Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 21 października 2022 r., nr SKO.4121.27.2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.

B.Z. (dalej: Skarżący, Kierowca) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 21 października 2022 r. nr SKO 4121.27.2022. Utrzymano nim w mocy postanowienie Starosty Powiatu [...] z 3 października 2022 r. nr K.5430.417.2022.WW o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z 4 lutego 2022 r. nr K.5430.21.2022.WW dotyczącą cofnięcia Kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w piśmie z 3 stycznia 2022 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w [...] zwrócił się do Starosty o cofnięcie B.Z. uprawnień do kierowania pojazdami odnośnie do kategorii AM, B i B1. Blankiet prawa jazdy wydano Kierowcy 30 października 2019 r. Datę wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy określono na 30 października 2019 r. Podniesiono, że w okresie 2 lat od tej daty dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego w postaci trzech wykroczeń, polegających na dwukrotnym przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h (7 marca 2020 r. i 16 października 2021 r.) oraz jednokrotnym spowodowaniu innego niż kolizja drogowa zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (10 lipca 2020 r.). W piśmie z 10 stycznia 2022 r. Starosta zawiadomił Kierowcę o wszczęciu postępowania, a decyzją z 4 lutego 2022 r. nr K.5430.21.2022.WW, powołując się na dyspozycję art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1 i B, z powodu dopuszczenia się w okresie 2 lat od dnia wydania prawa jazdy 3 wykroczeń. Decyzja ta nie została przez adresata odebrana; po dwukrotnej awizacji doręczyciel pocztowy zwrócił korespondencję nadawcy. Kopię decyzji wydano Kierowcy 19 kwietnia 2022 r., podczas jego wizyty w Starostwie. Dnia 26 kwietnia 2022 r. Starostwie stawił się pełnomocnik Kierowcy w celu uzyskania wglądu do teczki akt sprawy.

W piśmie z 19 maja 2022 r. Kierowca zgłosił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z 4 lutego 2022 r., powołując się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."). Podniósł, że nie miał żadnej wiedzy o toczącym się postępowaniu, ani wniosku Komendanta KWP o cofnięcie uprawnień. W czasie kontroli 16 października 2020 r. nie powiadomiono go o przekroczeniu limitu punktów i nie zatrzymano prawa jazdy.

Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. Starosta Powiatu [...] odmówił wznowienia postępowania z powodu zgłoszenia przez Kierowcę wniosku po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Powinien być on zgłoszony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 4 termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. To zaś miało miejsce podczas kontroli drogowej 14 kwietnia 2022 r., kiedy funkcjonariusze KPP w [...] powiadomili Kierowcę o braku uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydanej przez Starostę decyzji z 4 lutego 2022 r. Funkcjonariusze informację o decyzji uzyskali z urządzenia mobilnego podczas sprawdzania uprawnień kierującego, a ponadto kontaktowali się telefonicznie z pracownikiem Starostwa Powiatowego w celu potwierdzenia tej okoliczności. Zaznaczono, że wydając decyzję Starosta przesłał dane z tego aktu do bazy CEPiK, a policjanci mają elektroniczny dostęp do bazy CEK i policyjnego systemu KSIP. Wniosek o wznowienie został nadany w placówce pocztowej 19 maja 2022 r., podczas gdy kontrola drogowa miała miejsce 14 kwietnia 2022 r. Ww. termin jednego miesiąca nie został zatem zachowany.

W zażaleniu Kierowca podniósł, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, czyli o postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień, dowiedział się po zapoznaniu się z aktami sprawy i treścią decyzji. To zaś miało miejsce 19 kwietnia 2022 r. Podczas kontroli drogowej dowiedział się jedynie o braku uprawnień do kierowania pojazdami. Zakres informacji, do jakich funkcjonariusze policji mieli dostęp, obejmował tylko datę wydania orzeczenia, jej numer, oraz informację o zakazie prowadzenia pojazdów i jego okresie. To jednak za mało, aby skutecznie wystąpić z odwołaniem od orzeczenia czy też wnioskiem o wznowienie. Przebywając poza granicami kraju nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu, a podczas kontroli 16 października 2020 r. nie powiadomiono go o przekroczeniu limitu punktów i nie zatrzymano mu prawa jazdy.

Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Powołując się na dyspozycję art. 16 K.p.a. Kolegium nawiązało do zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz scharakteryzowało najważniejsze cechy postępowania wznowieniowego. Podkreśliło, że wniesienie podania o wznowienie nie wszczyna postępowania, ponieważ o wznowieniu decyduje organ administracji publicznej. W szczególności badaniu podlega to, czy podanie pochodzi od uprawnionego podmiotu, czy dotyczy ono ostatecznej decyzji i czy żądanie oparto na ustawowej podstawie wznowienia, a ponadto czy zachowano termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Ponieważ Kierowca powołał się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten należało liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z poczynionych ustaleń wynikało zaś, że Kierowca był kontrolowany przez funkcjonariuszy policji 14 kwietnia 2022 r. i podczas tej kontroli drogowej poinformowano go o fakcie braku uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydanej decyzji w tej kwestii. Zatem zgłoszenie podania o wznowienie w dniu 19 maja 2022 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.

W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie zarzucono, że odmiennie niż we wcześniej wydanych rozstrzygnięciach w sprawie uznano, że termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia kontroli drogowej i poinformowania Kierowcy o fakcie istnienia zakazu, a nie od dnia zaznajomienia się przez niego z aktami i powzięcia informacji niezbędnych do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz otrzymania kopii decyzji, w oparciu o którą cofnięto mu uprawnienia. Doszło przez to do naruszenia art. 2, art. 8, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 K.p.a. nastąpiło przez niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a ten zgromadzony oceniono w sposób dowolny. Nie podjęto żadnych czynności zmierzających do ustalenia prawdy materialnej, a poprzestano na oświadczeniu funkcjonariuszy Policji co do faktu, że podczas kontroli drogowej udzielili Kierowcy informacji umożliwiających wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania. Błędnie uznano, że okoliczności dotyczące zasadności wydania decyzji zostały udowodnione, czym naruszono art. 80 K.p.a. Postępowanie przeprowadzono z naruszeniem art. 8 K.p.a., w sposób niebudzący zaufania do organów państwa. Skarżący podtrzymał stanowisko, że podczas kontroli drogowej nie uzyskał informacji o decyzji w takim zakresie, aby mógł wnieść od niej odwołanie, a to byłoby możliwe, gdyby wskazano mu organ, który ją wydał, datę wydania, sygnaturę sprawy oraz ustalenia faktyczne i podstawy prawne, na jakich oparto rozstrzygnięcie. Informacje te uzyskał dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy i otrzymaniu odpisu decyzji. Miało to miejsce nie wcześniej niż 19 kwietnia 2022 r. Przebywając poza granicami kraju nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu, zaś podczas kontroli drogowej z 16 października 2020 r. nie informowano go o przekroczeniu limitu punktów, ani nie zatrzymano mu dokumentu prawa jazdy. Nie poinformowano go skutecznie o wszczęciu postępowania na podstawie wniosku Komendanta KWP. O wydaniu decyzji wiadomość powziął dopiero 19 kwietnia 2022 r.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie "zaskarżonej decyzji" i przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała, aby organy dopuściły się naruszenia prawa w stopniu, który uzasadniałby zastosowanie środków prawnych, o których mowa w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259). Uwzględnienie przez Sąd skargi i uchylenie postanowienia mogłoby nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Może też stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie nie zaistniała.

Zaskarżone postanowienia wydano na podstawie przepisów K.p.a. regulujących nadzwyczajne postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Skarżący jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a jako zdarzenie, z którym wiązał dowiedzenie się o decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami - zapoznanie się z aktami sprawy i decyzją Starosty z 4 lutego 2022 r. podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w dniu 19 kwietnia 2022 r. Organy przyjęły, że o decyzji z 4 lutego 2022 r. Kierowca dowiedział się podczas kontroli drogowej 14 kwietnia 2022 r., kiedy został o niej poinformowany przez funkcjonariuszy Policji. Okoliczność ta miała istotne znaczenie, ponieważ podanie z żądaniem wznowienia postępowania nadano w placówce pocztowej 19 maja 2022 r., podczas gdy termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia dowiedzenia się o decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia Kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z popełnieniem przez niego w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy trzech wykroczeń drogowych, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zakończyło się wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień, która uzyskała przymiot ostateczności. W myśl art. 16 K.p.a. uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w K.p.a. lub ustawach szczególnych.

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną można wznowić postępowanie w przypadkach określonych m.in. w przepisach art. 145 K.p.a., w tym jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4). Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 K.p.a.), przy czym wniosek (podanie) strony nie inicjuje postępowania wznowieniowego co do istoty, ponieważ o wznowieniu postępowania decyduje organ administracji publicznej, który w tym przedmiocie obowiązany jest wydać postanowienie (art. 149 § 1 K.p.a.). Podanie strony powinno być zgłoszone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.), ale jeżeli podstawa wznowienia wynika z art. 145 § 1 pkt 4, wówczas termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Niedotrzymanie tego terminu skutkuje koniecznością wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Głównym przedmiotem sporu między Skarżącym, a organami okazała się wykładnia przepisów art. 148 § 1 i 2 K.p.a. i występujących w nich wyrażeń "dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" oraz "dowiedzenia się o decyzji", które nie są pojęciami tożsamymi. Ponieważ jako podstawę wznowienia Kierowca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie może ulegać wątpliwości, że termin określony w art. 148 § 1 K.p.a. należało liczyć od zdarzenia określonego w art. 148 § 2 K.p.a., czyli "dowiedzenia się o decyzji", a nie od "dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania", o czym jest mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Organy prawidłowo zidentyfikowały to zdarzenie i zastosowały w sprawie prawidłową podstawę prawną. W przypadku odnoszącym się do "dowiedzenia się o decyzji" chodzi o powzięcie informacji o istnieniu decyzji, o tym, że decyzja o określonym przedmiocie rozstrzygnięcia, dotycząca danej strony, została wydana. Źródło pozyskania takiej wiedzy nie jest istotne. Doręczenie decyzji stronie nie jest konieczne, podobnie jak zapoznanie się z jej treścią, niezależnie od tego, czy chodzi o kwestie faktyczne, czy rozważania prawne, do których nawiązywano w skardze i w odwołaniu. W komentowanym pojęciu chodzi wyłącznie o fakt powzięcia informacji o wydaniu decyzji (por. wyroki NSA z 20 maja 2021 r. sygn. II OSK 2434/18 oraz z 30 września 2020 r. sygn. II OSK 1464/20).

Przy takim podejściu do warunku wznowienia określonego w art. 148 § 2 K.p.a. nie ulegało wątpliwości Sądu, że organy podjęły właściwe rozstrzygnięcie procesowe. Skarżący (Kierowca) powziął wiedzę o decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami podczas kontroli drogowej 14 kwietnia 2022 r. Zostało to należycie w aktach sprawy udokumentowane. Sama kontrola drogowa z tego dnia nie była przez Kierowcę kwestionowana. Co istotne, w zażaleniu podniósł, że podczas tej kontroli drogowej dowiedział się o braku uprawnień do kierowania pojazdami, a zakres informacji, do jakich funkcjonariusze policji mieli dostęp, obejmował datę wydania orzeczenia, numer decyzji oraz informację o zakazie prowadzenia pojazdów i jego okresie. Uzyskał zatem wiedzę o wydaniu decyzji oraz przedmiocie jej rozstrzygnięcia. Zdarzenie to stało się asumptem do wizyty Kierowcy w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego dnia 19 kwietnia 2022 r. (a więc w siedzibie organu, który wydał decyzję oraz we właściwej komórce organizacyjnej, w której gestii pozostają sprawy dotyczące uprawnień do kierowania pojazdami), której nie można uznać za przypadkową. Zapoznając się z aktami sprawy i otrzymując kopię decyzji Kierowca miał już wiedzę sprzed kilku dni, że posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami zostały mu cofnięte w formie decyzji administracyjnej, z której treścią przyszedł się zapoznać. W okolicznościach wznowienia istotne z punktu widzenia dyspozycji art. 148 § 2 K.p.a. zdarzenie miało zatem miejsce, jak trafnie przyjęły organy, 14 kwietnia 2022 r. Podanie o wznowienie powinno być więc wniesione do 14 maja 2022 r. Czynność z 19 maja 2022 r. została dokonana z uchybieniem ustawowego terminu. Obligowało to Starostę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Powyższe świadczy o tym, że poddane kontroli Sądu postanowienia są zgodne z prawem. Ponieważ podanie o wznowienie postępowania wniesiono z uchybieniem terminu określonego w przepisach art. 148 § 1 i 2 K.p.a. organy prawidłowo wydały postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 K.p.a. Zgromadzono w sprawie niezbędny materiał dowodowy, który odnosił się do istotnego dla sprawy zdarzenia, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a., od którego rozpoczynał bieg termin określony w art. 148 § 1 K.p.a. Organy nie dopuściły się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania. Natomiast odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2), nadrzędności Konstytucji (art. 8), podziału i równowagi władz (art. 10 ust. 1), prawa do sądu (art. 45 ust. 1) oraz sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy (art. 175 ust. 1), stwierdzić należało, że nie zostało przez Skarżącego wskazane, na czym ich naruszenie miało konkretnie polegać,

Z podanych względów skarga została oddalona, stosownie do art. 151 P.p.s.a.