Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Borys Marasek Protokolant: Specjalista Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2026 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2025 r., nr SKO.Oś/4170/305/2025 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu z 8 lipca 2025 r. nr SKO.Oś/4170/173/2025; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 1.099,86 zł (tysiąc dziewięćdziesiąt dziewięć złotych osiemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 listopada 2025r. znak: SKO.Oś/4170/305/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 w zw. z art. art. 240§1 pkt 5, art. 244, art. 245§1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. 2025r. poz. 111, dalej-O.p.), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 8 lipca 2025r. znak SKO.OŚ/4170/173/2025 odmawiającą uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023r. nr SKO.OŚ/4170/129/2022 o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Jerzmanowice - Przeginia z dnia 10 lutego 2022r. nr IR.6232.8.8.2021.AP.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 25 kwietnia 2023r. nr SKO.OŚ/4170/129/2022 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 10 lutego 2022r. nr IR.6232.8.8.2021.AP określającą G.P. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zamieszkałej, położonej w J., przy ulicy [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]: od 1 stycznia 2017r. do 31 października 2019r. w wysokości 37,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1.258,00 zł; od 1 listopada 2019r. do 30 listopada 2019r. w wysokości 99,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 99,00 zł; od 1 grudnia 2019r. do 31 grudnia 2020r. w wysokości 133,20 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1731,60 zł; od 1 stycznia 2021r. do 31 grudnia 2021r. w wysokości 126,00 zł miesięcznie, tj. w łącznej kwocie 1512,00; od 1 stycznia 2022r. w wysokości 138,00 zł miesięcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 czerwca 2024r. sygn. akt I SA/Kr 267/24 oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium z dnia 25 kwietnia 2023r.

W dniu 20 maja 2025r. Skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Kolegium z dnia 25 kwietnia 2023r.

W złożonym wniosku wskazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane wcześniej organowi, który wydał decyzję tj.: oświadczenia D.P. i T.P. informujące, że D.P. od 2016r. do dnia dzisiejszego przebywa za granicą, a T.P. od 1 stycznia 2017r. do 1 października 2023r. przebywał na stałe za granicą. W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w tej sprawie i uchylenie decyzji na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p.

Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją 8 lipca 2025r. nr SKO.OŚ/4170/173/2025 odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023r. nr SKO.OŚ/4170/129/2022.

W uzasadnieniu wskazano, że brak jest nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, a które były nieznane organowi w dniu decyzji przemawiających za zmianą rozstrzygnięcia w trybie wznowienia postępowania. Podkreślono, że okoliczności wskazane we wniosku nie są ani nowymi okolicznościami, ani dowodami w sprawie. Stanowią one polemikę ze stanowiskiem organu wyrażonym w decyzji.

Organ zwrócił uwagę, że z punktu widzenia oceny prawidłowości objętej wznowieniem decyzji Kolegium z dnia 25 kwietnia 2023r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 10 lutego 2022r. znamiennym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 19 czerwca 2024r. sygn. akt I SA/Kr 267/24 oddalił skargę na decyzję Kolegium. Sprawa podlegała zatem kontroli sądowoadministracyjnej, a okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy.

Organ podkreślił, że ustanowiona w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

Organ przypomniał, że istota sporu w sprawie zakończonej decyzją z dnia 25 kwietnia 2023r. koncentrowała się wokół przesłanek stwierdzenia, że deklaracje złożone przez Skarżącą budzą uzasadnione wątpliwości, co do danych w nich zawartych.

W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający do zakwestionowania złożonej przez Skarżącą deklaracji. Ponadto materiał ten dawał, zdaniem Sądu, pełne podstawy do stwierdzenia, że nieruchomość zamieszkiwało 6 osób. Stwierdzenie to zaktualizowało obowiązek organu do wydania decyzji o charakterze deklaratoryjnym, co do wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze żądanie wznowienia postępowania, Kolegium nie podzieliło wskazanej przez Skarżącą przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 240§1 pkt 5 O.p. Skarżąca przedstawiła oświadczenia D.P. i T.P. informujące, że D.P. od 2016r. do dnia dzisiejszego przebywa za granicą, a T.P. w latach od 1 stycznia 2017r. do 1 października 2023r. przebywał na stałe za granicą. Kolegium wyjaśniło, że nie podważa okoliczności, iż wymienione wyżej osoby mogły we wskazywanym okresie przebywać - przynajmniej przez pewien czas - za granicą, w świetle jednak zgromadzonego materiału dowodowego należało przypisać tym osobom miejsce zamieszkania, tak jak uczyniono w toku postępowania zakończonego wskazanymi wyżej decyzjami usankcjonowanymi wyrokiem Sądu.

Kolegium zwróciło także uwagę, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, że organ ich wcześniej nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie postępowania. Powyższą przesłankę należy zakwestionować, w sytuacji, gdy wniosek strony o wznowienie postępowania dotyczył dowodów i okoliczności, które były lub mogły być podnoszone w toku zwykłego postępowania.

Tymczasem w rozpatrywanym przypadku okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie nie były przedstawiane przez Skarżącą jako zarzuty w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, ani w ramach postępowania odwoławczego, jak również w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Co więcej, w świetle wiążącego w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2024r. sygn. akt I SA/Kr 267/24, w sytuacji gdy deklaracje skarżącej nie zawierały rzetelnych informacji organy miały pełne prawo oprzeć się na danych wynikających z ewidencji ludności oraz innych ewidencjach zawierających dane na temat ilości osób zamieszkujących na spornej nieruchomości. Obecnie zatem brak jest podstaw do kwestionowania danych przejętych przez organy na etapie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 10 lutego 2022r.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że przedstawione przez Skarżącą dowody, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, nie tylko nie spełniają kryteriów "nowości", ale także "istotności" w rozumieniu art. 240§1 pkt 5 O.p., ponieważ nawet ich uwzględnienie nie spowoduje odmiennego rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji. Z tej przyczyny nie można ich uznać za stanowiące podstawę do wznowienia postępowania.

W konsekwencji Kolegium orzekło w trybie art. 245§1 pkt 2 O.p. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240§1 O.p.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżąc zarzuciła:

- naruszenie art. 240§1 pkt 5 O.p. poprzez błędne uznanie, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek "nowych i istotnych dowodów" umożliwiających uchylenie decyzji,

- naruszenie art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego, brak działań dowodowych ze strony organu, pominięcie istotnych faktów i dokumentów,

- naruszenie zasady spójności argumentacji organu oraz logiki postępowania administracyjnego - przedstawienie sprzecznych ocen dotyczących dowodów,

- naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację skutków wyroku WSA w Krakowie z 19 czerwca 2024r. sygn. I SA/Kr 267/24,

- pominięcie zasady proporcjonalności - decyzja skutkuje obciążeniem finansowym

właściciela nieruchomości na podstawie danych, które nie odzwierciedlają rzeczywistego użytkowania nieruchomości.

W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy, a także przeprowadzenie postępowania dowodowego z udziałem zainteresowanych osób (T. i D. P.) oraz dopuszczenie dalszych środków dowodowych, jak również zobowiązanie organu I instancji do wyjaśnienia, jakie dokumenty i informacje są wymagane od strony, aby rozwiać wątpliwości co do liczby osób zamieszkujących.

Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosku i opisaną na wstępie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia 8 lipca 2025 r. o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023r.

Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025r. wznowiło na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023r., znak SKO.OŚ/4170/129/2022.

Powołując się na orzecznictwo sądowe (wyroki NSA z 20.08.2008r. sygn. akt II FSK 737/07, z dnia 20.10.2010r. sygn. akt I FSK 1716/09) organ wskazał, że postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w art. 240 O.p. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245§1 i §2 O.p. Po "uruchomieniu" trybu nadzwyczajnego w drugim etapie organ podatkowy przede wszystkim ustala, czy rzeczywiście w sprawie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240§1 O.p. podstaw wznowienia postępowania, a w razie pozytywnego wyniku tych czynności, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W myśl przepisu art. 240§1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazany przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto okoliczności te i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka wznowienia, o której stanowi art. 240§1 pkt 5 O.p. Oświadczenia D.P. i T.P. nie mogą stanowić nowego dowodu w sprawie, nieznanego w dacie wydawania decyzji w roku 2022r. bowiem zostały zgłoszone po wydaniu decyzji i nie były dowodami istotnymi w sprawie. Kolegium w decyzji z dnia 8.07.2025r. wskazało, że nie jest kwestionowany fakt braku zgłoszenia aktualizacji danych przez osoby składające deklarację w sprawie odpadów komunalnych. Sąd administracyjny nie zakwestionował ustaleń organu, oddalając skargę od decyzji określającej wysokości należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tej sytuacji zatem skoro już na etapie oceny decyzji organów administracji przez Sąd badana była okoliczność rozbieżności miedzy deklaracją złożoną przez osoby zobowiązane, a ustaleniami faktycznymi, to nie można mówić, by obecnie wyszły na jaw nowe okoliczności podważające ustalenia dokonywane na etapie sądowej kontroli decyzji. Tak więc w badanej sprawie zasadnie Kolegium przyjęło, iż przedłożony nowy dowód nie zmienił i nie miał wpływu na stan faktyczny sprawy w dniu 25 kwietnia 2023r.

Kolegium zwróciło także uwagę na związanie oceną sadową dokonaną w sprawie, a przede wszystkim na obowiązek oparcia się przez organ na decyzji deklaratoryjnej, co do wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ wskazał, że uzasadnienie decyzji Kolegium z dnia 8 lipca 2025r. jest szerokie i w pełni wykazano w nim, że w sprawie nie mamy do czynienia z nową okolicznością istotną dla sprawy, która nie była znana organowi w dacie wydawania decyzji, dlatego też, w konsekwencji uznać należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8.07.2025r. jest prawidłowa oraz że nie ma podstaw do jej zmiany lub uchylenia.

Za nieuzasadniony uznano tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 122, art. 187 i art. 191 O.p., tj. niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego, brak działań dowodowych ze strony organu, pominięcie istotnych faktów i dokumentów, skoro w prowadzonym przez Kolegium postępowaniu oceniono i rozważono przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, nie uznając ich za okoliczności nowe nieznane w dniu wydawania decyzji przez Wójta Gminy Jerzmanowice - Przeginia i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymującej w mocy decyzję w sprawie określenia wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako nieuzasadnione organ ocenił także wnioski dowodowe złożone w toku postępowania wznowieniowego skoro Kolegium uznało, że nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie z przesłanką określoną w art. 240§1 pkt 5 O.p. Wobec powyższego Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia 8 lipca 2025r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia 25 kwietnia 2023r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie art. 240§1 pkt 5 O.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania oświadczenia i dokumenty dotyczące przebywania za granicą D.P., T.P. oraz pozostałych członków rodziny nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów, mimo że: istniały w chwili wydania decyzji z 10 lutego 2022r., były nieznane organowi, co spełnia wprost przesłankę art. 240§1 pkt 5 O.p. Pominięcie znaczenia tych dowodów spowodowało bezpodstawną odmowę uchylenia decyzji.

II. naruszenie art. 245§1 O.p. poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej bez przeprowadzenia ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy pod kątem nowych okoliczności, mimo że organ był do tego zobowiązany po wznowieniu postępowania.

III. naruszenie art. 246§1 w zw. z art. 139 O.p. poprzez nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania wznowieniowego, a dopiero po jego zakończeniu, co jest sprzeczne z celem i funkcją wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym

IV. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności; zaniechanie ustalenia rzeczywistej liczby osób zamieszkujących nieruchomość, w odniesieniu do dostarczonych dowodów, brak weryfikacji dowodów dotyczących stałego pobytu za granicą członków rodziny,

V. naruszenie art. 187§1 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego złożonego we wniosku o wznowienie (oświadczenia, potwierdzenia aktywności podatkowej za granicą, dane z Personal Tax Account, inne oświadczenia członków rodziny),

VI. naruszenie art. 191 O.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na stwierdzeniu, że dowody "nie są istotne" lub "nie są nowe", bez uzasadnienia przyczyn takiej oceny i bez wskazania argumentów faktycznych lub prawnych.

VII. naruszenie art. 123§1 O.p. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, polegające na wyznaczeniu terminu 7 dni na złożenie wyjaśnień, a następnie wydaniu decyzji przed upływem tego terminu, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do materiału dowodowego.

VIII. naruszenie art. 210§1 pkt 6 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, nieuwzględniający wszystkich zarzutów strony, bez wskazania motywów odmowy uznania okoliczności za nowe i istotne, co uniemożliwia kontrolę instancyjną i sądową decyzji.

IX. naruszenie art. 246§1 O.p. w zw. z art. 35 k.p.a. przez niezałatwienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji bez zbędnej zwłoki, tj. po zakończeniu postępowania wznowieniowego.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przedmiotowej sprawie fundamentalne znaczenie ma fakt, że istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, dowody istniejące w dniu wydania decyzji po raz pierwszy zostały ujawnione w 2025 roku i nie były znane zarówno organowi I instancji - Wójtowi Gminy Jerzmanowice-Przeginia, jak i organowi II instancji, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Jeśli dowody nie były przedstawiane i organ ich nie znał, to spełniają warunek "nieznane organowi" z art. 240§1 pkt 5 O.p.

Skarżąca podniosła, że Sąd ustaleń organu nie zakwestionował, gdyż nie miał wiedzy o tym, że T.P. i D.P. nie zamieszkiwali pod podanym adresem, gdyż przebywali na stałe za granicą. Okoliczność ta nie była znana Sądowi i została wskazana dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Tym samym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (uwzględniająca te osoby) ustalona przez Wójta Gminy Jerzmanowice-Przeginia była nieprawidłowa.

Skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie decyzji nie jest szerokie i nie wykazuje, dlaczego w sprawie nie mamy do czynienia z nową okolicznością istotną dla sprawy - która nie była znana organowi w dacie wydania decyzji. Uzasadniając brak istotności, organ wskazał, że dowody zostały zgłoszone po wydaniu decyzji, dlatego też uznaje je za nieistotne. Tymczasem fakt późniejszego zgłoszenia dowodów nie eliminuje ich znaczenia - mogą one mieć wpływ na rozstrzygnięcie i stanowić podstawę do wznowienia postępowania, co w ocenie Skarżącej zachodzi w niniejszej sprawie.

Skarżąca podniosła także, że Kolegium nie może powoływać się na związanie oceną sądową dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, gdyż Sąd nie miał wiedzy o nowych okolicznościach faktycznych i nowych dowodach wskazanych we wniosku o wznowienie (osobach przebywających za granicą). Zarzut związania wyrokiem sądu jest zatem niezasadny, gdyż art. 153 p.p.s.a. wiąże organ oceną prawną, ale nie wyklucza wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych (art. 240§1 pkt 5 O.p.). Takie stanowisko organu nie uwzględnia istoty wniosku o wznowienie postępowania, który opiera się na ujawnieniu nowych dowodów/nowych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej uchwale z dnia 13 października 2025r. sygn. akt II FPS 3/25, wyjaśniając powstałe wątpliwości prawne uznał, że "na podstawie art 240§1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025r. poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała."

Z kolei w wyroku z dnia 9 lutego 2022r. I FSK 1556/18 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 240§1 pkt 5 O.p. jasno wskazuje, że okoliczności lub nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika ("nieznane organowi"). A contario zatem - te okoliczności lub dowody wcale nie muszą być nowe dla podatnika, aby wznowić postępowanie i ewentualnie uchylić decyzję pierwotną, jeśli zachodzi cecha istotności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 23 lutego 2026r. pełnomocnik P.P. złożył wniosek dowodowy na okoliczność jego pobytu stałego na terytorium Wielkiej Brytanii. Pełnomocnicy skarżącej złożyli także wnioski w zakresie poniesionych kosztów przyjazdu pełnomocników do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 145§1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga miała uzasadnione podstawy.

Wskazując ramy prawne sprawy, zauważyć należy, że uregulowane w przepisach zawartych w artykułach od 240 do 246 umieszczonych w Rozdziale 17 Działu IV O.p. wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów umożliwiających weryfikację ostatecznych decyzji organów podatkowych. Tryb ten stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zaznaczyć należy, że z uwagi na jej wyjątkowy, szczególny charakter, instytucja wznowienia postępowania nie służy do ponownej "pełnej" kontroli postępowania podatkowego i kończącej to postępowanie decyzji, lecz do oceny sprawy pod kątem przesłanek wznowieniowych, które zostały zdefiniowane w art. 240§1 pkt 1-12 O.p.

Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 240§1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wyjaśnić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowały się dwie linie orzecznicze dotyczące spornego zagadnienia. Według jednej z nich wystąpienia określonej w przepisie art. 240§1 pkt 5 O.p. przesłanki wznowienia postępowania nie wyklucza to, że strona powołuje okoliczności lub dowody, które były jej znane w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, a nie były znane organowi prowadzącemu to postępowanie. Stanowisko takie prezentowane jest na przykład w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 maja 2024r., I FSK 173/23; 31 stycznia 2024r., II FSK 3279/23; 10 listopada 2023r., I FSK 1123/23; 24 sierpnia 2023r., I FSK 907/22; 28 lipca 2023r., II FSK 108/21; 9 września 2022r., I FSK 1256/19; 24 sierpnia 2022r., III FSK 735/22; 9 lutego 2022r., I FSK 1556/18; 21 kwietnia 2020r., II FSK 45/20; 16 marca 2021r., III FSK 2758/21; 27 lutego 2020r., II FSK 1299/19). Przeciwne stanowisko prezentowane jest przykładowo w wyrokach NSA z: 17 kwietnia 2024r., II FSK 897/21; 29 lutego 2024r., III FSK 4547/21; 9 listopada 2023r., I FSK 1230/23; 2 czerwca 2022r., III FSK 220/22; 17 maja 2022r., II FSK 2461/19; 5 kwietnia 2022r., III FSK 1580/21; 7 grudnia 2021r., II FSK 1129/21; 28 września 2021r., II FSK 725/21; 13 lipca 2021r., II FSK 3333/18; 13 maja 2020r., II FSK 2974/19).

Należy wskazać, że uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 13 października 2025r. (II FPS 3/25) powyższe rozbieżności zostały rozstrzygnięte, bowiem NSA uchwalił, że na podstawie art. 240§1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała. W uzasadnieniu uchwały podniesiono m.in., że literalne brzmienie art. 240§1 pkt 5 O.p. stanowi bez wątpienia naczelny argument, który przemawia przeciwko przyznaniu świadomości strony w postępowaniu zwykłym co do istnienia okoliczności lub dowodów powołanych we wniosku o wznowienie postępowania statusu determinanty dopuszczalności wznowienia.

Zdaniem NSA użyty w art. 240§1 pkt 5 O.p. zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Dlatego NSA stwierdził, że należy zgodzić się z tą linią orzeczniczą, w której uznano, że strona może się powoływać w postępowaniu wznowieniowym na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, o których posiadała wiedzę w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, ale ich nie powołała. NSA podkreślił, że cecha nowości w odniesieniu do okoliczności faktycznych lub dowodów powinna zostać oceniona ze względu na stan wiedzy organu podatkowego, a nie strony.

Zdaniem NSA na przeszkodzie do przyjęcia za prawidłowy wynik przedstawionej wykładni art. 240§1 pkt 5 O.p. nie stoi argumentacja wskazująca, że strona postępowania powinna współdziałać z organem podczas postępowania i brać w nim czynny udział, a co za tym idzie powoływać dowody i okoliczności na poparcie swoich twierdzeń (art. 123§1 O.p. i art. 200§1 O.p.). Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nie wyklucza możliwości powoływania się przez nią na okoliczności i dowody, o których istnieniu wiedziała, ale ich nie powoływała, z uwagi na brak ich "nowości".

Wskazując na podjęcie powyższej uchwały, trzeba wspomnieć, że zgodnie z art. 15§1 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Są to tzw. uchwały abstrakcyjne, bowiem nie pozostają w bezpośrednim związku z postępowaniem toczącym się w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. W rezultacie uchwały podjęte w tym trybie powinny mieć charakter generalny, oderwany od realiów konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (zob. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 264). Zawarte w abstrakcyjnej uchwale NSA wyjaśnienie przepisów prawnych (wykładnia prawa) nie ma mocy bezpośrednio wiążącej w żadnej sprawie sądowoadministracyjnej, ponieważ nie pozostaje w bezpośrednim związku z żadnym toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym. Ich – pośrednia, niemniej jednak bardzo istotna – moc wiążąca w stosunku do sądów administracyjnych, organów administracji publicznej i skarżących oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego wynika z postanowień art. 269 p.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi w §1, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw, by nie podzielić stanowiska zajętego w przywołanej uchwale NSA w składzie 7 sędziów. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wykładnię art. 240§1 pkt 5 O.p. prezentowaną w cytowanej uchwale. W ocenie Sądu wykładnia językowa analizowanego przepisu prawa prowadzi do jasnych wniosków. O wystąpieniu podstawy wznowienia postępowania wynikającej z art. 240§1 pkt 5 O.p. można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji. Analizowany przepis prawa wprost więc stanowi, że nowe okoliczności lub nowe dowody mają być nieznane organowi. Milczy natomiast na temat wiedzy albo braku wiedzy strony, co do tych okoliczności lub dowodów. Mając więc na uwadze, że ww. przepis prawa odnosi się jednoznacznie wyłącznie do braku wiedzy organu, który wydał decyzję, to – a contrario – okoliczności lub dowody nie muszą być nieznane stronie. W ocenie Sądu, gdyby wolą racjonalnego prawodawcy było to, aby przesłanka braku wiedzy o okolicznościach lub dowodach dotyczyła nie tylko organu, ale również strony postępowania, to w przywołanej regulacji jednoznacznie zawarłby taki warunek. Skoro więc ustawodawca takiego warunku nie zastrzegł, to wiedza strony o okolicznościach lub dowodach jest w świetle analizowanej normy irrelewantna. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, z analizowanego przepisu prawa nie wynika, aby wiedza strony o okolicznościach lub dowodach wykluczała zastosowanie art. 240§1 pkt 5 O.p.

Nadto wskazać trzeba, że przy zaakceptowaniu wykładni przyjętej przez Kolegium, to w sytuacji, w której strona miałaby wiedzę o okolicznościach lub dowodach, ale zataiłaby je przed organem, a sprawa zostałaby zakończona wydaniem decyzji ostatecznej, organ nie mógłby po wyjściu na jaw takich okoliczności lub dowodów i powzięciu o tym stosownej wiedzy, wzruszyć z urzędu decyzji ostatecznej w powołaniu na art. 240§1 pkt 5 O.p, bowiem wprawdzie organowi te okoliczności lub dowody nie byłyby wcześniej znane, ale byłyby przecież znane stronie. Premiowałoby to zachowania utrudniające dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a więc postawy kolidujące z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 O.p. Powyższe przemawia za tym, że odkodowywanie niewyrażonej wprost w przepisie przesłanki braku wiedzy strony o okolicznościach lub dowodach nie jest zasadne, bowiem prowadziłby do nie tylko językowo, ale i systemowo niewłaściwego odczytania normy.

Przedstawiony wyżej wynik odczytania analizowanej normy, tj. wynikający z zastosowania reguł wykładni językowej, wspiera również wykładnia historyczna. Jak stanowił art. 177 pkt 2 dekretu z 16 maja 1946r. o postępowaniu o podatkowym (Dz.U. Nr 27, poz. 174), w sprawie zakończonej decyzją, od której nie służy środek odwoławczy, może nastąpić wznowienie postępowania, "jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały już przy wydaniu decyzji, lub nowe środki dowodowe, o ile okoliczności te i środki w toku postępowania nie były znane rozstrzygającemu organowi finansowemu lub nie mogły wówczas być powołane przez stronę zainteresowaną bez jej winy (...)". Przepis ten został uchylony 1 stycznia 1981r. w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. Nr 27, poz. 111 – art. 52 ust. 1 pkt 3).

W ustawie z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168) analizowane zagadnienie zostało uregulowane w art. 127§1 pkt 5, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały już przy wydaniu decyzji, lub nowe dowody, o ile te okoliczności i dowody nie były w toku postępowania znane organowi, który wydał decyzję, i nie mogły być wówczas powołane przez stronę zainteresowaną we wznowieniu bez jej winy". Następnie na mocy ustawy z 31 stycznia 1980r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 4, poz. 8) dokonano zmiany art. 127§1 pkt 5 k.p.a., który od 1 września 1980r. otrzymał brzmienie: "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję" (art. 11 ust. 68 lit. a tiret pierwsze oraz art. 18 ww. ustawy). Ustawodawca zrezygnował więc tą zmianą z przesłanki braku winy strony w niepowołaniu okoliczności lub dowodów. Na mocy obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z 17 marca 1980r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 9, poz. 26), instytucję wznowienia opisaną od art. 127 do art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, na skutek przyjęcia ciągłej numeracji jednostek redakcyjnych ustawy, przeniesiono do artykułów od 145 do 153.

Od 1 stycznia 1998r. do postępowania podatkowego mają zastosowanie przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926), której art. 240§1 pkt 5 jest dokładnym przeniesieniem rzeczonego art. 145§1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego i obowiązuje od tego czasu w niezmienionym brzmieniu.

W świetle wyżej powołanych historycznych rozwiązań prawnych, w tym ich zmian w czasie, w ocenie Sądu, w szczególności o braku winy w niepowołaniu okoliczności lub dowodu mógł dawniej (tj. do 31 sierpnia 1980r.) stanowić brak wiedzy strony o okolicznościach lub dowodach. Ewentualnie strona mogła dysponować wiedzą o okolicznościach lub dowodach, ale z uwagi na inne przeszkody, za które nie ponosiła winy, ww. nie mogły być przez nią powołane. Skoro więc pierwsza część przepisu zasadniczo nie uległa zmianie, a prawodawca zrezygnował z przesłanki "braku winy" strony w niepowołaniu okoliczności lub dowodu (tj. zrezygnowano z ww. wykluczającej przesłanki "winy"), to wykładnia przepisu regulującego analizowane przesłanki wznowienia w obecnym brzmieniu, przez pryzmat zmian przepisu w czasie, prowadzi do wniosku, że to z jakiego powodu strona nie powołała okoliczności lub dowodu, tj. czy ponosi za to winę czy nastąpiło to bez jej winy (w szczególności czy dowód znała), jest zasadniczo obojętne dla zastosowania art. 240§1 pkt 5 O.p., co – jak już wskazano – wzmacnia brzmienie normy odczytane z analizowanych przepisów, wywiedzione przez zastosowanie reguł wykładni językowej.

Mając na uwadze powyższe, zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Kolegium przepisu prawa procesowego przez błąd wykładni art. 240§1 pkt 5 O.p. w zakresie oceny przedłożonych przez stronę dowodów, jako takich, które "wyszły na jaw".

Skarżąca w toku postępowania wznowieniowego przedstawiła oświadczenia D.P. i T.P. wedle których w badanym okresie rozliczeniowym nie przebywali w Polsce. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2026r. P.P. i P.P. również podnosili, że nie mieszkają w J.

Wychodząc z powyższych założeń Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę uznał, że przedstawione przez skarżącą dowody, jako spełniające przesłankę z art. 240§1 pkt 5 O.p. muszą być ponownie wzięte pod uwagę przez organ podatkowy w postępowaniu o wznowienie postępowania i ocenione z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 191 O.p. Następnie organ winien ocenić, czy dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu zwykłym.

W konkluzji sądowej kontroli w tej sprawie Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia art. 240§1 pkt 5 O.p. okazał się zasadny.

Powyżej stwierdzone naruszenie art. 240§1 pkt 5 O.p. miało charakter istotny, tzn. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził w konsekwencji, że w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, o czym orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej poczynionej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku, tj. przeprowadzenia postępowania wznowionego z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni uwzględniającej, że fakt, iż powoływane przez stronę okoliczności lub dowody były stronie znane w czasie prowadzenia przez organ postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie wyklucza wypełnienia dyspozycji normy, na którą składa się art. 240§1 pkt 5 O.p.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205§1 w zw z art. 209 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku, zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w wysokości 1.099,86 zł obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi 200,00 zł, a także kwotę 899,86 zł tytułem niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez jednego pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radca prawnym w zakresie poniesionych kosztów przyjazdu pełnomocnika do sądu.