Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2026 r. sprawy ze skargi F. w [...] na decyzję [...] sp. z o.o. w [...] z dnia [...]r. w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...]sp. z o.o. w [...] na rzecz strony skarżącej – F. w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2026 r. Prezes [...]Spółki z o.o. w [...] (Prezes Spółki, podmiot zobowiązany), po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] w [...] (Fundacji) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2024 r. Fundacja [...] w [...] zwróciła się do Prezesa Zarządu [...] Spółki z o.o. w [...] o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, na podstawie art. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112, dalej u.u.i.ś.) w zakresie:

1) udostępnienia decyzji (wraz ze złożonymi wnioskami na przewóz transgraniczny) wydanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na transgraniczny przewóz odpadów do [...] Sp. z o.o. w [...];

2) udostępnienia informacji dotyczącej decyzji GIOŚ wydanych od 1 stycznia 2022 r. do dnia udostępnienia informacji na złożony wniosek – na przewóz transgraniczny odpadów do [...] Sp. z o. o. w [...] w określonym przez skarżącego układzie;

3) ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej?

4) czy [...] Sp. z o.o. w [...] prowadzi zakres usług i działania:

a) 77.12.2. wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli.

b) 49.41.Z. transport drogowy towarów?

Decyzją z dnia [...] września 2024 r. [...] Spółki z o.o. w [...], po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie objętym w/w wnioskiem, na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odmówił udostępnienia informacji publicznej, która zakwalifikował jako informację przetworzoną, z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego.

Na skutek wniesionej przez Fundację skargi na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 552/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję organu z dnia [...] września 2024 r. wskazując, iż w jej uzasadnieniu wskazano jedynie w sposób ogólnikowy, iż pozytywne jego rozpatrzenie wymagałoby podjęcia dodatkowych działań organizacyjnych polegających na konieczności poszukiwania szeregu dokumentów, dokonania ich przeglądu oraz wyselekcjonowania informacji istotnych z punktu widzenia wnioskodawcy. Uzasadnienie to nie konkretyzowało, jakie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces oraz czy będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi.

Po ponownym wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, iż uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz udzieleniu przez Fundację odpowiedzi na wezwanie, decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. Prezes Spółki ponownie odmówił Fundacji udostępnienia informacji publicznej uznając, iż wnioskodawca nie wykazał powyższej okoliczności. Od tej decyzji nie został wniesiony środek zaskarżenia.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r. Fundacja wystąpiła do Spółki, powołując się na art. 8 u.u.i.ś. z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie "o ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od 01.01.2019 r. do 31.032019 r." na adres: [...].

Spółka w piśmie z [...] marca 2025 r. adresowanym do Fundacji wskazała, że okoliczności i charakter tego wniosku, w myśl art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jednoznacznie przesądzają, iż stanowi on nadużycie prawa do informacji o środowisku, a tym samym żądane w nim informacje nie podlegają udostępnieniu w myśl przepisów u.u.i.ś.

Na skutek wniesionej przez Fundację skargi na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r., II SAB/Go 54/25 WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił powyższą skargę wskazując w uzasadnieniu, iż pismo Spółki z [...] marca 2025 r. stanowi decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji o środowisku.

Po złożeniu przez Fundację wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności – pozytywnie rozpatrzonym przez organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2025 r., Prezes [...] Spółki z o.o. w [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2025 r., utrzymującą w całości w mocy decyzję z [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku.

Na powyższą decyzję z dnia [...] sierpnia 2025 r. Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Wyrokiem z dnia 30 października 2025 r., II SA/Go 475/25 WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wniosek datowany na [...] marca 2025 r., pochodzący od Fundacji [...] w [...], został wysłany pocztą elektroniczną w formie wiadomości e-mail, bez opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym przez osobę uprawnioną do reprezentacji w/w Fundacji. W aktach tych nie ma też wniosku opatrzonego podpisem własnoręcznym. Nie wynika z nich również, by brak ten został usunięty przed wydaniem powyższych decyzji. Podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek może być równoznaczne z wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2025 r. jako naruszającą przywołane wyżej przepisy prawa, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Stwierdzone naruszenie prawa uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena czy organ prawidłowo odmówił udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Po uzupełnieniu braku formalnego wniosku z [...] marca 2025 r. poprzez opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym prezesa zarządu Fundacji, powołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2026 r. Prezes Spółki utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2025 r. w całości w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że żądana we wniosku z [...] marca 2025 r. żądana informacja stanowi informację o środowisku w rozumieniu u.u.i.ś. Działanie wnioskodawcy w istocie wypełnia znamiona nadużycia prawa do informacji. Na przestrzeni kolejnych tygodni wnioskodawca podejmował analogiczne działania. Pismem z [...] marca 2025 r. strona złożyła do organu analogiczny wniosek wskazując, iż zakres żądanych informacji dotyczy przedziału od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r. Pismem z [...] kwietnia 2025 r. strona złożyła kolejny podobny wniosek, obejmujący okres od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. Pismem z [...] kwietnia 2025 r., strona zwróciła się po raz kolejny o udostępnienie informacji w przedmiocie ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r. W ocenie organu wnioskodawca dokonuje sztucznego zawężania składanych wniosków, rozstrzygniętych co do istoty już decyzją w trybie u.d.i.p. z dnia [...] lutego 2025 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ulega wątpliwości, że nadużycie prawa do informacji publicznej może być podstawą odmowy jej udostępnienia, przy czym poglądy te są też podzielane w zakresie nadużycia prawa do informacji o środowisku. Organ był uprawniony do oceny okoliczności sprawy w kontekście wszystkich faktów, z punktu widzenia działania wnioskodawcy w warunkach nadużycia prawa do informacji o środowisku.

Główną przyczyną uznania żądanej informacji za wnioskowaną w warunkach nadużycia prawa jest fakt, że merytorycznie problematyka udostępnienia informacji – wówczas wnioskowanej na podstawie u.d.i.p. – jednoznacznie uznanej za informację przetworzoną, została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] lutego 2025 r., którą organ odmówił udostępnienia informacji ze względu na brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu prawnego. Pomimo zawartego w tej decyzji pouczenia wnioskodawca zarzucił podejmowanie jakichkolwiek kroków prawnych w sprawie. Tym samym decyzja zyskała walor ostateczności. Zamiast tego wnioskodawca zmienił kwalifikację prawną wniosku domagając się informacji na podstawie u.u.i.ś (co zdaniem organu wyklucza możliwość uznania wniosku za złożony w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną), a nadto po podzieleniu jej zakresu. Wnioskodawca działa w ten sposób, by uniknąć zarzutu zbytniej obszerności informacji i możliwości uznania jej za informację przetworzoną. Nie skorzystał on z prawnych instrumentów zaskarżenia wydanej decyzji, ale tak zmodyfikował swoje wnioski, by uniknąć ewentualnych negatywnych konsekwencji podjętego w jej przedmiocie rozstrzygnięcia. Takie zaś działanie niewątpliwie dezorganizuje pracę organu. Kolejne bowiem wnioski z [...] marca, [...] kwietnia i [...] kwietnia 2025 r., bez jakiegokolwiek merytorycznego odnoszenia się do stanowiska zajmowanego przez organ, jednoznacznie dowodzą, iż zachowanie wnioskodawcy od dłuższego czasu w żaden sposób nie zmierza do rzeczywistej próby uzyskania informacji czy prowadzenia prawnej polemiki. Zasypywanie organu kolejnymi sztucznie zawężanymi wnioskami, jednoznacznie pozostaje poza celem i funkcją przepisów służących uzyskiwaniu informacji o środowisku. Obrany schemat działania z jednej strony wymaga zaangażowania przez organ kolejnych nakładów i środków, z drugiej obniża wydajność pracy i sprawność funkcjonowania organu.

Na powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2026 r. Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej;

2) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 12 ust. 1 ustawy u.u.i.ś. polegające na nieudostępnieniu informacji objętej żądaniem na wniosek, podczas gdy informacja ta powinna była zostać udostępniona;

3) art. 2 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 12 ust. 1 u.u.i.ś. polegające na uzależnieniu udostępnienia informacji od celów i motywacji przyświecających Fundacji, podczas gdy informacja ta powinna była zostać udostępniona bezwarunkowo.

Podnosząc powyższe zarzuty Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiot kontroli stanowiła decyzja Prezesa [...] Spółki z o.o. w [...] z dnia [...] stycznia 2026 r., utrzymująca w całości w mocy decyzję z [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku, wydaną na skutek wniosku Fundacji z [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie "o ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od 01.01.2019 r. do 31.032019 r."

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku informacją o środowisku są informacje dotyczące środków administracyjnych (takich jak decyzje) oraz działań wpływających na środowisko. Na podstawie art. 4 tej ustawy każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 ustawy). W związku z tym przyjmuje się, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ wykaże, na podstawie przepisów ustawy, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że informacja o liczbie odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami - jako odnosząca się do działań władzy polegających m.in. na zapewnieniu utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalnym instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz zapewnienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 5 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 733), co niewątpliwe ma wpływ na stan środowiska - stanowi informację o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 stycznia 2026 r., II SA/Go 601/25 i z dnia 18 maja 2025 r., II SAB/Go 54/25). [...] , jest spółką z o.o., której wspólnikami są jednostki samorządu terytorialnego. Wykonuje ona zadania publiczne z zakresu usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), na co wskazuje przedmiot działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców nr [...]). Oznacza to, iż Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji o środowisku stosownie do art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b i pkt 15a u.i.o.ś.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podmiot zobowiązany nie kwestionując samego obowiązku udzielenia żądanej informacji we wskazanym trybie, jako jedyną przyczynę wydania decyzji wskazał stwierdzenie, że złożony przez skarżącą wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji o środowisku. Tego nadużycia podmiot zobowiązany upatruje w tym, że wniosek obejmujący taki sam zakres informacji, ale w szerszym rozmiarze Fundacja złożyła wcześniej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i informacji tej odmówiono jej decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. uznając, iż wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a następnie oprócz wniosku rozpoznawanego w tej sprawie, Fundacja złożyła kolejne wnioski z [...] marca 2025 r. [...] kwietnia 2025 r. i [...] kwietnia 2025 r., zwracając się o udostępnienie informacji w przedmiocie ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w innych kwartalnych okresach.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu, czyli z art. 16 u.i.o.ś. (por. np. wyroki NSA z5 listopada 2024 r. III OSK 187/23 oraz z 22 maja 2024 r. III OSK 636/23 i III OSK 48/23). W rozpoznawanej sprawie organ nie odwołał się do żadnej z ustawowych podstaw odmowy udostępnienia informacji o środowisku wymienionych w art. 16 u.i.o.ś., a odmowę udostępnienia informacji oparł wyłącznie na pozaustawowej kwalifikacji wniosku jako "nadużycia prawa".

W sytuacji, gdy prawo do informacji o środowisku ma rangę konstytucyjną (art. 74 ust. 3 Konstytucji RP), to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo, powinny być stosowane szczególnie rozważnie i być ograniczone do wyjątkowych przypadków. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszącym się do "nadużycia prawa" do informacji publicznej, może ono następować w szczególnie skrajnych przypadkach, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ (por. wyroki NSA z 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4371/21, z 12 grudnia 2025 r. sygn. akt III OSK 112/25).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały, aby wniosek skarżącej Fundacji stanowił tego rodzaju "skrajny przypadek", co świadczyłoby o nadużyciu prawa do informacji o środowisku. Organy powoływały się jedynie na fakt, że Fundacja złożyła trzy podobne wnioski obejmujące inny zakres czasowy żądanej informacji, a wcześniej złożyła wniosek obejmujący tą samą informację w szerszym zakresie czasowym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie zaskarżyła decyzji odmownej. Taka argumentacja nie jest, w ocenie Sądu, wystarczająca, do przyjęcia, że w sprawie wystąpiła przesłanka do odmowy udostępnienia żądanej informacji o środowisku, z uwagi na nadużycie prawa do tej informacji. Cztery złożone wnioski odnoszące się do różnych okresów nie świadczą w żaden sposób o złej woli skarżącej Fundacji, a wprost przeciwnie ograniczanie w składanych wnioskach żądanych informacji do trzymiesięcznych okresów winno ułatwić podmiotowi zobowiązanemu udzielenie odpowiedzi.

Zastosowanie instytucji nadużycia prawa do prawa podmiotowego chronionego Konstytucją RP wyklucza w ocenie Sądu możliwość jego rozszerzania na taki jak niniejszy przypadek, gdyż w gruncie rzeczy prowadziłby do uniemożliwienia realizacji celów, dla których dostępowi do informacji o środowisku przyznaje się w systemie prawa tak uprzywilejowane miejsce.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji.

O kosztach postępowania w punkcie 2. sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej Fundacji podmiot zobowiązany uwzględni przedstawioną ocenę prawną, w szczególności odnośnie do warunków zastosowania przesłanki nadużycia prawa do informacji o środowisku.