Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2492/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 3 września 2024 r. nr KOA/1701/Sr/24 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: oddalić zażalenie.

A. C. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 3 września 2024 r. nr KOA/1701/Sr/24 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Postanowieniem z 24 lutego 2025 r. - Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie jej braku formalnego.

Pismem z 25 marca 2025 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, które Sąd I instancji odrzucił postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. z uwagi na wniesienie go po upływie terminu.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, Skarżąca pismem z 25 kwietnia 2025 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o zmianę postanowienia poprzez ponowne rozpatrzenie skargi.

W uzasadnieniu podała, że jej matka odbiera jej listy i awiza ale zapomina o tym jej powiedzieć (problemy z pamięcią) i dlatego też korespondencja trafia do niej z opóźnieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie sądowoadministracyjne toczy się według reguł opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wiążą one zarówno sądy administracyjne, jak i strony postępowania. Oznacza to między innymi, że uczestnicząc w postępowaniu, strony obowiązane są przestrzegać terminów do wnoszenia pism. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie nie mając dowolności w wydłużaniu terminów na dokonanie czynności procesowych.

Jednocześnie, sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby, udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd I instancji, doręczając odpis postanowienia z 24 lutego 2025 r. o odrzuceniu skargi, pouczył Skarżącą między innymi o terminie wniesienia zażalenia na to postanowienie oraz o skutku przekroczenia terminu do jego wniesienia.

Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), które wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie Sądu I instancji zostało doręczone Skarżącej 11 marca 2025 r. (k. 24 akt sądowych), a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie upłynął 18 marca 2025 r. Tymczasem Skarżąca zażalenie wniosła dopiero 25 marca 2025 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Ponieważ do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, Sąd I instancji zasadnie postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. odrzucił zażalenie Skarżącej na postanowienie z 24 lutego 2025 r., jako wniesione po upływie terminu (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 194 § 2 p.p.s.a.).

Końcowo wskazać należy, że argumentacja Skarżącej zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dodać przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 69 p.p.s.a. doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Zgodnie zaś z art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wpływu na ocenę sytuacji procesowej występującej w niniejszej sprawie nie może mieć podnoszona przez Skarżącą okoliczność wydania korespondencji sądowej jej matce. Członek najbliższej rodziny, będący osobą pełnoletnią, jest uprawniony do odbioru pisma awizowanego, gdy mieszka z adresatem przesyłki sądowej, pod warunkiem, że jej adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia odnośnie do takiego doręczenia przesyłki rejestrowanej pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym, umowie o świadczenie usługi pocztowej lub w placówce operatora. Z treści zażalenia nie wynika jednak, żeby Skarżąca czyniła w tym zakresie jakiekolwiek zastrzeżenia. Należy przy tym podkreślić, że strona należycie dbająca o swoje interesy powinna dołożyć wszelkiej staranności w kwestii zapewnienia sobie możliwości reagowania na wezwania sądu, uzyskiwania informacji o swoich sprawach oraz ich prowadzenia. W przeciwnym razie musi się bowiem liczyć z możliwością wystąpienia po jej stronie negatywnych skutków procesowych, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.