Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru państwu D. i J. G. oraz pani S. S. podatku na 2007 r. w kwocie [...]zł.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że opodatkowaniem objęto budynek mieszkalny i piwnice w budynku mieszkalnym, garaż, pomieszczenia gospodarcze, pomieszczenia gospodarcze przeznaczone na chlewiki lub komórki oraz 3.637 m2 gruntu sklasyfikowanego w rejestrze gruntów jako tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B". Ponadto organ I instancji wykazał w decyzji – jako zwolnione z opodatkowania – 4.198 m2 powierzchni gruntu sklasyfikowanego w ewidencji gruntów jako nieużytki oznaczone symbolem "N".

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wypis z rejestru gruntu jest zatem zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ewentualne zmiany w rejestrze mogą być dokonane tylko w odrębnym od podatkowego postępowaniu administracyjnym. Podkreślił, że nie ma uprawnień do dokonywania zmian w rejestrze gruntów.

Organ odwoławczy zauważył, że skarżąca miała możliwość kwestionowania zmian w rejestrze gruntów dokonanych przez Prezydenta Miasta Z. będącego również organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów. W przypadku przeprowadzenia przez starostę ( tu: Prezydent ) modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla określonego obszaru po upływie 15 dni roboczych (w czasie których następuje wyłożenie do wglądu osób fizycznych operatu opisowo–kartograficznego ) – projekt ten staje się operatem gruntów i budynków. Informacje o powyższym fakcie Prezydent Miasta Z. ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 16 grudnia 2005 r. Z akt sprawy nie wynika, aby stosowne zarzuty zostały wniesione w stosownym terminie przez współwłaścicieli nieruchomości. Wyjaśnił, że gdyby zarzuty takie zostały wniesione to do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, dane ujawnione w operacie ewidencji, wobec których zgłoszono zarzuty, nie byłyby wiążące.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca pani S. S. wniosła o jej uchylenie a zarazem uchylenie decyzji zwiększającej wymiar podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z., w całości.

Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że do roku 2006 podatek od nieruchomości był naliczany od 5.947 m2 jako gruntów rolno-ornych klasy IVb,

777 m2 jako gruntów użytków zielonych klasy V oraz od pow. 1.111 m2 jako gruntów budowlanych. Stwierdziła, że nie wnosiła o przekwalifikowanie gruntów, nie toczyła się również w tym zakresie rozprawa administracyjna. Od kilkudziesięciu lat nad nieruchomością przebiega sieć napowietrzna linii energetycznej 110 kV, w jej środku, uniemożliwiająca np. budowę domu mieszkalnego tj. wykorzystanie gruntu na cel budowlany. Od 2006 r. Prezydent Miasta Z. zmienił wymiar podatku od nieruchomości, poważnie go zwiększając, wskutek przekwalifikowania gruntów, ujmując w nowym wymiarze grunty budowlane o powierzchni 3.637 m2. Skarżąca zarzuciła, iż utrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta Miasta Z. było rażąco błędne albowiem nie dostrzeżono braku podstawy zmiany wymiaru podatku przez Prezydenta Miasta Z. w tym szczególnym przypadku ( linia 110 kV ). Ponadto skarżąca oświadczyła, że widniejący w rejestrze współwłaściciele D. i J. G. to nieżyjący rodzice skarżącej, których skarżąca jest spadkobiercą.

W odpowiedzi na skargę Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uznał zarzuty skarżącej za bezzasadne i powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Natomiast z uwagi na złożone przez skarżącą oświadczenie, iż pozostali współwłaściciele nieruchomości ( D. i J.

G. ) nie żyją zauważył, że zarówno decyzja pierwszoinstancyjna jak i zaskarżona decyzja odwoławcza są wadliwe bowiem zostały wydane na osoby zmarłe.

Na żądanie Sądu Urząd Stanu Cywilnego w Z. przesłał odpisy skrócone aktów zgonów rodziców skarżącej, z których wynika, że J. G. zmarł 19 maja 1998 r. a D. G. 20 lutego 2000 r. W piśmie z 10 sierpnia 2007 r. skarżąca wskazała, że jej udział w nieruchomości wynosi ¼. Udział nieżyjącej matki ½ ojca ¼. Skarżąca dodała, że poza linią energetyczną 110 kV nieruchomość "jest pocięta przez 9 potężnych kabli i na gruncie stoi potężny maszt".

W piśmie z 10 września 2007 r. skarżąca sprecyzowała, że po śmierci rodziców nie toczyło się postępowanie spadkowe, a poza nią do grona spadkobierców ustawowych po rodzicach należą jej dwie siostry mające miejsce zamieszkania w N. W piśmie tym skarżąca wskazała – bez dalszego sprecyzowania jednak – że toczyło się postępowanie przed Urzędem Wojewódzkim z odwołaniem do NSA, gdzie racja była po stronie właściciela, że współwłaściciele traktowani są niezgodnie "z postępowaniem prawa administracyjnego". Do pisma skarżąca załączyła pełnomocnictwa od wspomnianych dwóch sióstr, które jednak nie obejmowało swoim zakresem postępowania przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stroną postępowania podatkowego jest m.in. podatnik. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest m.in. osoba fizyczna będąca jej właścicielem ( art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o opłatach i podatkach lokalowych ). Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach ( art. 3 ust. 4 wymieniony ustawy). Podatek od nieruchomości za rok podatkowy od osób fizycznych (...) ustala w drodze decyzji właściwy organ podatkowy ( art. 6 ust. 7 ustawy o podatku i opłatach lokalowych). W decyzji dotyczącej nieruchomości stanowiącej współwłasność powinni być wykazani wszyscy współwłaściciele jako podatnicy przy czym decyzja taka ma być doręczona każdemu z nich ( patrz wyrok WSA z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 244/06 ). Podatnikiem podatku od nieruchomości może być wyłącznie żyjąca osoba fizyczna, a nie osoba która zmarła. Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji ( tak wyrok WSA z dnia 23 października 1997 r. sygn. akt I SA/Kr 95/97).

Jak wynika z akt sprawy decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji z dnia [...] Nr [...] dotyczyła nieruchomości będącej współwłasnością skarżącej oraz J. G. i D. G. Osoby wskazane w decyzji jako współwłaściciele nieruchomości uznane zostały przez organ podatkowy za podatników tego podatku, a tym samym strony postępowania, w wyniku którego wymierzono podatek ( art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej ). Odwołanie od tej decyzji złożyła jedynie skarżąca. W decyzji odwoławczej z dnia [...] wskazano, że dotyczy ona odwołania od decyzji z dnia [...] o nr [...], a więc o innym numerze niż decyzja zaskarżona odwołaniem. Błąd ten nie został sprostowany przez organ odwoławczy stosownym postanowieniem. Decyzję odwoławczą przesłano osobom wymienionym w decyzji pierwszoinstancyjnej.

W toku postępowania prowadzonego przed tut. Sądem ujawniła się okoliczność, że uznani za podatników tego podatku pani D. G. zmarła w 2000 r. a pan J. G. w 1998 r. Oznacza to, że osoby te nie mogły być podatnikami przedmiotowego podatku za 2007 r., ani stronami postępowania prowadzonego w tym przedmiocie. W postępowaniu sądowym uczestniczyli, wskazani przez skarżącą, następcy prawni tych osób.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 ustawy p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 145 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, przewidziane w ustawie Ordynacja podatkowa.

Przepisy art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej stanowią, że wznawia się postępowanie jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu

( pkt 4) oraz, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5 ). Skoro, w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją ostateczną organu odwoławczego zaskarżoną do Sądu i będącą przedmiotem niniejszego postępowania, nie brali udziału wszyscy aktualni współwłaściciele nieruchomości, która podlegała opodatkowaniu, a stan ten nie wynikał z winy tych osób, a ponadto wyszło na jaw to, że osoby uznane za współwłaścicieli i podatników zmarły na kilka lat przed dniem wydania zaskarżonych decyzji, a obowiązek podatkowy dotyczył okresu już po ich śmierci, przy czym okoliczności te istniały w dniu wydania rozstrzygnięć i nie były znane organom je wydającym, to tym samym zaistniały przesłanki wznowienia przedmiotowego postępowania podatkowego obligujące Sąd do uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji lecz również decyzji ją poprzedzającej.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie podatkowe z udziałem wszystkich stron tego postępowania, w tym spadkobierców, ujawnionych w rejestrze gruntów i wymienionych w decyzji osób zmarłych, mając na względzie to, że dane z rejestru gruntów nie decydują o prawie własności nieruchomości, oraz, że wykryto potrzebę ich aktualizacji, wynikającą z dokumentów urzędowych – odpisów skróconych aktów zgonu wykazanych w rejestrze współwłaścicieli, a co za tym idzie konieczność prawidłowego ustalenia obecnych ( w 2007 r.) współwłaścicieli ( spadkobierców ). Następnie organ podatkowy oceni znaczenie faktu śmierci współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości przed zarządzoną modernizacją ewidencji gruntów i budynków, dotyczącą również tej nieruchomości oraz - po zgromadzeniu niezbędnych dowodów - odniesie się do zarzutów poniesionych w odwołaniu i skardze, a w szczególności wyjaśni czy w sprawie przedmiotowych działek toczyło się postępowanie administracyjne, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o którym wspomniała skarżąca w piśmie z dnia 10 września 2007 r.

Z uwagi na zaistniałe okoliczności sprawy Sąd uznał, że dla końcowego jej załatwienia konieczne było uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego jak i decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej m.in. w stosunku do skarżącej w dniu [...]. dotyczącej nieruchomości [...] ulica [...] w Z. Sąd nie wskazał w wyroku numeru tej decyzji, gdyż został on błędnie wymieniony w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a błąd ten nie mógł być sprostowany przez Sąd. Należy jednak wyjaśnić, że uchylona niniejszym wyrokiem decyzja Prezydenta Miasta Z. posiada oznaczenie [...].

Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 145 § 2 oraz na podstawie art. 134 i 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, nie zasądzając na rzecz skarżącej kosztów postępowania z uwagi na brak stosownego w tym przedmiocie wniosku ( art. 210 § 1 ustawy p.p.s.a.).

su.