Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1105/16 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 3. umarza postępowanie administracyjne; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D.S. (tysiąc dziewięćdziesiąt dwa) złote tytułem kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1105/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie oddalił skargę D. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

Orzeczenie to zapadło w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] listopada 2015 r. w G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego marki MAN oraz naczepy marki Schmitz, kierowany przez S.M., wykonującego przewóz drogowy z G.do C. z ładunkiem paszy w workach na paletach (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy: FPHU S.D. Droga krajowa nr [...] została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 1,05t, a kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. W oparciu o powyższe W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WWITD), decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nałożył na D. S. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za przejazd bez zezwolenia kategorii IV.

Na skutek odwołania strony GITD, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2016 r., utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że pojazd, którego dotyczy sprawa został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr seryjnych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Obwodowego Urzędu Miar w P. z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie. Wyniki powyższego wykazały, że nacisk na pojedynczej osi napędowej wyniósł 11,05 t, co stanowiło o przekroczeniu o 1,05 t dopuszczalnych norm i wymagało posiadania stosownego zezwolenia tj. kategorii IV, którym kierowca się nie legitymował. GITD podkreślił, że przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II, co wynika z brzmienia art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "P.r.d.". Stosownie natomiast do art. 140ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszenia powyższego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Tym samym, okoliczność w postaci prawnej możliwości uzyskania zezwolenia kategorii III - VII nie ma żadnego znaczenia. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 P.r.d. Także strona nie dostarczyła dowodów, z której wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia. GITD podkreślił, że obowiązujące regulacje P.r.d. wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywncści pojazdu. Niedostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności mu towarzyszących, aby, mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. GITD podkreślił, że podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu, powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towarów w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności na podstawie art. 140aa ust.

4 Prd.

WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., oddalił skargę D.S. na decyzję GITD z [...] marca 2016 r. uznając, że w działaniu organów wydających decyzje brak jest nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały również motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd wskazał, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. W rozpoznawanej sprawie w wyniku pomiarów pojazdu stwierdzono nacisk 11,05 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu, to jest przekroczenie o 1,05 t, a kierowca nie okazał zezwolenia kategorii IV. Prawidłowo więc została nałożona kara w wysokości 5.000 zł.

Sąd podkreślił, że z akt sprawy wynika, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, pomiarów dokonano za pomocą wag przenośnych do pomiarów statycznych posiadających stosowną legalizację Urzędu Miar. Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji, został zapoznany z instrukcją ważenia a odczytu wskazań dokonano w jego obecności. Ponadto, miejsce w którym dokonano kontroli legitymuje się odpowiednim dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków na osi. Kierowca po przeprowadzonym ważeniu nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia ani nie zgłosił żadnych uwag do protokołu. Sąd zwrócił również uwagę, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych "luzów" interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Sąd podzielił także stanowisko organu, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie powinien udowodnić podmiot wykonujący przejazd, bowiem to on wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności.

W skardze kasacyjnej kwestionującej powyższy wyrok w całości D. S. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy

w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej w dalej "P.p.s.a.", tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na nie- wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania oraz dokładności wag użytych do pomiaru masy i nacisków osi w toku kontroli drogowej i niewłaściwe zastosowanie wartości błędów pomiarowych do ustalonego stanu faktycznego;

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy

w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. wzw. żart. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na pominięciu argumentu naruszenia art. 6 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w treści decyzji obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. (Dz. U. 4 poz. 23 z 2004 roku) i przyjęcie jako podstawy prawnej wewnętrznego zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2014 roku,

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 K.p.a. w zw. z art 7 Konstytucji RP oraz

w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym (niemającym oparcia w przepisach prawa) przyjęciu sposobu interpretacji wyników pomiaru nacisku osi i masy całkowitej.

GITD nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów niż

w niej podniesione.

Odnosząc się do pierwszego z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., wskazać należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. dotyczy uwzględnienie przez sąd skargi i uchylenie decyzję lub postanowienie w całości albo w części w przypadku stwierdzenia naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Braki uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji stanowią niewątpliwie naruszenie przepisów prawa procesowego, stąd też połączenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. jest niewątpliwie wadą analizowanej skargi kasacyjnej. Mając jednak na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 oraz traktując jako całość zarzuty skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do omawianego zarzutu. Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. jest nieuzasadniony. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje w pełni powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną faktyczną i prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12).

NSA w składzie orzekającym podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji

w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15).

Drugi z zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego również został częściowo wadliwie sformułowany. Kasator w petitum skargi nie powiązał wskazywanego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Mając na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 oraz traktując jako całość zarzuty skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do tych zarzutów. Ta grupa zarzutów dotyczy naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. wzw. z art. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegającego na pominięciu argumentu naruszenia art. 6 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w treści decyzji obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. (Dz. U. 4 poz. 23 z 2004 r.) i przyjęcie jako podstawy prawnej wewnętrznego zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r.

Zarzut naruszenia przez Sąd art. 106 § 3 P.p.s.a. jest bezzasadny. Przepis ten przewidując, że "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie", daje sądowi

uprawnienie a nie obowiązek przeprowadzenia dowodu uzupełniającego. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej.

Zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. można postawić skutecznie, gdy sąd przeprowadzi inny dowód niż dowód z dokumentu, bądź dokona samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, albo gdy bezzasadnie odmówi przeprowadzenia dowodu z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu. O naruszeniu art. 106 § 3 P.p.s.a. można byłoby również mówić wówczas, gdyby sąd dopuścił z urzędu lub na wniosek strony dowód z dokumentu i prowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, ale zastosowane przez sąd administracyjny kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne i nie pozostawały bez wpływu na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2016r., sygn. akt II FSK 978/14, LEX nr 2083036). Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może skutecznie służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca się nie zgadza.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut w zakresie naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie

w treści decyzji obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. (Dz. U. 4 poz. 23 z 2004 roku) i przyjęcie jako podstawy prawnej wewnętrznego zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2014 r.).

Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd jest obowiązany brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być zatem uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze, naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można natomiast kwestionować sądowej oceny stanu faktycznego sprawy, ustalonego w postępowaniu administracyjnym.

Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nieuwzględnienie w treści decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności, a przyjęcie jako podstawy prawnej wewnętrznego zarządzenia Głównego inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z dnia 17 września 2014 r.). W uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że organy obszernie wyjaśniły stronie prawidłowość użycia w trakcie kontroli wag typu SAW 10C/II. Odwołując się do, akceptowanego przez skład orzekający, orzecznictwa NSA zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), wagi nieautomatyczne typu SAW 10C/II umożliwiają również pomiar nacisku osi. Stosownie do powołanego § 2 pkt 2 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych, służących do określania masy będącej podstawą obliczania między innymi kar. Ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG, wdrożonej do systemu prawa polskiego ww. rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy II wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia z 31 stycznia 2008 r., błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej,-określonym w załączniku do rozporządzenia. Uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 %, jak podaje organ I instancji, zgodnie z zarządzeniem nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD, poz. 34). Oczywistym jest, że wskazane wyżej zarządzenie GITD nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, dlatego nie może być podstawą decyzji wobec ogółu, osób prawnych oraz innych podmiotów. Ma charakter wewnętrzny i obowiązuje tylko podmioty organizacyjne podległe organowi, który je wydał albo osoby, których dotyczy. W analizowanej sprawie zarządzenie określiło tryb przeprowadzenia czynności kontrolnych i sposób ustalenia wyników kontroli. Podkreślenia wymaga, że sposób wyliczenia nacisku przedmiotowej osi jest zgodny z § 6 ust. 2 rozporządzenia z 31 stycznia 2008 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem, błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia.

Z załącznika wynika, że błąd graniczny dopuszczalny wskazań wag nie automatycznych podczas legalizacji ponownej wynosi maksymalnie +/- 1,5e.

W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectwa legalizacji ponownej wag użytych w sprawie, z których wynika, iż są one wagami liii klasy dokładności, a wartość ich działki legalizacyjnej wynosi "e" = 50 kg.

W świetle załącznika do rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy llll wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Uzyskane w sprawie wynik ważenia przedmiotowej osi wyniósł 11,35 t, co po pomniejszeniu o 2% i zaokrągleniu do 0,1 t w górę dało wynik 11,05 t. Taki tryb wyliczenia nacisku nie wynikał z żadnego przepisu, został zastosowany na podstawie wspomnianego wewnętrznego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Sposób wyliczenia przeprowadzony przez organ był korzystniejszy dla skarżącego niż ten wynikający z § 6 ust. 2 rozporządzenia z 31 stycznia 2008 r., dlatego należy przyjąć, że odwołanie się organów do zarządzeniem nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 'września 2014 r. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nie można też stwierdzić, by w sprawie doszło do naruszeniu przez Sąd I instancji art. 6 K.p.a. w zw. z art. art. 7 Konstytucji RP. Organy wskazały podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia (m.in. art. 64 ust 1 i 2, art. 140aaust. 1 i 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d.). Fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organy nie może stanowić o naruszeniu wskazanych przepisów.

Niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu z następujących powodów. Z treści art. 183 § 1 P.p.s.a. wynika, że NSA dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej. Należy jednak podkreślić, że NSA, będąc sądem unijnym, jest zobligowany przy ocenie legalności postępowania przed Sądem I instancji uwzględniać regulacje zawarte w prawie unijnym oraz brać pod uwagę stanowisko i argumenty zawarte w orzecznictwie TSUE. W przeciwnym wypadku bowiem mogłyby doznać uszczerbku wywodzone

z przepisów prawa unijnego zasady: skuteczności, jednolitości oraz pierwszeństwa prawa unijnego.

W art. 3 ust. 1 dyrektywy nr 96/53/WE przewidziano, że "Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania:

- w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich, z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów

- w ruchu krajowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich z przyczyn odnoszących się do ich wymiarów; pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym

w załączniku I.

Z kolei z akapitu pierwszego art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE wynika, że akt ten "nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów". Akapit drugi tego przepisu przewiduje natomiast, że "obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca

o szczególnym znaczeniu przyrodniczym".

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE.

Ze stanowiska TSUE wyrażonego w tym wyroku wynika, że za ruch międzynarodowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 przywołanej dyrektywy należy uznać przemieszczanie się pojazdów na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich bez względu na konkretną infrastrukturę drogową, na której koncentruje się ten ruch (pkt 52 wyroku). TSUE uznał, że art. 7 dyrektywy, jako wyjątek od ustanowionej w art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE zasady swobodnego ruchu pojazdów (tak w ruchu międzynarodowym, jak

i w ruchu krajowym), podlegać powinien wykładni ścisłej (zawężającej). A zatem przewidziany w art. 7 dyrektywy brak dostosowania infrastruktury drogowej należy odnosić do sytuacji szczególnych, tj. do sytuacji przykładowo w przepisie tym wymienionych (por. pkt 80 - 81 wyroku). W konsekwencji TSUE zakwestionował wynikające z prawa polskiego ograniczenia, mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg, wykraczające poza cezurę czasową okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) i motywowane niską jakością infrastruktury drogowej, uznając, że nie mogą one być usprawiedliwiane treścią art. 7 przywołanej dyrektywy, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku).

Trybunał Sprawiedliwości uznał zatem, że nie ma usprawiedliwionych podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym ograniczeń w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi, mających charakter dalej idący niż wynikające z art. 7 tej dyrektywy wyjątki. Za taką sytuację szczególną nie można uznać przypadków wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.; dalej u.d.p.). Z art. 41 ust. 1 u.d.p. wynika mianowicie, że pojazdy o maksymalnym nacisku osi napędowej nieprzekraczającym wartości 11,5 t objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 u.d.p., zaś pojazdy nieprze- kraczające maksymalnego nacisku pojedynczej osi wynoszącego 10 t, objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.d.p., a zniesienie wskazanych ograniczeń wymaga spełnienia warunku posiadania specjalnego płatnego zezwolenia, niepozostającego w związku ze stopniem uszkodzenia dróg.

Przywołana regulacja ustawy o drogach publicznych ustanawia zatem niedopuszczalne, bo dalej idące, wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających wartościom nacisku osi określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE. Regulacja ta - z uwagi na zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter - wprowadza niedozwolone ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów. Nie ma usprawiedliwionych podstaw do ustanawiania w prawie krajowym tak określonego dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu jako warunku przemieszczania się w ruchu międzynarodowym po polskich drogach krajowych (por. m.in. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 562/17; dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Z przedstawionych wyżej argumentów wynika, że w rozpoznawanej sprawie kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona została przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 3 i art. 7 dyrektywy 96/53/WE. Argumenty te uzasadniają pogląd, że organ administracji publicznej naruszył prawo, nakładając na stronę skarżącą karę w wysokości 5.000 zł za wykonywanie pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV przejazdu po drodze publicznej o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową do 10 ton. Stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 11,05 t był niższy od maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu ustanowionego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do dyrektywy 96/53/WE wynoszącego 11,5 t. W świetle wszystkich powyżej przedstawionych argumentów, nie uzasadniał on zatem przypisania skarżącej kasacyjnie naruszenia, za które nałożono na niego karę pieniężną.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowany wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu. Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego

w przedmiocie kary za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta jest zasadna i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji pierwszej instancji, a następnie - z powodów przedstawionych powyżej - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.

Podstawę prawną orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowił przepis art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/

w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).