Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Wolf-Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1008/23 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1008/23 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 19 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., I SA/Gl 1008/23, WSA w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną E. D. (zwanego dalej Skarżącym), wskazując, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna bowiem Skarżący nie wystąpił o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Skarżący na początku wystąpił o sporządzenie uzasadnień wyroków we wszystkich sprawach w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne lata 2017 – 2021 zapadłych przed tamtejszym Sądem. Następnie Skarżący (mający doświadczenie jako doradca podatkowy) przesłał do Sądu pismo, z którego bardzo wyraźnie wynika, że cofa poprzedni wniosek, a nowy wniosek o sporządzenie uzasadnienia dotyczy jedynie sprawy rozpoznanej pod sygn. akt I SA/Gl 1011/23. Skarżący wpłacił 100 zł, co odpowiadało równowartości opłaty kancelaryjnej od odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7-dniowym od ogłoszenia orzeczenia. Zatem w sprawie I SA/Gl 1008/23 nie wystąpiono o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Skarga kasacyjna w sprawie I SA/Gl 1008/23 w takim wypadku jest niedopuszczalna. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej doręczono adwokatowi Skarżącego.

Skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł w terminie zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 173 § 2 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że złożony wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku dotyczył jedynie jednego okresu objętego rozpoznaniem przez sąd , podczas gdy wniosek skarżącego dotyczył "całej sprawy".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

Po pierwsze prawidłowo wskazał sąd pierwszej instancji, że warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej jest otrzymanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Z pisma Skarżącego wprost wynika, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia dotyczy jedynie sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1011/23. Skoro w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1008/23 wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie został złożony – skarga kasacyjna była niedopuszczalna, a złożona podlegała odrzuceniu.

Po drugie należy przeanalizować okoliczności sprawy, aby ustalić, czy wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku dotyczył jedynie jednego okresu objętego rozpoznaniem przez sąd, czy dotyczył "całej sprawy".

Z akt sprawy wynika, że we własnoręcznie sporządzonej skardze Skarżący wskazał, że dotyczy ona lat podatkowych 2017-2021, czyli Skarżący skarżył zobowiązanie podatkowe za 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. i 2021 r. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący "jest długoletnim doradcą podatkowym" – k. 87. Ma to istotne znaczenie bowiem w takiej sytuacji przyjmuje się, że Skarżący zna procedurę podatkową i sądowoadministracyjną, nie poucza się Skarżącego i przyjmuje się, że Skarżący jako profesjonalista rozumie, jakie podejmuje działania. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA z dnia 31 lipca 2023 r. (k. 2) rozdzielono skargę wniesioną jednym pismem odrębnie na decyzje za lata: 2017, 2017, 2019, 2020, 2021. Następnie Skarżący został wezwany o uzupełnienie braków formalnych skarg (zwraca uwagę liczba mnoga), tj. o podanie numeru PESEL i wartości przedmiotu zaskarżenia. W wezwaniu skierowanym do Skarżącego wskazano wyraźnie (k. 9), że chodzi o uzupełnienie braków formalnych skarg (liczba mnoga) na decyzje (liczba mnoga) DIAS w K. o stosownych numerach (które wymieniono). Podano również odrębne sygnatury sądowe akt spraw, pod którymi będą się toczyć. Każdy rok podatkowy otrzymał odrębną sygnaturę akt sądowych. To oczywiste bowiem granice "sprawy" wyznacza zobowiązanie podatkowe za każdy rok podatkowy oddzielnie. Sąd miał podstawy by założyć, że Skarżący o tym wie, skoro Skarżący był doradcą podatkowym i w postępowaniu korzystał z usług adwokata - profesjonalisty.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący wskazał osobne sygnatury spraw, pod którymi miały być rozpoznane skargi i wniósł o zwolnienie

z kosztów sądowych (k. 18).

W związku z doręczeniem postanowienia NSA z dnia 19 grudnia 2023 r., II FZ 129/23, w przedmiocie zażalenia na wezwanie do uiszczenie wpisu, Skarżący wniósł pismo (k. 53), wskazując 5 odrębnych sygnatur sądowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z akt sprawy na tym etapie nie wynika nawet cień podejrzenia, że 5 kolejnych lat podatkowych objętych jest jedną skargą i jest to "jedna sprawa".

Z protokołu rozprawy (k. 87) wynika, że na rozprawie przed WSA stawił się Skarżący osobiście wraz z adwokatem. Na rozprawie na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączono sprawy o sygn. I SA/Gl 1007/23- I SA/Gl 1011/23 do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania. To również wskazuje na to, że były odrębne sprawy, każda za osobny rok podatkowy, które zostały połączone do wspólnego rozpoznania na jednej wokandzie i uwaga – odrębnego rozstrzygnięcia. Zapadły osobne wyroki, każdy z inną sygnaturą. Połączenie miało charakter czysto techniczny i umożliwiało rozpoznanie spraw tego samego Skarżącego na jednym posiedzeniu. Sprawy połączone do wspólnego rozpoznania są nadal sprawami odrębnymi i nie zmienia tego fakt, że łączą się pod względem faktycznym i prawnym. Połączenie spraw ma charakter organizacyjny i nie powoduje powstania jednej sprawy. Połączone sprawy zachowują swoją odrębność. Gdyby Skarżący nie miał doświadczenia doradcy podatkowego, gdyby występował przed Sądem sam i nie został prawidłowo przez Sąd pouczony – należałoby to wziąć pod uwagę. Skarżący jednak jest profesjonalistą i korzystał z profesjonalnej pomocy prawnej.

WSA wydając kilka wyroków – każdy za osobny rok podatkowy - oddalił skargi. Skarżący złożył wniosek o wydanie wyroku z uzasadnieniem "zapadłego w ww. sprawach" (k 89). Zwraca uwagę liczba mnoga użyta przez Skarżącego – Skarżący bez wątpienia był świadomy, że za każdy rok toczy się osobna sprawa. Na dole wniosku o sporządzenie uzasadnienia podpisał się Skarżący osobiście

i pismo opatrzył pieczątką "doradca podatkowy". Skarżący - mający doświadczenie jako doradca podatkowy i używający pieczątki doradcy podatkowego, zatem profesjonalisty - używał liczby mnogiej w zakresie spraw i skarg w komunikacji z Sądem. Wskazał, że wysyła jeden wniosek, gdy sprawy (liczba mnoga) były procesowane na jednej sprawie i przedstawiono jedno ustne uzasadnienie.

W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału sekretariat WSA w Gliwicach doręczył pełnomocnikowi Skarżącego – adwokatowi - 5 odpisów zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia

z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek (k. 92). Skarżący niewątpliwie zrozumiał wezwanie bowiem w odpowiedzi wysłał sprostowanie swojego wcześniejszego wniosku, w którym to sprostowaniu wskazał, że żąda jednak wydania wyroku z uzasadnieniem tylko w sprawie I SA/Gl 1011/23, natomiast w pozostałych oczekuje tylko ewentualnie wyroków (k. 94). W aktach znajduje się pismo Skarżącego, w którym powołuje się on na wysokość swojego świadczenia emerytalnego, wskazuje, że ma duże trudności finansowe, zatem ograniczenie żądania uzasadnienia tylko do jednej sprawy nie budzi wątpliwości – jest to podyktowane sytuacją finansową Skarżącego. Skarżący wnioski o sporządzenie uzasadnienia w jednej sprawie i doręczenie odpisów wyroków opłacił stosownie i prawidłowo do swoich żądań. Wciąż na tym etapie postępowania Skarżący dysponujący doświadczeniem doradcy podatkowego i reprezentowany przez adwokata porozumiewał się z Sądem w sposób, który nie nasuwał wątpliwości, że Skarżący nie rozumie okoliczności sprawy i procedur. Skarżący wskazał w uzasadnieniu sprostowania wniosku, że zmagał się ze złym stanem zdrowia (konieczna operacja aorty), był zmuszony przez to zawiesić praktykę doradcy podatkowego (k. 94) i za "żądany wyrok" (po sprostowaniu wniosku tylko w sprawie I SA/Gl 1011/23) przedkłada opłatę w wysokości 100 zł.

Mając na uwadze pismo Skarżącego, zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2024 r. (k. 97) uznano, że Skarżący domaga się sporządzenia i doręczenia uzasadnienia tylko w jednej sprawie, opatrzonej sygn. akt I SA/Gl 1011/23, zaś w sprawach o sygn. akt od I SA/Gl 1007/23 do I SA/Gl 1010/23 - wnioski wycofuje. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka konstatacja była prawidłowa i odpowiadała treści wniesionych pism. Opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (co odpowiadało opłacie za uzasadnienie w jednej sprawie) prawidłowo uznano za przynależną do sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1011/23. Zgodnie ze sprostowaniem wniosku Skarżący wnosił tylko o jedno uzasadnienie i dokładnie w tej sprawie. Prawidłowo również uznano, że

w sprawach I SA/Gl 1007/23- I SA/Gl 1010/23 Skarżący żądał jedynie odpisów sentencji wyroków. Skoro Skarżący wpłacił 40 zł, uzyskał cztery odpisy sentencji wyroków z dnia 20 listopada 2024 r. za poszczególne lata podatkowe i nie zgłaszał obiekcji – sąd nie miał podstaw podejrzewać, że doszło do niezrozumienia.

W związku z wystąpieniem o sporządzenie uzasadnienia tylko w jednej sprawie i wycofaniem wniosków w pozostałych sprawach - referendarz prawidłowo wydał postanowienia o stwierdzeniu prawomocności zapadłych wyroków.

W terminie Skarżący – reprezentowany przed adwokata – wniósł (jedną) skargę kasacyjną. Z jej treści wynika, że została wniesiona "do wszystkich spraw wskazanych w skardze, tj. I SA/Gl 1007/23, I SA/Gl 1008/23, I SA/Gl 1009/23, I SA/Gl 1010/23, I SA/Gl 1011/23". Dalej z jej treści wynika, że "skarga kasacyjna zaskarża wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2024 r., o sygn. I SA/Gl 1007/23, I SA/Gl 1008/23, I SA/Gl 1009/23, I SA/Gl 1010/23, I SA/Gl 1011/23". Dopiero na tym etapie pracownik sądu badając wstępnie kompletność wniesionych pism dostrzegł, że adwokat, tj. profesjonalny pełnomocnik, jedną skargą kasacyjną zaskarżył kilka wyroków sądu pierwszej instancji, czego w niniejszej sprawie nie miał podstaw uczynić. W związku z tym, że Skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia tylko w sprawie ze skargi za rok podatkowy 2021 r., wniesione skargi kasacyjne za inne lata zostały skierowane do rozpoznania na posiedzenie niejawne.

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., I SA/Gl 1008/23 WSA w Gliwicach odrzucił wniesioną skargę kasacyjną, wskazując prawidłowo, że za badany rok co prawda wydano wyrok, ale nie wystąpiono o sporządzenie jego uzasadnienia, zatem wniesienie skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne. Z akt wynika, że bez wątpienia Skarżący wniósł korektę wniosku o sporządzenie uzasadnienia i w efekcie żądanie sporządzenia uzasadnienia dotyczyło tylko sprawy I SA/Gl 1011/23, odpowiadała temu opłata 100 zł. Skoro w sprawie I SA/Gl 1008/23 nie wystąpiono o sporządzenie uzasadnienia - skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, co prawidłowo uczynił sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a.: skargę kasacyjną wnosi się (...) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Bez sporządzenia uzasadnienia - skargi kasacyjnej wnieść nie można. W przypadku oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji – uzasadnienie sporządza się na wniosek.

Skoro Skarżący wyraźnie żądał wydania uzasadnienia tylko w sprawie I SA/Gl 1011/23, to tylko w tej sprawie je uzyskał. To pozwala tylko w tej sprawie wnieść skargę kasacyjną. Pisma i żądania Skarżącego będącego doradcą podatkowym, który jest reprezentowany przez adwokata były na tyle precyzyjne, że nie nasuwały wątpliwości, jakie są żądania Skarżącego.

Zażalenie jest niezasadne i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.