Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1282/24 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 lipca 2024 r. nr SKO. V/428/156/2024 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1282/24, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Oceniając przesłanki wstrzymania wykonania Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił nawet w najmniejszym stopniu ani zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody, ani nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto, w ocenie Sądu skoro decyzja została już wykonana a zwierzęta zwrócone i koszty ich przechowywanie uiszczone to brak jest podstaw od uwzględnienia wniosku.

Zażalenie na postanowienie z dnia 22 stycznia 2025 r. złożył [...] zrzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W zażaleniu opisał chronologię zaistniałych w sprawie zdarzeń i wskazał, że "przedmiotem badania zasadności wniosku strony nie jest tylko i wyłącznie świadczenie pieniężne, a prawo własności, które decyzja naruszyła kierując prawa i obowiązki do adresata, który nie posiada żadnych praw w stosunku do zwierząt, które zostały mu czasowo odebrane zatem szkoda nie może tu być utożsamiona stricte z majątkiem i należy ją poszukiwać w szkodzie niemajątkowej, która poprzez działanie decyzyjne nastąpiła w dniu 23-12-2023 r. oraz 24-12-2023 r. Sam fakt zwrotu zwierząt nie niweczy faktu, że w dalszym ciągu w obrocie prawnym jest decyzja ingerująca w prawo własności przez organ z całkowitym pozbawieniem uczestnictwa w postępowaniu właścicielki zwierząt", "po pierwsze jak decyzja mogła zostać wykonana skoro w dniu 23-12-2023 r. oraz 24-12-2023 r. skarżący nie był ani właścicielem ani opiekunem zwierząt, a zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm. dalej "u.o.z.") odebranie interwencyjne może nastąpić tylko w stosunku do właściciela bądź opiekuna", [...] "po drugie zwrot zwierząt po takim długim okresie przymusowego przetrzymywania nie naprawi szkody w postaci pozbawienia pupilów właściciela przez tak długi okres z naruszeniem prawa własności" [...], i po trzecie nastąpiła interwencja pracowników schroniska w lokalu mieszkalnym na zawiadomienie funkcjonariuszy policji, interwencja nie dotyczyła początkowo znęcania się nad zwierzętami, a kotów bezdomnych, na co nie zgodził się Kierownik Schroniska przesyłając umowę przechowania, a jak wykazano skarżący właścicielem ani opiekunem kotów nie był".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do przesłanek uzasadniających wstrzymanie przez sąd wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, ustawodawca zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog tych przesłanek ma charakter zamknięty. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wykazanie istnienia powyższych przesłanek w okolicznościach konkretnej sprawy obciąża stronę występującą z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest bowiem tymczasową formą zabezpieczenia interesów strony skarżącej, w związku z czym to w interesie tej strony leży wykazanie, że wykonanie decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Strona powinna zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przedstawić wiarygodne okoliczności wskazujące, iż przesłanki, o których już wspomniano faktycznie zaistnieją, oraz skonkretyzować przyczyny uzasadniające możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z tych przesłanek. Co istotne, podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mogą stanowić zarzuty podważające legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie została wszakże powiązana przez ustawodawcę z jego wadliwością bądź prawidłowością. Kwestie te mogą stać się przedmiotem oceny sądu dopiero na etapie rozpoznawania skargi, natomiast nie jest dopuszczalna ich ocena w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, jak i zażalenia przypomnieć należy, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja, którą orzeczono o czasowym odebraniu dwóch kotów. Koty przebywały na terenie domu, w którym nastąpiło zatrzymanie z zamiarem doprowadzenia do zakładu karnego właściciela domu - skarżącego. W domu (miejscu zatrzymania) nie przebywały inne osoby mogące zaopiekować się zwierzętami, zaś zatrzymany nie wskazał żadnych innych osób, które mogłyby sprawować opiekę nad nimi. W celu zabezpieczenia zdrowia i bezpieczeństwa zwierząt wezwano zatem pracowników Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Bielsku-Białej. Rozstrzygnięcie o czasowym zatrzymaniu zwierząt zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 u.o.z., zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 pkt 11 (tj. przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje) może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane (m.in.) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie. Zgodnie natomiast z ust. 3 cytowanego artykułu, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Zwierzęta znajdowały się w domu skarżącego, a zatem w rozumienia prawa znajdowały się pod jego opieką. Tym samym, w chwili zatrzymania skarżącego przez Policję zwierzęta zostały bez wymaganej prawem opieki. Na marginesie jedynie wspomnieć należy, że z akt prawy wynika, że pełnomocnik skarżącego odebrała zwierzęta ze schroniska w dniu 19 czerwca 2024 r. uiszczając kwotę 836 zł naliczoną od 29 maja do 19 czerwca 2024 r.

Wskazać jednocześnie trzeba, że w niniejszej sprawie istotą zaskarżonej decyzji było czasowe odebranie zwierząt i w tym zasadniczym aspekcie, co wymaga podkreślenia, decyzja została już zrealizowana. Organ administracji w tym przypadku działał następczo, a wydana decyzja niejako sankcjonowała działania podjęte uprzednio przez właściwe służby. Istotnym jest, że instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez Sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie strony ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja dotycząca czasowego odebrania zwierząt została wykonana. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zwierzęta zostały bowiem odebrane w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. i przekazane do Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Bielsku-Białej. Tym bardziej brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku z uwagi na okoliczność, że zaskarżona decyzja została już zrealizowana. Podstawą do zastosowania ochrony tymczasowej nie może być także podnoszona w zażaleniu okoliczność innego właściciela kotów i odebrania niejako prawa własności kotów prawowitej właścicielce, skoro koty zostały pod opieką skarżącego, w jego domu, a zdarzenia te (odebranie kotów) zostały już wykonane i częściowo są nieodwracalne. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji nie mogę być ponadto także zdarzenia przyszłe i niepewne. Zatem podniesione w zażaleniu okoliczności, że "zwrot zwierząt po takim długim okresie przymusowego przetrzymywania nie naprawi szkody w postaci pozbawienia pupilów właściciela" również nie może odnieść zamierzonego skutku. (por. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2024 r. I OZ 303/24; publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodzić się także należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, że w złożonym wniosku skarżący nie przedstawił okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki. Fakt ewentualnego obciążenia skarżącego kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt nie oznacza automatycznie powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno z treści wniosku, jak i z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji (w tym obowiązku pokrycia nieokreślonej na dzień wydania zaskarżonej decyzji kwoty kosztów transportu, utrzymania i ewentualnego leczenia odebranych zwierząt) może wyrządzić mu znaczną szkodę w aspekcie materialnym. Należy również mieć na uwadze, że instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia