Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi z dnia 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1021/25 w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 lutego 2025 r. nr DOR.7200.156.2024.RKR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz T.K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Zaskarżonym postanowieniem z 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1021/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej "p.p.s.a.", odmówił T.K. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. odrzucono wniesioną przez skarżącego skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 lutego 2025 r. nr DOR.7200.156.2024.RKR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania – z powodu niewskazania numeru PESEL.

Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 listopada 2025 r., sygn. akt II OZ 1833/25 odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, jako wniesione po upływie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postanowienie z 14 sierpnia 2025 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu, gdyż działał on osobiście. Wobec powyższego bieg terminu do wniesienia zażalenia należało liczyć od dnia doręczenia postanowienia skarżącemu. Odnosząc się do dołączonego do skargi pełnomocnictwa procesowego udzielonego radcy prawnemu, NSA wskazał, że obejmowało ono wyłącznie sporządzenie i wniesienie skargi do sądu, nie zawierało natomiast upoważnienia do reprezentowania skarżącego przed sądem pierwszej instancji ani przed sądami administracyjnymi.

Następnie, postanowieniem z 3 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, jako spóźniony. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 12 lutego 2026 r., sygn. akt II OZ 73/26 uchylił postanowienie z 3 grudnia 2025 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie NSA wskazał, że strona udzielająca pełnomocnictwa radcy prawnemu do czynności w postaci sporządzenia i wniesienia skargi (art. 36 pkt 3 p.p.s.a.), może zakładać, że w razie braków formalnych skargi, to profesjonalny pełnomocnik będzie wezwany przez sąd do ich uzupełnienia. Natomiast w sytuacji, gdy zakres pełnomocnictwa nie jest jednoznaczny, Sąd powinien wezwać pełnomocnika do złożenia dokumentu pełnomocnictwa obejmującego również czynności związane z usunięciem braków formalnych skargi, bądź reprezentowania strony przed tym Sądem. Niewyjaśnienie zakresu pełnomocnictwa przez Sąd Wojewódzki, a przy tym skierowanie wezwania do samego skarżącego, nie może być uznane za właściwe procedowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Z powyższych względów niezasadne było odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, podczas gdy obowiązkiem Sądu było jego merytoryczne rozpoznanie.

Rozpoznając wniosek ponownie WSA za chybioną uznał argumentację skarżącego, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało błędnie skierowane bezpośrednio do skarżącego, pomimo tego, że w sprawie ustanowiony został pełnomocnik, co narusza art. 67 § 5 p.p.s.a. oraz że skarżący nie otrzymał wezwania. W odniesieniu do powyższego Sąd wyjaśnił, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru jednoznacznie potwierdza, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz pouczenie została skutecznie doręczona skarżącemu 17 czerwca 2025 r. Przesyłka ta została prawidłowo skierowana do skarżącego, ponieważ działał on osobiście, co potwierdza stanowisko NSA zawarte w orzeczeniu z 25 listopada 2025 r.

Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący. Wskazując na treść postanowienia NSA z 12 lutego 2026 r., sygn. II OZ 73/26 zauważył, że pojęcie "wniesienie skargi" nie powinno być ograniczone do pojęcia czynności technicznej mającej rezultat w fizycznym oddaniu pisma w placówce pocztowej lub osobistego złożenia w siedzibie właściwego organu, a strona udzielająca pełnomocnictwa radcy prawnemu do sporządzenia i wniesienia skargi może zakładać, że w razie braków formalnych skargi, to profesjonalny pełnomocnik będzie wezwany przez sąd do ich uzupełnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym jest, że wydając zaskarżone postanowienie WSA – na podstawie art. 153 p.p.s.a. – związany był stanowiskiem i wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2026 r., sygn. akt II OZ 73/26.

W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że Sąd Wojewódzki wywiódł błędne wnioski z postanowienia NSA z 25 listopada 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził bowiem tylko o tym, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożono po terminie, który rozpoczął bieg od dnia doręczenia postanowienia skarżącemu. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził skuteczność doręczenia postanowienia z 14 sierpnia 2025 r. samemu skarżącemu, gdyż pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu obejmowało wyłącznie sporządzenie i wniesienie skargi do sądu, nie zawierało natomiast upoważnienia do reprezentowania skarżącego przed sądem pierwszej instancji.

Następnie NSA wskazał, że odrębnym zagadnieniem jest natomiast to, czy nieuzupełnienie braku formalnego skargi przez skarżącego było zawinione, gdy wezwanie sądowe zostało do niego skierowane, a jednocześnie udzielił on pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi radcy prawnemu.

Zdaniem NSA "wniesienie skargi" nie powinno być ograniczone tylko do podjęcia czynności technicznej mającej rezultat w fizycznym oddaniu pisma w placówce pocztowej lub osobistego złożenia w siedzibie właściwego organu, gdyż do samej takiej czynności faktycznej pełnomocnictwo nie jest wymagane. Natomiast w sytuacji, gdy zakres pełnomocnictwa nie jest jednoznaczny, to Sąd powinien wezwać pełnomocnika do złożenia dokumentu pełnomocnictwa obejmującego również czynności związane z usunięciem braków formalnych skargi bądź reprezentowania strony przed tym Sądem. Niewyjaśnienie zakresu pełnomocnictwa przez Sąd Wojewódzki, a przy tym skierowanie wezwania do samego skarżącego, nie może być uznane za właściwe procedowanie w sprawie sądowoadministracyjnej.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny przede wszystkim skoncentrował się na ocenie prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wskazał, że wezwanie wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, skutecznie doręczono skarżącemu 17 czerwca 2025 r. Następnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że zawartość korespondencji jasno wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru, a opis zawartości przesyłki niewątpliwie wskazuje, że zawierała wezwanie do braków formalnych skargi i pouczenie. Zaznaczono również, że adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu doręczenia i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić, ponieważ w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast obecnie nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia skarżącemu ww. przesyłki. Podsumowując, wskazano, że złożone wraz ze skargą pełnomocnictwo nie zawierało upoważnienia do reprezentowania skarżącego przed sądem pierwszej instancji ani przed sądami administracyjnymi, a podanie numeru PESEL nie wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności wskazują, że nie można stwierdzić braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu.

Zdaniem NSA, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena zawinienia skarżącego ma charakter ogólny i sformułowana została przez sąd w sposób lakoniczny. WSA, zamiast zgodnie z zaleceniem NSA zbadać brak winy skarżącego (jego subiektywne, ale usprawiedliwione przekonanie o reprezentacji przez pełnomocnika), ograniczył się do ponownego stwierdzenia, że doręczenie było formalnie poprawne. Tymczasem z zaleceń sformułowanych w postanowieniu NSA z 12 lutego 2026 r., sygn. II OZ 73/26 nie wynika konieczność badania skuteczności doręczenia wezwania skarżącego. Jednocześnie podkreślić należy, że skuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi nie wyklucza braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto o zastosowaniu się do wskazań ww. postanowienia nie może również stanowić zawarte w rozstrzygnięciu WSA stwierdzenie o braku konieczności udziału profesjonalnego pełnomocnika w uzupełnieniu braku numeru PESEL. Poprawne doręczenie oraz możliwość samodzielnego uzupełnienia braku formalnego skargi przez skarżącego nie przesądzają o tym, że ponosi on winę w uchybieniu terminu. Taka ocena jest przedwczesna i nieuzasadniona wobec braku rozważenia kwestii dotyczącej przekonania skarżącego, że w jego imieniu działa ustanowiony profesjonalny pełnomocnik. Skoro strona udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu, które obejmowało wniesienie skargi, to mogła zakładać, że pełnomocnik ten zostanie wezwany do uzupełnienia jej ewentualnych braków. Powyższa kwestia nie stała się jednak przedmiotem badania i oceny Sądu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, WSA oceni czy nieuzupełnienie braku formalnego skargi przez skarżącego było zawinione, gdy wezwanie sądowe zostało do niego skierowane, a jednocześnie udzielił on pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.