Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. i D. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanej budowy zespołu wejściowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

D. P. i D. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanej budowy zespołu wejściowego.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał M. i G. P. – inwestorom budowy obiektu budowlanego, tj. zespołu wejściowego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. - rozbiórkę samowolnie wykonanej budowy. Decyzja ta została utrzymana w obrocie prawnym w toku postępowania instancyjnego i sądowego.

Skarżący w dniu 4 grudnia 2018 r. złożyli skargę do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z ww. ostatecznej decyzji PINB w G. z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) DWINB we W. uznał skargę za uzasadnioną i zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. do bezzwłocznego podjęcia czynności zmierzających do zastosowania w sprawie prawem przewidzianych środków egzekucyjnych.

Do dnia wniesienia skargi zobowiązani nie dokonali rozbiórki samowolnie wykonanego zespołu wejściowego, a PINB w G. – zdaniem skarżących - nie podjął czynności zmierzających do zastosowania właściwych środków egzekucyjnych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 § 2 art. 3 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. w sprawach gdy właściwy organ ma wydać decyzje, postanowienie, o jakim mowa w pkt 2 i 3, jak też wydać akt, czy dokonać czynności o których mowa w pkt 4.

W realiach badanej sprawy skarżący przedmiotem swej skargi uczynili w istocie przewlekłość prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanej budowy zespołu wejściowego. Niewątpliwie w realiach badanej sprawy ww. organ jest wierzycielem, a więc podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną. Z art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438; zwana dalej: u.p.e.a.) wynika bowiem, że wierzycielem jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji.

W kwestii zaś samej przewlekłości postępowania egzekucyjnego w administracji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Natomiast na mocy § 2 na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku. W sprawie skarg, o których mowa w art. 54 § 1 i 2 u.p.e.a., postanowienie wydaje organ egzekucyjny, a na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5).

Nadto, jedynie na marginesie można zauważyć, że obok skargi na przewlekłość postępowania, przepisy u.p.e.a. przewidują także skargę na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Prawo do wniesienia takiej skargi wynika wprost z art. 6 § 1a u.p.e.a. i przysługuje także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżący nie są podmiotem zobowiązanym, nie są też wierzycielem, jednakże przysługuje im uprawnienie do złożenia skargi do organu prowadzącego postępowanie na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, ale w zakresie i trybie jaki wynika z art. 54 § 2 u.p.e.a. Tym samym nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym, a ich uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym zostały przez ustawodawcę mocno ograniczone treścią art. 54 § 2 u.p.e.a. Sprowadzają się zatem do wystąpienia ze skargą na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, ewentualnie złożenia zażalenia na wydane postanowienie po rozpatrzeniu tej skargi. Wobec zatem powyższego oraz uwzględniając zakres przedmiotowy skarg do tut. Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. przyjąć trzeba, że podmiotom wymienionym w art. 54 § 2 u.p.e.a., a zatem – w realiach niniejszej sprawy skarżącym – przysługuje wyłącznie skarga do tut. Sądu na przewlekłość postępowania przy rozpoznawaniu ich skargi przez organ wyższego stopnia lub przy rozpoznawaniu zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienia skargi (por. NSA w postanowieniu z dnia 15 maja 2014 r., sygn. II OSK 3104/13, LEX). Innymi słowy, w obowiązującym stanie podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, może korzystać ze skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego lub bezczynność wierzyciela, czyli środka zaskarżenia rozpoznawanego wyłącznie w administracyjnym toku instancji. Niestety tylko w tym wąskim zakresie podmioty nie będące stronami postępowania egzekucyjnego mogą uczestniczyć w postępowaniu obejmującym przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, czy też bezczynność wierzyciela, co w konsekwencji determinuje również możliwość składania skarg do sądu administracyjnego (tak WSA w Rzeszowie w postanowieniu z 19 lutego 2020 . o sygn. akt II SAB/Rz 1/20 za NSA w wyroku z dnia 22 marca 2007 r., o sygn. II OSK 1588/06, wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Ke 77/18, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Kr 3/16, CBOSA).

Tym samym niniejszą skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanej budowy zespołu wejściowego jako pozostającą poza kognicją sądów administracyjnych należało odrzucić, co też orzeczono w pkt I. sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zaś zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.