Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2026 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz T. Ś. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 18 lutego 2026 r. nr BP.501.1630.2025.2065.BD2.DM utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: inspektor) z 9 maja 2025 r. nr [...] o nałożeniu na T. Ś. (dalej: "spółka") kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ wyjaśnił, że w dniu 3 lutego 2025 r. na autostradzie A1 zatrzymany został do kontroli 7-osiowy pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 4-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...] [...] Pojazdem członowym kierował D. G., wykonując przejazd drogowy z ładunkiem dwóch ładowarek teleskopowych, w imieniu strony postępowania – ww. spółki.

Pismem z 4 lutego 2025 r. inspektor zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji z 9 maja 2025 r. nr WITD.DI.0152.II0094/20/25 o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy).

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego wynosiła do 40t. W dniu kontroli ww. pojazdem członowym strona wykonywała przejazd drogowy z dwóch ładowarek kołowych. Brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku. Wykonano pomiar rzeczywisty masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy, mające wpływ na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie: rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 49,50 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 9,50 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 40,0 to 23,75%). Kierowca okazał do kontroli zezwolenie kat. IV na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od 28 sierpnia 2024 r. do 28 lutego 2025 r. Kontrolowanym środkiem transportu przewożono ładunek podzielny. Zgodnie z art. 64 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Zgodnie z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1490, dalej "u.t.d."), dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych.

Dalej organ odniósł się do zarzutów odwołania, wskazując na prawidłowość przeprowadzonej kontroli drogowej. Podniósł, że strona w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu nie przedstawiła dowodów, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, stosownie do treści art. 92c ust. 1 u.t.d.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję inspektora wniosła spółka. Wnosząc o uchylenie w całości decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji inspektora zarzuciła:

- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 11, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez całkowicie niezrozumiałe ukształtowanie treści owego rozstrzygnięcia, z której wynika, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary w wysokości 10.000 zł, podczas gdy utrzymana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w obrocie prawnym decyzja, datowana na dzień 9 maja 2025 r. była nośnikiem kary w wysokości 12 000 zł;

- naruszenie przepisów materialnych, tj. § 1 pkt 1 oraz zapisów tabeli nr 1, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprowadzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych poprzez nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego określonego we wskazanej tabeli i nałożenie kary w związku z przekroczeniem masy całkowitej o wartość 23,75%, podczas gdy po uwzględnieniu dopuszczalnego błędu pomiarowego zastosowanej wagi dochodzi się do wniosku, iż przekroczenie to miało wartość mniejszą niż 20%;

- naruszenie przepisu rangi konstytucyjnej, tj. art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również sformułowanych w art. 2 oraz art. 7 ustawy zasadniczej zasad praworządności oraz legalizmu poprzez odmowę zastosowania norm powszechnie obowiązujących, zapisanych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, wskutek zniesienia ich mocy obowiązującej postanowieniami zapisanymi w akcie prawa "powielaczowego", tzn. zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego, które nie ma przymiotu powszechnego obowiązywania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję inspektora w przedmiocie kary pieniężnej. Przeprowadzając kontrolę sądową nad zaskarżoną decyzją, sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że nie odpowiada ona prawu.

Materialnoprawną podstawę zapadłego rozstrzygnięcia stanowią przepisy u.t.d. Należy podkreślić, że merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny jest możliwe dopiero wówczas, gdy sąd dojdzie do przekonania, że wszystkie wymagania formalne, w tym wymagania procesowe zostały spełnione w zakresie niebudzącym wątpliwości. Dopiero łączne spełnienie przesłanek procesowych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy może prowadzić do podjęcia analizy merytorycznej zaskarżonej decyzji. Analizując zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że zawiera ona wady formalne, uniemożliwiające jej merytoryczną ocenę.

Decyzja administracyjna (niezależnie czy organu rozpoznawczego, czy odwoławczego) powinna spełniać wymagania, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 1-9 k.p.a., a także inne wymagania, jeżeli przepisy szczególne tak stanowią – art. 107 § 2 k.p.a. W przypadku organu odwoławczego, spełnienie wymagań z art. 107 § 1 pkt 1-9 k.p.a. stanowi następstwo prawidłowego zastosowania art. 138 § 1 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze (art. 107 § 1 k.p.a.).

W niniejszej sprawie wydana została decyzja inspektora, w której organ ten nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł. Wynika to wprost z treści tej decyzji (k. 89 akt adm.). Tymczasem organ odwoławczy wydał decyzję, której rozstrzygnięcie, wymagane przepisem art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., brzmi: "Na podstawie (...) po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 maja 2025 r. nr WITD.DI.0152.II0094/20/25 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), utrzymuje zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy". W pierwszym zdaniu uzasadnienia decyzji odwoławczej wskazano, że "zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 (słownie: dziesięć tysięcy złotych)". Następnie w czwartym akapicie decyzji odwoławczej wskazano, że inspektor zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem "decyzji z dnia 9 maja 2025 r. nr WITD.DI.0152.II0094/20/25 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy)."

Analiza rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wskazuje zatem, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o innym zakresie rozstrzygnięcia, niż posiada ta, która była przedmiotem odwołania. W przekonaniu organu odwoławczego, utrzymał on w mocy decyzję nakładającą na spółkę karę w wysokości 10.000 zł, gdy tymczasem decyzja, od której rozpoznawał odwołania, nakładała karę w wysokości 12.000 zł. Wprawdzie nastąpiła zgodność daty i numeru decyzji, jednakże okoliczność ta nie może być uznana za wystarczającą dla prawidłowego zrekonstruowania przedmiotu odwołania. Został on, w odniesieniu do wysokości kary, błędnie oznaczony w zaskarżonej decyzji i ta okoliczność stanowi już wystarczającą podstawę do jej uchylenia.

Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji jest tzw. prostym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, bowiem wyczerpuje się w unormowaniu jednego, tego właśnie zagadnienia prawnego. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Skoro więc organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję pierwszoinstancyjną, powinien odnieść się do tej, którą oznaczono w odwołaniu. Znamienne jest to, że organ odwoławczy jest związany granicami odwołania w tym sensie, że z uwagi na zasadę skargowości, organ odwoławczy rozpoznaje odwołanie od zapadłej decyzji organu I instancji. Uwagę zwraca samo brzmienie art. 127 § 1 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie musi więc być rozpoznane w związku z zapadłą decyzją pierwszoinstancyjną, która, w myśl art. 107 § 1 pkt 1-9 k.p.a. posiada swoje elementy składowe, w tym tak kluczowe dla sprawy, jak rozstrzygnięcie.

Brak zgodności pomiędzy zaskarżoną odwołaniem decyzją, a decyzją opisaną w rozstrzygnięciu organu odwoławczego stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, które musi skutkować uchyleniem. Dysonans wysokości kary, jaką w istocie nałożono na spółkę, czyni niejasnym, jaki obowiązek spoczywa na spółce w związku z nałożeniem na nią kary. Decyzja organu administracji publicznej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania lub też konkretyzująca określone uprawnienia, powinna obowiązek ten lub uprawnienie wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Sentencja decyzji organu odwoławczego musi korespondować z decyzją organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego nie odpowiada prawu, ponieważ rozstrzygnął on o decyzji inspektora, która miała inne brzmienie. Naruszono w ten sposób przepisy art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Powyższe prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Z uwagi na uchylenie wynikające z naruszenia wymogów formalnych, odniesienie się przez sąd do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze na tym etapie postępowania jest przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy rozstrzygnie sprawę administracyjną w odniesieniu do decyzji inspektora z dnia 9 maja 2025 r. nr WITD.DI.0152.II0094/20/25 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.