oddalić.