IV SA/Gl 344/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2015-12-14	
Data wpływu	2015-04-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 825/16	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 163;  art. 60, art. 61, art. 103, art. 104; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 269 ze zm., dalej: "Kpa"), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 z ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.P. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta R. Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie:

1) ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę R. za pobyt jej matki – S.G. w Domu Pomocy Społecznej "A" przy ul. [...] w R. w wysokości:

a) 6137,49 zł za okres od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.,

b) 4708,44 zł za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r.;

2) zobowiązania strony do zwrotu należności za okres: od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości 6137,49 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...], a także za okres od 01 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r. w wysokości 4708,44 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...]– decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Argumentując podjęte rozstrzygniecie organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił, w porządku chronologicznym, przebieg zdarzeń i regulacje prawne przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszej instancji, tj. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R. Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej w R. przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r., Nr [...] ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę R. za pobyt matki strony – S.G. w Domu Pomocy Społecznej "A" przy ul. [...] w R. w wysokości 6137,49 zł za okres od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., oraz w wysokości 4708,44 zł za okres od 01 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r., a także zobowiązania strony do zwrotu należności za okres: od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości 6137,49 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...], a także za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r. w wysokości 4708,44 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...]. Zaakcentował, że organ pierwszej instancji wskazał, że W.P., jako córka S. G. jest zobowiązana do partycypacji w kosztach pobytu matki w Domu Pomocy Społecznej "A" w R., (dalej: DPS) obok swojego rodzeństwa brata A.G. i siostry E.K., mocą art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 163, dalej także: ustawa lub ups). Zaznaczył także, że organ pierwszej instancji wskazał, iż z rodzeństwem strony zostały zawarte umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Z jej bratem – A.G. umowa została zawarta w dniu 15 maja 2013 r., a z siostrą – E.K. w dniu 28 października 2013 r. Ponadto matka strony w kwietniu 2013 r. poniosła odpłatność w wysokości 929,29 zł a od maja 2013 r. w wysokości 1327,67 zł miesięcznie, czyli 70% dochodu. Wyjaśnił także, że średni koszt utrzymania mieszkańca w DPS "A" w R. ustalony zarządzeniem Starosty [...] z dnia 22 lutego 2013 r. nr [...] za okres do dnia 28 lutego 2014 r. wynosił – 2910 zł, a od 1 marca 2014 r. mocą jego zarządzenia z dnia 14 lutego 2014 r. Nr [...], to już kwota 3045 zł.

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ strona nie wywiązywała się ze swoich ustawowych obowiązków to Gmina R. w okresie od 10 kwietnia 2013 r. do 30 września 2014 r. zastępczo wnosiła opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą do wniesienia, której zobowiązana była S.G. i jej pozostałe dzieci, jako zobowiązane w tym czasie do jej alimentacji. Zaznaczył, że strona odmówiła podpisania umowy o ustalenie wysokości opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej, a organ pierwszej instancji zgodnie z treścią art. 60 ust. 1, art 61 ust. 2, pkt 1 – 3, art. 61 ust. 3, art. 62 ust. 3 zd. 2 i art. 104 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych – decyzją z dnia [...]r. nr [...] zobowiązał stronę do zwrotu poniesionych przez Gminę R. na łączną kwotę 5301,17 zł. i jednocześnie ustalił wysokość ponoszonej przez nią odpłatności za pobyt matki w DPS począwszy od listopada 2013 r. w wysokości 428,16 zł miesięcznie. Strona odwołała się od tej decyzji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło ją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. nr [...] ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi za okres od 10 kwietnia 2013 r. do 31 października 2013 r. na łączną kwotę 5301.17 zł oraz 1254,48 zł za okres od 01 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. oraz wysokość ponoszonej przez nią odpłatności za pobyt matki w DPS począwszy od marca 2014 r. w wysokości 553,16 zł miesięcznie. Strona po raz kolejny odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Stosując się do zaleceń Kolegium organ pierwszoinstancyjny ponownie przeprowadził postępowanie i uzupełnił materiał dowodowy sprawy. W następstwie powyższego – jak stwierdził organ drugoinstancyjny – na podstawie zebranych dowodów organ pierwszej instancji ustalił, że dochód strony w poszczególnych miesiącach wynosił odpowiednio:

a) od marca do czerwca 2013 r. – 2878,26 zł (emerytura) miesięcznie,

b) w lipcu 2013 r. – 4217,75 zł (emerytura w wysokości 2878,26 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1339,49 zł),

c) w sierpniu 2013 r. – 6096,66 zł (emerytura w wysokości 2878,26 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 3218,40 zł),

d) od września 2013 r. do lutego 2014 r. – 2878,26 zł (emerytura) miesięcznie,

e) od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. – 2923,32 zł (emerytura) miesięcznie,

f) w lipcu 2014 r. – 4255,73 zł (emerytura w wysokości 2923,32 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1332,41 zł),

g) w sierpniu 2014 r. – 6149,79 zł (emerytura w wys. 2923,32 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 3226,47 zł).

Jednocześnie zwrócił uwagę, że w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 05 września 2014 r. strona podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 46,61 m2, garaż oraz samochód osobowy [...] z 2004 r. Strona określiła swoje wydatki na łączną kwotę 1315,43 zł.

W dalszej kolejności podał, że organ pierwszej instancji przeanalizował również dochody i wydatki strony w okresie od kwietnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. W oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalił, że średni miesięczny przychód strony z 17 miesięcy wynosi 3430,44 zł, a średnie wydatki miesięczne (łącznie z wydatkami mieszkaniowymi) 1506,11 zł ( 898,43 zł plus 607,68 zł). Tym samym strona osiągała w badanym okresie średni miesięczny dochód w kwocie 1924,33 zł. Organ pierwszej instancji analizując sytuację dochodową strony za okres 12 miesięcy poprzedzających wydanie decyzji ustalił, że średni miesięczny przychód strony za 12 miesięcy (tj. od września 2013 r do sierpnia 2014 r.) wynosił 3280,69 zł a średnie wydatki miesięczne (łącznie z wydatkami mieszkaniowymi), to koszt 1739,95 zł (1132,62 zł +607,68 zł). Toteż – jak wskazał – strona osiągała w badanym okresie średni miesięczny dochód w kwocie 1540,33 zł.

Tym samym uznał, że jej sytuacja finansowa pozwoliła organowi pierwszej instancji na przyjęcie, że jest ona w stanie ponosić odpłatność (łącznie ze swoim rodzeństwem) za pobyt matki – S.G. w DPS "A" i brak jest podstaw do odstąpienia od żądania poniesionych zastępczo przez Gminę R. wydatków.

Zaakcentował, że strona od decyzji pierwszoinstancyjnej wniosła odwołanie, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z jego rozstrzygnięcia. W jej ocenie zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa ponieważ oparta na błędnych ustaleniach faktycznych. Zarzuciła organowi pierwszej instancji brak ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej rodzeństwa oraz niezrozumiałe dla niej zróżnicowanie wysokości opłaty.

Ponieważ jak wskazano powyżej organ odwoławczy w pełni zaakceptował poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia oraz jego pogląd, to w konsekwencji stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

Odnosząc poczynione ustalenia do prawnych regulacji przedmiotu na wstępie zacytował art. 61 ustawy o pomocy społecznej, po czym stwierdził, że ustawodawca ustanawiając otwarty katalog przesłanek zwolnienia z opłaty osób nią obciążonych położył systemowo nacisk na sytuację m.in. dochodową, życiową i rodzinną osób zobowiązanych eksponując generalnie czynnik ekonomiczny niemożności ich ponoszenia. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych postępowanie administracyjne uruchamiane na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej jest postępowaniem autonomicznym i nie jest ono zależne od tego czy odpłatność za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej będzie ustalana w drodze umowy czy też w drodze decyzji administracyjnej. Można jedynie zauważyć, że skuteczne prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie zwolnienia z odpłatności będzie możliwe dopiero po wcześniejszym uregulowaniu kwestii związanej z ustaleniem takiej odpłatności. Na poparcie wyrażonego poglądu przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gliwicach z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/G1 701/09 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.

Argumentując organ drugoinstancyjny przypomniał, że Gmina R. poniosła zastępczo za pobyt matki strony w DPS w okresie od 10 kwietnia 2013 r. do 30 września 2014 r. wydatki w kwocie 10845,93 zł i są one – w jego ocenie –prawidłowo wyliczone. Wskazał, że wydatki te dotyczą tylko strony odwołującej się ponieważ pozostałe opłaty były wnoszone terminowo zarówno przez samą mieszkankę – S.G. jak i jej syna A.G. oraz córkę E.K. W jego ocenie sytuacja dochodowa W.P., jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, jest bardzo dobra, gdyż posiada ona stałe a do tego wysokie dochody z emerytury. Podkreślił, że organ pierwszej instancji przeprowadził wnikliwe badanie sytuacji finansowej strony zarówno w okresie 12 miesięcy jak i 17 miesięcy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Z każdej z tych analiz wynika, że strona może ponosić opłaty w wysokości ustalonej przez ten organ w przedziale od 418,16 zł do 791,22 zł.

W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja odpowiada prawu i jako taka powinna pozostać w obiegu prawnym. Na zakończenie pouczył stronę, że wydanie tej decyzji nie pozbawia jej możliwości ubiegania się o zastosowanie ulgi w spłacie należności określonych zaskarżona decyzją.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do sądu administracyjnego strona skarżąca – co do meritum – powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego, który – w jej ocenie – nie rozpoznał wnikliwie wniesionego odwołania.

Autor skargi zaskarżonej decyzji, co do istoty, zarzucił:

1) nierozpoznanie lub niedostateczne rozpoznanie całości materiału dowodowego i zarzutów związanych z sytuacją finansową strony,

2) naruszenie art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o pomocy społecznej,

3) naruszenie art. 6, 7, 11 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium stan faktyczny sprawy ustalony przez organ pierwszej instancji nie budził wątpliwości. Jego zdaniem W.P. jest osobą zobowiązaną do ponoszenia opłaty za pobyt matki S.G. w DPS a poziom uzyskiwanych przez nią dochodów umożliwia spełnienie tego obowiązku. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowego ustalenia dochodów strony Kolegium uznało je za chybione. Podniosło, że przy ustaleniu tych dochodów skład orzekający nie mógł uwzględnić kwot rat spłacanych przez stronę kredytów co wynika wprost z brzmienia obowiązujących przepisów prawa (art. 8 ustawy o pomocy społecznej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej Ppsa), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji, gdyż podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Toteż Sąd ten nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Mając powyższe na względzie w konsekwencji następujących po sobie zdarzeń nie sposób nie zgodzić się z wyrażoną oceną organów administracji.

Toteż w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadnienia.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie:

w pierwszej kolejności – ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę R. za pobyt jej matki – S.G. w Domu Pomocy Społecznej "A" przy ul. [...] w R. w wysokości:

a) 6137,49 zł za okres od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.,

b) 4708,44 zł za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r., a następnie

w drugiej kolejności – zobowiązania strony do zwrotu należności za okres: od 10 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości 6137,49 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...], a także za okres od 01 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r. w wysokości 4708,44 zł w terminie 30 dni od chwili otrzymania niniejszej decyzji na konto Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Bank [...] Nr [...].

W ocenie Sądu wydając rozstrzygnięcie organy miały na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącej, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Z uwagi na zarzuty podniesione w skardze i przytoczone w niej orzeczenia należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt III CZP 77/09, Biul. SN 2009/10/11 – stwierdził, że niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot wydatków poniesionych zastępczo przez gminę w przypadku niewywiązywania się z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy. Stanowisko to znajduje także akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych, w których ugruntowany jest pogląd, że "zastępcze ponoszenie opłat przez gminę, o którym mowa w art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której osoby, na które obowiązek wnoszenia opłat został nałożony w drodze decyzji lub które podjęły się wnoszenia takiej opłaty na podstawie umowy, nie wywiązują się z tego obowiązku. Właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy" – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 653/12 (dostępnym internetowej bazie orzeczeń NSA).

Sąd podkreśla przy tym, że w czasie rozstrzygania przedmiotowej sprawy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest już jednolite stanowisko, że właściwą drogą wyegzekwowania należności za pobyt w domu pomocy społecznej, wyłożonych tymczasowo przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy – tak wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1171/09, na które to normy w podstawie prawnej powołał się organ pierwszej instancji a zaaprobował te działania organ odwoławczy.

Na marginesie, jak wskazano powyżej, na takim samym stanowisku stoi również orzecznictwo sądów powszechnych uznające, iż niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot wydatków poniesionych zastępczo przez gminę w przypadku niewywiązywania się z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt III CZP 77/09.

Równocześnie mając na uwadze zakreślony w sprawie spór podkreślenia wymaga, że podmioty zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wymienia art. 61 ust. 1 ustawy w punktach od 1 do 3, ustanawiając jednocześnie kolejność ponoszenia przez te podmioty odpłatność. W punkcie pierwszym ustawodawca wymienia mieszkańca domu, w drugim małżonka i zstępnych przed wstępnymi, a w punkcie trzecim gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Jednocześnie w jego ust. 2 ustawodawca określił granice obciążenia poszczególnych grup podmiotów odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z nim mieszkaniec domu ponosi odpłatność w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu. Przepis ten, co należy wyeksponować, ma funkcję ochronną. Nie pozwala na bezwzględne żądanie całości opłaty od mieszkańca, którego dochody własne odbiegają od średniego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej. Jeżeli kwota odpowiadająca 70% dochodu własnego mieszkańca nie pokrywa pełnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, następuje ustalenie podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia z kręgu wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy. Osoby te, tj. małżonek oraz zstępni i wstępni ponoszą odpłatność stosownie do treści umowy zawartej z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej (powiatowego centrum pomocy rodzinie).

Jednakże w sytuacji, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie – to odpłatność osób ustawowo zobowiązanych ustalana jest decyzją. Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawodawca w art. 61 ust. 2 ustawy zastrzegł, że obciążenie małżonka i krewnych w linii prostej, kosztami pobytu osoby bliskiej w domu pomocy, może nastąpić jedynie wtedy, gdy dysponują oni dochodem przewyższającym 300% kryterium dochodowego (osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie), albowiem na koszty pobytu małżonka lub krewnego w linii prostej w domu pomocy społecznej może być przeznaczona nadwyżka ponad 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej. Natomiast gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, ponosi odpłatność w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez podmioty wymienione punktach 1 i 2, tj. samego mieszkańca oraz jego małżonka czy krewnych w linii prostej.

Ponadto w art. 61 ust. 3 ustawy ustawodawca unormował, że w przypadku niewywiązywania się osób zobowiązanych ustawowo do ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej, opłaty te – ale wyłącznie – zastępczo wnosi gmina, z której osoba skierowana została do domu pomocy społecznej, przy czym gminie takiej przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.

W ocenie składu orzekającego z przytoczonych powyżej regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że pokryte zastępczo przez gminę koszty pobytu w domu pomocy społecznej, podlegają zwrotowi przez osoby z kręgu bliskich, wymienione przez ustawę, konkretnie małżonka i krewnych w linii prostej, o ile dysponują oni dochodem przekraczającym określony przez ustawę procent kryterium dochodowego. Zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat, wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej.

Jednocześnie skład orzekający w pełni akceptuje i popiera stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1171/09 oraz z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 666/11, a przytoczone także powyżej, że właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy. Sąd ten stoi na stanowisku, że dopiero poniesienie przez gminę opłat, w sytuacji uchylania się osób zobowiązanych od zawarcia lub wykonania umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, powoduje konieczność wydania decyzji indywidualizującej obowiązek ponoszenia opłat i stanowiącej podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wydanie decyzji przed poniesieniem przez gminę zastępczo kosztów pobytu mieszkańca w DPS–ie czy też w czasie negocjacji warunków umowy czyniłoby ją bezprzedmiotową. Władczość działania organów została wszakże ograniczona do sytuacji nie podpisania umowy przez podmioty zobowiązane i nie uiszczania przez nie odpłatności przy jednoczesnym poniesieniu tych kosztów zastępczo przez gminę. Tym samym administracja władcza występuje wyłącznie, gdy nie zaistnieje administracja niewładcza, w przedmiotowej sprawie, gdy podmioty zobowiązane do partycypacji w kosztach pobytu osoby najbliższej (w rozumieniu art. 61 ups) nie wykonują ustawowego obowiązku ponoszenia tejże opłaty. Jednocześnie w ramach administracji świadczącej, jaką jest pomoc społeczna przez nią świadczona, administracja w formie władczej ustępuje administracji niewładczej, wyłącznie do momentu dobrowolności działania podmiotów zobowiązanych ustawowo.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 666/11 – dopiero poniesienie przez gminę opłat w sytuacji uchylania się osób zobowiązanych od zawarcia lub wykonania umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, powoduje konieczność wydania decyzji indywidualizującej obowiązek ponoszenia opłat i stanowiącej podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Konkluzja taka wynikła z zaakceptowania przez ten Sąd innego poglądu tego sądu zawartego w wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1171/09, zgodnie z którym "zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. Właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej".

Reasumując powyższy wywód nie sposób także nie dostrzec zasadności indywidualizowania każdej sprawy i przypadku przy kreowaniu praw i obowiązków adresata decyzji ustalającej wysokość odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS–ie i niemożności ich generalizowania. Otóż chociażby – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – przy negatywnej postawie osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ich członka rodziny, przejawiającej się udokumentowaną odmową podpisania umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy, organ w dbałości o wykonanie obowiązku ustawowego i finanse publiczne w sytuacji poniesienia zastępczo kosztów – co wymaga podkreślenia – ma prawo wydać decyzję na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy, określającą wysokość opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej wniesionej już de facto zastępczo przez gminę oraz w dalszej kolejności zobowiązać adresata obowiązki do zwrotu należności. Ustawodawca expressis verbis w art. 61 ust. 3 ups wskazał, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Z kolei normą związaną, czyli nie pozostawiającą organowi wyboru działania w art. 104 ust. 3 ustanowił, że wysokość należności, o których mowa w ust. 1, podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej, co uczynił w przedmiotowej sprawie organ ustalając w drodze decyzji wysokość należności podlegających zwrotowi.

Jednocześnie – z uwagi na zarzuty zawarte w skardze – wskazać należy, że materiał zgromadzony w aktach sprawy wykazał, że spośród trojga potomstwa S.G. tylko strona odmówiła podpisania umowy, chociaż jej warunki ekonomiczne pozwalały jej na ponoszenie kosztów wynikających z pobytu jej matki w DPS–ie. Czynności i działania podjęte przez organ a ukierunkowane na ustalenie stanu majątkowego strony dotyczą już roku 2011. W dacie 15 września 2011 r., strona składa własnoręcznie wypełnione i opatrzone jej podpisem oświadczenie o stanie majątkowym. Z tą datą przedkłada szereg dokumentów obrazujących jej kondycję finansową, m.in. zaświadczenie ZUS, wyciągi bankowe, etc. Tym samym jej stanowisko o prowadzeniu postępowania bez jej udziału ostać się nie mogą. Kolejno przedkładane przez nią dokumenty opatrzone są datami 2012, 2013, w tym są to paragony fiskalne, dowody zakupu ratalnego, wymiar opłat za użytkowanie lokalu za miesiąc lipiec 2013 r., informacja o zasadach gospodarki odpadami, itp. Ponadto z datą 10 września 2013 r., będąc uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kk, tj. składania fałszywych zeznań, zatajaniu prawdy lub zeznawaniu nieprawdy, złożyła także opatrzone własnoręcznym podpisem oświadczenia o:

1) pouczeniu jej o obowiązkach określonych w art. 109 ups,

2) osiąganych dochodach,

3) stanie majątkowym,

Z tą datą został przeprowadzony ze stroną wywiad, jako podmiotem "o których mowa w art. 103 ustawy".

Następne oświadczenia w tym o stanie majątkowym i osiąganych dochodach znajdujące się w aktach sprawy również opatrzone własnoręcznym podpisem strony datowane są na luty 2014 r. W tej dacie strona podpisała kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w dokumentach pierwotnie złożonych strona podała inne dochody od faktycznie osiąganych. Oświadczenia te – po interwencji organu – korygowała niemniej jednak i tak nie oddawały one wartości udokumentowanych w zaświadczeniach z US i ZUS. Z uzyskanej informacji z ZUS oddział w O. wynika, że strona figuruje w systemie informatycznym jako osoba wykonująca umowę agencyjną lub zlecenie płatnik w ZOPO z siedzibą w R. przy ul. [...] w okresie od 25 czerwca 2014 r. do 22 sierpnia 2014 r. W oświadczeniu z dnia 5 września 2014 r., podała że "Oświadczam, że nie pracuje nigdzie dorywczo i nie uzyskuję z tego tytułu żadnych dochodów, ani dochodów z innych źródeł". Natomiast w oświadczeniu z 19 września 2014 r., podała, że "do dnia 22 sierpnia 2014 r. pracowałam na umowę zlecenie".

Naczelnik Pierwszego US w O. w zaświadczeniu z dnia 9 września 2014 r., wskazał, że strona w zeznaniu PIT–37 za 2013 r., zadeklarowała m.in.:

a) przychód z emerytur–rent krajowych w wysokości: 41.812,80 zł,

b) dochód z emerytur–rent krajowych w wysokości: 41.812,80 zł,

c) przychód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenie) w wysokości: 6.090,00 zł,

d) koszty uzyskania przychodu z działalności wykonywanej osobiście: 1.080,85 zł,

e) dochód z działalności wykonywanej osobiście: 5.009,15 zł.

Natomiast w zaświadczeniu ZUS z 11 września 2014 r. podano, że wysokość emerytury strony w okresie od 1 czerwca do 30 września 2014 r. wynosi miesięcznie 3562,99 zł (brutto).

Nadto poza sporem jest, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada nieruchomości – lokal mieszkalny o powierzchni 46,61 m2 i garaż, a także samochód osobowy [...] z 2004 r. Organ pierwszej instancji, co w pełni słusznie zaakceptował organ odwoławczy, ustalił wydatki strony związane z bieżącym utrzymaniem i kosztami leczenia wywodząc, że dochód strony wynosił:

– od marca do czerwca 2013 r. – 2 878,26 zł (emerytura) miesięcznie

– w lipcu 2013 r. – 4 217,75 zł (emerytura w wysokości 2 878,26 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1 339,49 zł)

– w sierpniu 2013 r. – 6 096,66 zł (emerytura w wysokości 2 878,26 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 3 218,40 zł)

– od września 2013 r. do lutego 2014 r. – 2 878,26 zł (emerytura) – miesięcznie

– marca 2014 r. do czerwca 2014 r. – 2 923,32 zł (emerytura) – miesięcznie

– w lipcu 2014 r. – 4 255,73 zł (emerytura w wysokości 2 923,32 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1 332,41 zł)

– w sierpniu 2014 r. – 6 149,79 zł (emerytura w wysokości 2 923,32 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 3 226,47 zł)

W oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 5 września 2014 r. strona zawarła informacje, że posiada mieszkanie o powierzchni 46,61 m2, garaż oraz samochód [...] z 2004 r., a także, iż w miesiącu sierpniu 2014 r. opłaciła: czynsz za mieszkanie w kwocie 271,24 zł, energię elektryczną w wysokości 48,80 zł wraz z zaległością – niedopłatą w wysokości 123,17 zł, śmieci 13,00 zł, telefon 84,66 zł, energia garaż 18,54 zł, czynsz garaż w wysokości 31,04 zł, kablówka 70,0 zł, koszty sądowe 38,70 zł, paliwo w wysokości 205,71 zł, leki w wysokości 85,84 zł, gaz – niedopłata w wysokości 109,24 zł, gaz bieżący rachunek w wys. 88,94 zł, przegląd kominowy w wysokości 39,10 zł, niedopłata za wodę w wysokości 87,45 zł. Zatem w łącznej kwocie – 1 315,43 zł.

W dniu 22 września 2014 r. telefonicznie zgłosiła pracownikowi MOPR w O., że w sierpniu tegoż roku poniosła również wydatki na leki w wysokości 300,00 zł oraz paliwo w wysokości 600,00 zł. Na tę okoliczność pracownik socjalny MOPR w O. sporządził protokół. Wydatki te nie zostały udokumentowane.

Z kolei wydatki strony w sierpniu 2014 r. łącznie z nieudokumentowanymi wyniosły 2 215,43 zł. Dodatkowo strona do wywiadu załączyła również dokumenty potwierdzające wydatki oraz zaciągnięte zobowiązania z okresu od listopada 2010 r. do sierpnia 2014 r. Ponieważ matka strony w DPS-ie zamieszkała z dniem 10 kwietnia 2013 r. to wydatki te nie podlegały ocenie.

Analizując dochody i wydatki strony za okres od kwietnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. zasadnie organy przyjęły, że strona ponosi stałe miesięczne wydatki mieszkaniowe w kwocie 607,68 zł. Na jej pozostałe wydatki na kwotę 15 273,34 zł, składają się rachunki m in. za pobyt w sanatorium wraz z opłatą parkingową w wysokości 593,00 zł, opłata za zabiegi lecznicze w sanatorium w wysokości 85,00 zł, opłata uzdrowiskowa w wysokości 63,00 zł, mandat w wysokości 100,00 zł, zakup paliwa w wysokości 2 263,60 zł, zakup łóżka i materaca w wysokości 1 539,00 zł, opłaty za krioterapię w wysokości 300,00 zł, fizykoterapię w wysokości 1 520,00 zł, poradę medyczną w wysokości 130,00 zł, turnus specjalistyczny w kwocie 610,00 zł, zakup lampy 79,99 zł i ogrzewacza elektrycznego w wysokości 249,00 zł, wydatki związane z naprawą samochodu w kwocie 1 670,00 zł, OC 1 684,00 zł, ubezpieczenie mieszkania 260,00 zł, zakup leków 811,83 zł, opłatę za usługę "Aqua Reha" 165,50 zł, przegląd kominowy 39,10 zł, zakup wkładu atramentowego 65,01 zł, koszty sądowe w wysokości 38,70 zł, zakupy w sklepie zielarsko–medycznym w kwocie 110,10 zł, zakupy w sklepie "Bio–Nature 24" w wysokości 267,64 zł, myjnia samochodowa 22,99 zł, zakup baterii wraz z oprzyrządowaniem w wysokości 156,02 zł, niedopłata ZG w kwocie 109,24 zł, niedopłata za energię elektryczną w wysokości 123,17 zł, niedopłata za wodę w wysokości 87,45 zł oraz nieudokumentowane wydatki na zakup leków w wysokości 800,00 zł, wizyt lekarskich w kwocie 430,00 zł, a także koszty rehabilitacji w wysokości 300,00 zł i paliwa w wysokości 600,00 zł, tj. średnio miesięcznie 898,43 zł.

Natomiast udokumentowane dochody strony za okres od kwietnia 2013 r. do sierpnia 2014 r., łącznie wyniosły 58 317,55 zł (w tym: emerytura w okresie od kwietnia 2013 r. do luty 2014 r. miesięcznie 2 878,26 zł x 11 miesięcy = 31 660,86 zł oraz emerytura za okres od marzec 2014 r. do sierpień 2014 r. miesięcznie 2 923,32 zł x 6 miesięcy = 17539,92 zł, dochód z umów zleceń za okres od lipiec 2013 r. do sierpień 2013 r. w kwocie 4 557,89 zł oraz 4 558,88 zł dochód z umów zleceń za okres od lipiec 2014 r. do sierpień 2014 r. Tym samym średni miesięczny dochód strony z 17 miesięcy wynosi 3 430,44 zł, pomniejszony o średnie miesięczne wydatki w kwocie 898,43 zł oraz miesięczne wydatki mieszkaniowe w kwocie 607,68 zł wynosi 1 924,33 zł. Ustalając wymierną i aktualną kwotę dochodów i wydatków organ przeanalizował ostatnie 12 miesięcy, tj. od września 2013 r. do sierpnia 2014 r. W tym okresie – jak wskazał – strona otrzymała dochody w łącznej wysokości 39 368,36 zł (emerytura w okresie od wrzesień 2013 r. do luty 2014 r. miesięcznie 2 878,26 zł x 6 miesięcy = 17 269,56 zł oraz emerytura za okres od marzec 2014 r. do sierpień 2014 r. 2 923,32 zł x 6 miesięcy = 17 539,92 zł, dochód z umów zleceń za okres od lipiec 2014 r. do sierpień 2014 r. w kwocie 4 558,88 zł). Zatem średnio miesięcznie dochód strony – w tym okresie – wyniósł 3 280,69 zł. Natomiast pozostałe jej wydatki w okresie od września 2013 r. do sierpnia 2014 r. wynoszą 13 591,46 zł, na które składają się rachunki m. in. za pobyt w sanatorium wraz z opłatą parkingową w wysokości 593,00 zł, opłata za zabiegi lecznicze w sanatorium w wysokości 85,00 zł, opłata uzdrowiskowa w wysokości 63,00 zł, mandat w wysokości 100,00 zł, zakup paliwa w wysokości 2 263,60 zł, zakup łóżka i materaca w wys. 1 539,00 zł, krioterapię w wysokości 300,00 zł, fizykoterapię w wysokości 1 520,00 zł, poradę medyczną w wysokości 130,00 zł, turnus specjalistyczny w kwocie 610,00 zł, zakup lampy 79,99 zł i ogrzewacza elektrycznego w wysokości 249,00 zł, wydatki związane z naprawą samochodu w kwocie 850,00 zł, OC w wysokości 1 073,00 zł, ubezpieczenie mieszkania w wysokości 130,00 zł, zakup leków 690,95 zł, opłatę za usługę "Aqua Reha" 165,50 zł, przegląd kominowy 39,10 zł, zakup wkładu atramentowego 65,01 zł, koszty sądowe w wys. 38,70 zł, zakupy w sklepie zielarsko–medycznym w kwocie 110,10 zł, zakupy w sklepie "Bio–Nature 24" w wysokości 267,64 zł, myjnia samochodowa 22,99 zł, zakup baterii wraz z oprzyrządowaniem w wysokości 156,02 zł, niedopłata ZG w kwocie 109,24 zł, niedopłata za energię elektryczną w wysokości 123,17 zł, niedopłata za wodę w wysokości 87,45 zł oraz nieudokumentowane wydatki na zakup leków w wysokości 800,00 zł, wizyt lekarskich w kwocie 430,00 zł, rehabilitacji w wysokości 300,00 zł i paliwa w wysokości 600,00 zł. Średnio miesięcznie wydatki strony w tym okresie wynoszą 1 132,62 zł.

Średni miesięczny dochód strony z 12 miesięcy wynosi 3 280,69 zł, pomniejszony o średnie miesięczne wydatki w kwocie 1 132,62 zł oraz miesięczne wydatki mieszkaniowe w kwocie 607,68 zł wynosi 1 540,39 zł.

Zasadnie zatem organu stwierdziły, że strona jest w stanie partycypować w opłatach za pobyt matki w domu pomocy społecznej i zasadne staje się żądanie zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę R. wydatków za pobyt matki strony w DPS-ie.

Mając powyższe na uwadze podkreślenia wymaga, że chronologia zdarzeń i korespondujący ich ciąg dowodzą wielomiesięcznego toku postępowania z udziałem strony zmierzającego do porozumienia się z nią co do sposobu, warunków i trybu ustalenia przez organ odpłatności za pobyt jej matki w DPS–ie, w toku którego zrealizowano wszystkie powinności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Notabene – czemu nie zaprzeczyła strona, która w oświadczeniu z dnia 19 września 2014 r., stwierdziła m.in., że "ciągle mnie sprawdzacie trwa to już 3 lata".

Organy pierwszej i drugiej instancji w motywach swoich rozstrzygnięć szczegółowo wykazały okoliczności i przesłanki, którymi kierowały się zobowiązując córkę do zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych przez Gminę na opłatę pobytu matki strony w Domu Pomocy Społecznej.

Podsumowując podkreślenia wymaga, że podstawową przesłanką do dochodzenia przez gminę regresu wobec bliskich mieszkańca domu pomocy społecznej jest zatem nie wywiązywanie się przez nich z obowiązków określonych, czy to w drodze decyzji, czy też w drodze umowy, co w sprawie – jak wskazano powyżej – zostało zrealizowane.

Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Po bezskuteczności czynności podjętych w celu podpisania umowy organ nie miał innej możliwości – jak uwzględniając tok następujących po sobie zdarzeń – ustalić wysokość należności do zwrotu, co odpowiada w tej konkretnej sprawie prawu i w istocie przedmiotu jest jednocześnie ustaleniem odpłatności. Właśnie z uwagi na fazę i etap rozstrzygania organ mógł już tylko ustalić wysokości należności do zwrotu. W przeciwnym wypadku, gdyby przyjąć na kanwie tej konkretnej sprawy inne stanowisko, to w sytuacji podejmowanych przez stronę działań zmierzających do zwłoki czy opóźnienia w podpisaniu umowy lub udaremnienia jej podpisania należałoby uznać, że organ nie byłby w stanie dochodzić swoich praw wynikających z art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy. Tym samym aprobując pogląd strony należałoby zaakceptować, niemożliwe do zaakceptowania, stanowisko, że wysokość opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej wniesionej zastępczo przez gminę przez osobę zobowiązaną do zwrotu należności nie będzie możliwe po umieszczeniu osoby w DPS–ie i poniesieniu przez gminę zastępczo kosztów tego pobytu.

W świetle powyższego za bezzasadne należy więc uznać twierdzenie strony skarżącej, że istotnym dla zobowiązania danej osoby do realizacji zobowiązania jest ważne i skuteczne zawarcie umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Istotnym w sprawie jest to, że kwestia skierowania matki strony początkiem roku 2013, a także ustalenia odpłatności za jej pobyt od samego początku obejmowała przedmiot postępowania, w którym strona uczestniczyła, miała świadomość jego biegu.

Jednocześnie Sąd zauważa, że argumenty i zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą mogą mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, to jest o: odstąpienie od żądania zwrotu opłat, umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty. Natomiast nie mają one znaczenia w odniesieniu do decyzji o ustaleniu wysokości należności do zwrotu opłat, która jest przedmiotem skargi.

Na zakończenie wobec powołania się przez stronę skarżącą na orzeczenie Kolegium z dnia [...]r. Nr [...], wydane po rozpoznaniu jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. Nr [...], uchylające decyzję pierwszoinstancyjną i umarzające postępowanie, w uzasadnieniu którego powołano się na wyrok tut. Sądu z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1221/14 – wskazania wymaga, że przytoczony wyrok został wydany w indywidualnej sprawie o odmiennym stanie faktycznym. W konsekwencji zacytowania fragmentów jego orzeczenia uznano, z czym zgadza się skład orzekający, że przewidziany w art. 61 ust. 1 ups obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady, konkretyzacja taka powinna zatem nastąpić w drodze decyzji wydanej w oparciu art. 59 ust. 1 ups. To jednakże podkreślenia wymaga, że Sąd wskazał, że "co więcej nie wszczęto nawet postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez (...) z tytułu pobytu jej matki w Domu Pomocy Społecznej".

Tym samym stan faktyczny w tamtejszej sprawie i tej będącej przedmiotem osądu w niniejszej sprawie nie tylko nie pozostaje w logicznej i korespondującej ciągłości z przedmiotem rozpoznania ale różni się od niego w istotnej kwestii dotyczącej działań podejmowanych w celu skonkretyzowania objętego skargą obowiązku. Nadto osnowa przedmiotowej decyzji i ją poprzedzającej różni się co do istoty, czyli ustalenia wysokości odpłatności. W przedmiotowej sprawie, co nie może nie zostać zauważone, z uwagi na czas jej wydania i okresu nią objętego sformułowana została już nie tylko jako ustalenie wysokości ale ustalenie wysokości do zwrotu, a w następstwie wyrażono wynikające już z istoty ustalenia zobowiązanie do zwrotu. Jakkolwiek sformułowania te nie są dosłownym powtórzeniem norm prawnych to oddają wynikający z nich obowiązek określony w podstawie prawnej działania organu.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie stwierdził naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze, jak również innych przepisów w niej niewskazanych dających podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.