Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Marta Went, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i Z. W. na decyzję Wojewody z dnia 21 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty C. z 15 kwietnia 2002 r. nr [...], 2/ zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących E. i Z. W. 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3/ orzeka, iż wymienione punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane.

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2002 r. Starosta C. udzielił "A" w K. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki P. i N. dla potrzeb nawodnień rolniczych obiektu K. i P. poprzez pobór w okresie od 20 kwietnia do 30 września wód powierzchniowych z przepływu rzek P. i N. W decyzji tej określono m.in. maksymalne rzędne piętrzenia na budowlach piętrzących usytuowanych na rzece P., w tym na budowli piętrzącej młyna wodnego w M., należącego do skarżących E. i Z. W. w km 5+060), dla której maksymalną rzędną piętrzenia ustalono na 136,70. Zatwierdzono nią też instrukcję gospodarowania wodą obiektu rolniczego K. opracowaną przez "B" w B. wykonaną w kwietniu 1991 r. oraz instrukcję gospodarowania wodą obiektu rolniczego P. opracowaną przez ten sam podmiot w czerwcu 1997 r.

Uzasadniając decyzję Starosta szerzej wyjaśnił kwestię udziału w postępowaniu skarżących. Z wyjaśnień tych wynikało, że skarżący są właścicielami młyna oraz urządzenia wodnego młyna, jednakże nie mogą z niego korzystać, gdyż nie posiadają pozwolenia wodnoprawnego.

W odwołaniu od decyzji Starosty skarżący E. i Z. W. zarzucili, że zatwierdzone pozwoleniem wodnoprawnym instrukcje gospodarowania wodą nie uwzględniają potrzeb młyna wodnego oraz ochrony stawu młyńskiego. Twierdzili, że obniżenie rzędnej piętrzenia w porze wysokich temperatur do 136,20 m spowoduje zarastanie stawu, odkrycie siedlisk bobrów i ogólne wyniszczenie flory i fauny. Skarżący wskazywali przy tym, że jest to sprzeczne z art. 31 ust. 2 Prawa wodnego. Ponadto skarżący zarzucili marnotrawstwo wody spowodowane użyciem do nawodnień nieszczelnego rurociągu oraz podnieśli swoje zastrzeżenia do określenia różnej długości okresu nawodnień stosowanych w opracowaniach sporządzanych na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Rozpoznając odwołanie skarżących Wojewoda decyzją z dnia 21 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, gdyż organ ten uwzględnił interesy stron i "rozeznał wniosek wieloaspektowo". Odnosząc się do odwołania skarżących stwierdził zaś, że skarżący nie uzyskali pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody rzeki P. dla potrzeb młyna i w związku z tym "obiekt ten może być rozpatrywany w oddzielnym postępowaniu" .

W skardze skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 77 § l k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. oraz art. 31 ust. 2, art. 38 i art. 132 Prawa wodnego, które polegało na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych związanych ze stawem młyńskim. W szczególności zarzucili, że w operacie wodnoprawnym pominięto istnienie tego stawu.

Podnosili też, iż w sprawie organy administracji publicznej sprzecznie wypowiadały się co do własności stawu młyńskiego, raz twierdziły, że jest on własnością Skarbu Państwa, innym razem, że własnością skarżących. Skarżący natomiast podnosili, iż znajduje się on na działce gruntu, która jest własnością ich syna R. W. Zdaniem skarżących określona w instrukcji gospodarowania wodą rzędna piętrzenia wody dla okresu letniego 136,20 spowoduje, że staw ten zostanie zlikwidowali.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ust, 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229 ze zm.) gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości. Ponadto stosownie do art. 1 ust. 3 tej ustawy gospodarowanie wodami uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, tak aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne. Z przepisów tych wynika, iż podejmując decyzję, która ma związek z gospodarowaniem wodami, należy uwzględniać cały system wodny, na który gospodarowanie to będzie wpływało. W konsekwencji tego ustawodawca ustalił szczegółowe warunki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, związane z możliwym oddziaływaniem szczególnego korzystania z wód na system wodny. Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 4 i 5 Prawa wodnego część opisowa operatu winna zawierać m.in. ustalenia wynikające z warunków korzystania z wód regionu wodnego i określenie wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne. Powyższe wskazuje, że ustalenia dotyczące systemu wodnego, w szczególności innych zbiorników wodnych, są istotnymi ustaleniami dla wydania pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w operacie wodnoprawnym, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie pozwolenia wodnoprawnego, pominięto, jak słusznie zarzucają skarżący, kwestie związane ze stawem młyńskim, który skoro znajduje się na przepływie rzeki Parzenicy, niewątpliwie jest elementem systemu wodnego, na który oddziaływać będzie gospodarka woda realizowana na podstawie zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego. Kwestie te odłożono bowiem do postępowania, które dotyczyć miało pozwolenia wodnoprawnego dla szczególnego korzystania z wód przez skarżących na potrzeby stanowiącego ich własność młyna wodnego. Na stronie 18 tego operatu w części dotyczącej wpływu piętrzenia i poboru wody na stan wód w przekroju młyna wodnego w M. brak ustaleń dotyczących wpływu piętrzenia i poboru wód na staw młyński. Stwierdza się tam, że "ponieważ gospodarowanie wodą w km 5+060 planuje się powierzyć właścicielowi młyna wodnego, zasięg podtapiania gruntów oraz warunki korzystania z wody w km 5+050 rzeki P. zostaną określone w pozwoleniu wodnoprawnym dla potrzeb młyna wodnego". W ocenie Sądu doprowadziło to do pominięcia kwestii wpływu realizacji zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego na staw młyński, tym bardziej, że jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie przed sądem administracyjnym, nie uzyskał on pozwolenia wodnoprawnego dla korzystania z wód na potrzeby młyna,. a więc nie zrealizowało się założenie przyjęte w operacie wodnoprawnym. W efekcie kwestie te nie zostały wyjaśnione ani w postępowaniu, które zakończyła zaskarżona decyzja, ani też w innym postępowaniu.

W konsekwencji twierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, czyli z naruszeniem art. 7 k.p.a. Naruszenie to należy przy tym ocenić jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie sposób przesądzić, iż uwzględnienie wpływu, w szczególności zakresu poboru wody do nawodnień, na staw młyński nie skłoniłoby organu administracji do innego określenia parametrów pozwolenia wodnoprawnego. Zachodzi zatem podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zauważyć też należy, że skarżący podnosili, iż właścicielem nieruchomości pod stawem młyńskim jest ich syn R. W. Okoliczność tą udowodnili przy tym odpisem z księgi wieczystej. Zatem R. W. był stroną postępowania, w którym wydano zaskarżone pozwolenie wodnoprawne, i w związku z tym winien brać udział w tym postępowaniu. Skoro zaś nie brał udziału, to zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest też podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów oraz nadto na mocy art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej wyjaśnią wpływ szczególnego korzystania z wód, którego dotyczy zaskarżona decyzja, na staw młyński na rzece P. w M. oraz przeprowadzą postępowanie administracyjne z udziałem właściciela nieruchomości pod tym stawem.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o kosztach postępowania, zaś na mocy art. 152 tej ustawy o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.