II SA/Bk 796/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-03-13	
Data wpływu	2024-12-31	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku	
Sędziowie	Małgorzata Roleder
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 5 listopada 2024 r. nr KO.801/156/24 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z 5 listopada 2024 r., nr KO.801/156/24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję z 10 września 2024 r., nr MOPR-DŚR/8213/002880/24/21027, wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Suwałk Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Mieszkaniowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Suwałkach (dalej: "organ I instancji", "MOPR"). Na mocy tej decyzji ustalono Z. Z. (dalej: "Skarżący") wysokość nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 17.515,90 zł i zobowiązano go do jego zwrotu.

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Opisaną na wstępie decyzją z 10 września 2024 r. organ I instancji w pkt 1 ustalił Skarżącemu wysokość nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 17.515,90 zł. W pkt 2 zobowiązał go do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia, jednocześnie informując, iż należność staje się natychmiast wymagalna po uprawomocnieniu się decyzji.

Organ I instancji uzasadniając zaskarżoną decyzję przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym, stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia, a następnie wskazał, że strona otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na opiekę sprawowaną nad swoją matką M. Z. do 31 lipca 2024 r., jednocześnie podopieczna otrzymała od 5 lutego 2024 r. świadczenie wspierające. Organ nadmienił, że jest zobowiązany do obligatoryjnego przestrzegania przepisów prawa, a art. 63 ust 11 ustawy o świadczeniu wspierającym jednoznacznie wskazuje, jakie świadczenie jest nienależnie pobrane.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Skarżący. Wskazał, że M. Z. w okresie od 5 lutego 2024 r. do 31 lipca 2024 r. nie otrzymała ani złotówki z tytułu świadczenia wspierającego. Dodał, że rezygnację ze świadczenia pielęgnacyjnego złożył od 1 sierpnia 2024 r., zatem świadczenie było należne do 31 lipca 2024 r. Zwrócił uwagę, że pobrane za wyżej wskazany okres świadczenie wspierające było w głównej mierze stanem zawinionym przez organ, który działał w sprawie w sposób opieszały. Odwołujący wskazał, że jest to rekompensata za zwłokę w wydaniu decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto dodał, że świadczenie pielęgnacyjne jest swojego rodzaju stosunkiem pracy, gdyż zaliczone jest do lat pracy zgodnie z kodeksem pracy. Zdaniem odwołującego się ustawa nie może działać wstecz i naruszać prawa już nabytego, w związku z tym wniósł o uchylenie decyzji w całości.

Kolegium opisaną na wstępie decyzją z 5 listopada 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO podkreśliło, że decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. przyznało Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką M. Z. od dnia 1 lipca 2022 r. na czas nieokreślony, zatem w ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. Organ wskazał, że Prezydent, w związku z coroczną waloryzacją, zmieniał decyzję w zakresie wysokości kwoty przyznanego świadczenia (decyzja z dnia 4 stycznia 2023 r. nr MOPR-DŚR/8213/000172/23/21027; decyzja z dnia 14 grudnia 2023 r. nr MOPR-DŚR/8213/005711/23/21027). Kolegium podkreśliło, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że Skarżący w dniu 12 lipca 2024 r. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia 12 sierpnia 2022 r., orzekającej o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego organ I instancji uchylił z dniem 1 sierpnia 2024 r. ww. decyzję. SKO wyjaśniło, że na wniosek organu I instancji z 19 sierpnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych udzielił informacji, że przyznał M. Z. świadczenie wspierające na okres od 5 lutego 2024 r. do 28 lutego 2031 r. oraz wypłacił tę należność za okres od 5 lutego 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r.

W ocenie organu odwoławczego trudno podać w wątpliwość stanowisko wyrażone przez MOPR. Zdaniem organu bezspornie świadczenie pielęgnacyjne wypłacone stronie za okres od 5 lutego 2024 r. do 31 lipca 2024 r. miało charakter "świadczenia nienależnie pobranego", bowiem od tej daty podopieczna otrzymała świadczenie wspierające. Organ stwierdził, że co prawda Skarżący złożył w organie I instancji wniosek o rezygnację ze świadczenia pielęgnacyjnego od 1 sierpnia 2024 r., to jednak twierdzenia te nie zmieniają faktu, że w wyżej wymienionym okresie świadczenie pielęgnacyjne było wypłacane stronie, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji argumentacja odwołania dotycząca, iż świadczenie jest rekompensatą za opieszałość organu, nie może zdaniem SKO uzyskać waloru słuszności w stanie faktycznym sprawy. Kolegium podkreśliło, że na datę ustalenia prawa do świadczenia wspierającego, strona pobierała również przyznane jej uprzednio świadczenie pielęgnacyjne. W sprawie nastąpił zbieg konkurencyjnych świadczeń, co oznacza, że podlega ono zwrotowi.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że osobiście w dniu 12 lipca 2024 r. poinformował MOPR o zamiarze złożenia wniosku o świadczenie wspierające dla M. Z.z chwilą uprawomocnienia się decyzji ustalającej poziom potrzeby wparcia. Dodał, że zgodnie z informacją otrzymaną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o tym, iż nie można łączyć obu świadczeń, złożył wniosek o rezygnację ze świadczenia pielęgnacyjnego od 1 sierpnia 2024 r. Zdaniem Skarżącego organ I instancji pomimo posiadania informacji nie reagował i decyzja o uchyleniu świadczenia pielęgnacyjnego stała się prawomocna 28 sierpnia 2024 r. Wskazał, że zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego nie można prowadzić drugiego postępowania w tej samej sprawie. Ustawa nie działa w próżni, gdyż w okresie od 5 lutego do 31 lipca 2024 r. nie było prawomocnej decyzji o świadczeniu wspierającym. Nadmienił, że ustawa nie może działać wstecz i naruszać praw już nabytych. W końcowej części uzasadnienia zaznaczył, że świadczenie było jego jedynym źródłem utrzymania, ze względu na obecny status finansowy nie stać go na opłacenie prawnika. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji MOPR z 10 września 2024 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu jest ustalenie wysokości nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 5 lutego do 31 lipca 2024 r. w kwocie 17.515,90 zł i zobowiązanie Skarżącego go do jego zwrotu.

Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, dalej: "u.ś.w."). Jak stanowi art. 3 ust. 1, celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Według art. 3 ust. 2, świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: "u.r.z.s.z.o.n.").

Z treści art. 4 ust. 1 u.ś.w. wynika, że świadczenie wspierające wynosi od 40 do 220 proc. aktualnej wysokości renty socjalnej. Wysokość świadczenia jest uzależniona od poziomu potrzeby wsparcia, określanego w wartościach punktowych w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 u.r.z.s.z.o.n.

Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół o spraw orzekania o niepełnosprawności (dalej: "WZON") na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2 (art. 6b3 ust. 1 u.r.z.s.z.o.n.).

Przepis art. 65 ust. 1 u.ś.w. precyzuje, że wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, o których mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39 (u.r.z.s.z.o.n.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, składa się od dnia 1 stycznia 2024 r. Decyzje ustalające poziom potrzeby wsparcia (...) wydaje się od dnia 1 stycznia 2024 r. (ust. 2). W decyzjach (...) wydanych w wyniku rozpatrzenia wniosków złożonych w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r., poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3 ustawy zmienianej w art. 39 (u.r.z.s.z.o.n.), ustala się od dnia złożenia wniosku (ust. 3).

Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 9 ust. 1-3 u.ś.w.). Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji. ZUS wydaje decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4).

Rozdział 7 u.ś.w. reguluje przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy. Stosownie do art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustęp 2 stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Co istotne, świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 6 u.ś.w.). Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (ust. 9).

Zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 11 u.ś.w., za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.

Z wykładni powyższych przepisów wynika, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy zaznaczyć, że wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego. Jak już wskazano, taki wniosek może zostać złożony do ZUS dopiero po wydaniu przez WZON ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Ponadto, z cyt. przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać uchylone po przyznaniu osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego – od dnia, od którego ZUS przyznał tej osobie świadczenie wspierające.

Z przepisu art. 61 ust. 11 u.ś.w. jednoznacznie zaś wynika, że świadczeniem pielęgnacyjnym nienależnie pobranym jest świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres przyznanego osobie z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego. Opiekun osoby z niepełnosprawnością będzie zatem zobowiązany do zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne za okres, za który przyznano osobie z niepełnosprawnością świadczenie wspierające. Co więcej, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (a takim świadczeniem jest świadczenie pielęgnacyjne) podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (art. 30 ust. 2b i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."). Oznacza to, że odsetki za opóźnienie powinny zostać określone w decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że Kolegium decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. przyznało Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką od dnia 1 lipca 2022 r. na czas nieokreślony. Kwota świadczenia była corocznie waloryzowana. Co istotne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał niepełnosprawnej matce Skarżącego świadczenie wspierające na okres od 5 lutego 2024 r. do 28 lutego 2031 r., oraz wypłacił to świadczenie za okres od 5 lutego 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. (pismo ZUS z 20 sierpnia 2024 r., k. 47 akt admin.). Tymczasem MOPR uchylił decyzję Kolegium przyznającą Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjnego dopiero z dniem 1 sierpnia 2024 r. Stało się to na wniosek samego Skarżącego z 12 lipca 2024 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w okresie od 5 lutego 2024 r. do 31 lipca 2024 r. Skarżący otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne. Doszło zatem do jednoczesnego wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz Skarżącego oraz świadczenia wspierającego na rzecz jego matki.

Podzielić zatem należy stanowisko organu, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za ten ww. okres miało charakter świadczenia pobranego nienależnie, stosownie do treści art. 63 ust. 11 u.ś.w.

Wyjaśnić należy, że ZUS przyznał matce Skarżącego świadczenie wspierające od 5 lutego 2024 r., albowiem był do tego zobligowany na podstawie art. 26 ust. 2 u.ś.w. Przepis art. 26 ust. 1 u.ś.w. przewiduje, że prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. W niniejszej sprawie kluczowy jest jednak ust. 2, który wskazuje, że jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia [przez WZON], zostanie złożony wniosek [o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego], prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (ust. 2). Możliwa jest zatem sytuacja, w której świadczenie wspierające zostanie przyznane z datą wcześniejszą niż miesiąc złożenia o wniosku o to świadczenie, tj. z datą złożenia wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.

Tak też się stało w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z decyzji WZON ustalającej M. Z. potrzebę wsparcia na poziomie 99 pkt (k. 58 akt admin.), wniosek w tej sprawie został złożony 5 lutego 2024 r. WZON w decyzji jednoznacznie też wskazał, że ustala poziom potrzeby wsparcia "od dnia złożenia wniosku", co pozostaje w zgodzie z treścią art. 65 ust. 3 u.ś.w. Co istotne, powyższa decyzja została wydana w dniu 19 czerwca 2024 r., zaś wniosek o świadczenie wspierające został złożony w dniu 26 lipca 2024 r., o czym wspomina Skarżący w odwołaniu (k. 60 akt admin.). Nie budzi zatem wątpliwości, że wniosek o świadczenie wspierające został wniesiony w okresie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Z tego względu świadczenie wspierające zostało wypłacone przez ZUS od 5 lutego 2024 r. Bez znaczenia pozostaje podnoszony przez Skarżącego fakt, iż świadczenie wspierające zostało wypłacone z wyrównaniem dopiero z końcem sierpnia 2024 r.

Co istotne, Skarżący został pouczony o warunkach przyznania prawa do świadczenia i okolicznościach, w następstwie których prawo to ustanie, a wypłacone świadczenie podlegać będzie zwrotowi. Jest to istotne z uwagi na określony w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymóg, aby osoba, która otrzymała nienależne świadczenie, została prawidłowo pouczona o braku prawa do pobierania konkretnego świadczenia (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2020 r., I OSK 2465/19, czy z 8 września 2017 r., I OSK 3175/15 – przytaczane orzeczenia dostępne są w bazie CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA wyjaśniając cel regulacji art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. stwierdził, że wprowadzając powyższy warunek ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, iż świadczenie im nie przysługuje. W sprawie niniejszej Skarżący pismem z 28 września 2023 r. został poinformowany o zmianie w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Informacja ta, udzielona na podstawie art. 63 ust. 16 u.ś.w., została doręczona Skarżącemu 4 października 2023 r. Skarżący miał zatem świadomość pobierania nienależnego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 5 lutego do 31 lipca 2024 r.

Sąd dostrzega podnoszony przez Skarżącego problem wielomiesięcznego oczekiwania na decyzję WZON w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i związanego z tym ryzyka zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego w razie pokrycia się okresów pobierania tego świadczenia oraz prawa do świadczenia wspierającego. Niemniej jednak przepisy zostały skonstruowane w taki a nie inny sposób, a organy mają obowiązek się do nich stosować (art. 6 k.p.a.). W tej kwestii istotny jest fakt, iż wypełniając elektroniczny wniosek o świadczenie wspierające (zob. art. 11 u.ś.w.) jest możliwość wyboru daty przyznania tego świadczenia. Skarżący mógł zatem na tym etapie zdecydować, aby świadczenie wspierające było przyznane od bieżącego miesiąca. Wówczas nie nastąpiłoby wyrównanie od 5 lutego 2024 r. i tym samym nie powstałby obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd zwraca uwagę, że zarówno organ I jak i II instancji w decyzji zwrotowej nie określił Skarżącemu odsetek za opóźnienie, pomimo takiego obowiązku, wynikającego z treści art. 30 ust. 2b i 8 u.ś.r., o czym była już mowa. Doszło zatem do naruszenia ww. przepisów. Niemniej jednak Sąd, związany zakazem orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.) nie mógł uchylić zaskarżonych decyzji z powodu wskazanego uchybienia. W doktrynie podkreśla się, a pogląd ten należy podzielić, że "celem ustanowienia zakazu reformationis in peius jest zapobieganie sytuacjom, w których strona niezadowolona z orzeczenia, jej zdaniem nieprawidłowego i niesłusznego, rezygnowałaby z jego zaskarżenia w obawie, że w razie nieuwzględnienia jej wniosków sytuacja, w której się znajduje, ulegnie jeszcze dalszemu pogorszeniu (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, s. 624). Zakaz zmiany na niekorzyść ma eliminować obawę jednostki wnoszącej środek prawny przed ewentualnością pogorszenia jej pozycji prawnej wskutek kolejnego orzeczenia wydanego w jej sprawie i gwarantować tzw. bezpieczne przeniesienie rozpoznania sprawy do wyższej instancji (P. Pogonowski, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2004, s. 54).

Reasumując, w ocenie Sądu, poza ww. naruszeniem art. 30 ust. 2b i 8 u.ś.r., nie sposób czynić organom zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 63 ust. 11 u.ś.w. Organy obu instancji prawidłowo je zastosowały i zinterpretowały, uwzględniając stan prawny obowiązujący w chwili wydawania rozstrzygnięcia.

W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.