Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu 12 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...] o odmowie przywrócenia J. C. (dalej także jako skarżąca) terminu do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2019/2021 na dziecko – A. P. – z uwzględnieniem okresu przyznania świadczenia wychowawczego od lipca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek skarżącej wpłynął do Prezydenta [...], [...] listopada 2019 r. Wraz z wnioskiem złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skarżąca podniosła, że wniosek złożyła w lipcu 2019 r. za pośrednictwem bankowości internetowej i bezskutecznie oczekiwała na jego rozpoznanie do końca października 2019 r. w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami o opóźnieniach w wypłacie świadczeń. Niedotrzymanie terminu, jak wskazała, wynikło z błędu w systemie elektronicznym banku oraz z opóźnienia w wypłacie świadczeń przez Miasto [...] , gdyż gdyby nie opóźnienia w wypłacaniu świadczeń skarżąca szybciej powzięłaby wiadomość, że wniosek nie został skutecznie złożony.

W ocenie organu przedstawione przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wskazanego wniosku. Kolegium podało, że zgodnie z art. 13 ust. 20 i art. 14 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 poz. 1851) w przypadku złożenia wniosku w formie elektronicznej na organie ciąży obowiązek potwierdzenia jego wniesienia poprzez doręczenie wnoszącemu Urzędowego Potwierdzenia Odbioru ("UPO") w formie elektronicznej. Informacja ta widnieje na stronie internetowej banku, za pośrednictwem którego wniosek w niniejszej sprawie miał być złożony, łącznie z informacją, że w przypadku nieotrzymania ww. potwierdzenia wniosek należy złożyć ponownie.

Wobec powyższego kolegium wywiodło, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z procedurą rozpoznawania wniosku złożonego w formie elektronicznej i kolejnymi jej etapami, co oznacza, że gdyby postąpiła zgodnie z instrukcją błąd techniczny mógłby zostać niezwłocznie naprawiony, skoro zaś tego nie wykonała, to nie można uznać, że uchybienie terminu było niezawinione, wobec czego nie zachodzą przesłanki do jego przywrócenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie:

1. art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa), poprzez przyjęcie, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w złożeniu wniosku, podczas gdy niedotrzymanie terminu wynikło z okoliczności niezależnych od skarżącej;

2. art. 7, 77 i 80 kpa poprzez dowolne i niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego;

3. art. 10 i 81 kpa poprzez brak zawiadomienia strony o zamknięciu postępowania dowodowego i brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego;

4. art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia przyczyn dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom skarżącej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia wydanego w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi [...] oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przepis art. 58 § 1 kpa stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Art. 58 kpa określa zatem cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą zostać spełnione kumulatywnie: strona złożyła prośbę o przywrócenie terminu, prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, strona jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu dopełniła czynności dla której termin był określony, uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i brak winy został przez nią uprawdopodobniony. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie (nie udowodnienie) zdarzeń, które były przyczyną jego uchybienia. Obowiązek wykazania okoliczności w tym zakresie spoczywa na stronie, która dopuściła się uchybienia terminu z tym, że uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do nie popartych niczym, samych twierdzeń strony. Dokonując oceny zawinienia w uchybieniu terminowi, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych, nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3163/15).

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że do przekroczenia terminu na złożenie wniosku doszło z winy strony.

Kolegium zasadnie wskazało, że z informacji publicznie dostępnych na stronie internetowej banku, za pośrednictwem którego wniosek miał zostać złożony, wynika że jedynym potwierdzeniem prawidłowego złożenia wniosku jest Urzędowe Potwierdzenie Odbioru, które wnioskodawca utrzymuje na wskazany we wniosku adres email w ciągu 24 godzin od jego wysłania, a w przypadku nieotrzymania potwierdzenia wniosek należy złożyć ponownie. Skarżąca nie zadbała o sprawdzenie, czy system potwierdził odbiór dokumentu elektronicznego który wytworzyła. Innymi słowy nawet jeżeli przyjąć, że skarżąca rozpoczęła procedurę elektronicznego złożenia wniosku, to jej nie dokończyła. Z tego powodu bezzasadne są twierdzenia skarżącej, że w okresie od lipca do października 2019 r. nie podejmowała żadnych czynności w związku z informacjami pojawiającymi się w przestrzeni publicznej. Prawidłowo organy oceniły, że strona dbając o własny interes powinna zapoznać się z instrukcją obsługi wniosku i sprawdzić, czy dokument został prawidłowo złożony, a w razie nieotrzymania potwierdzenia odbioru postąpić zgodnie z instrukcją i wysłać wniosek ponownie.

Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Banku [...] w [...] z [...] listopada 2019 r. wynika, że [...] lipca 2019 r. odnotowano próbę złożenia wniosku [...], która nie doszła do skutku z powodu wystąpienia nieoczekiwanego błędu w systemie informatycznym. Okoliczność ta nie spowodowałaby jednak uchybienia terminu w przypadku zachowania przez skarżącą należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Tożsamy zarzut można by postawić właścicielowi rachunku bankowego, który rozpoczął procedurę dokonywania przelewu, lecz jej nie potwierdził uwierzytelniającym smsem, co w efekcie spowodowało niewykonanie przelewu przez bank. Raz jeszcze wskazać należy, że o braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, zaś jakikolwiek stopień zawinienia, nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przywrócenie terminu. Przeszkodą w tym stanie faktycznym nie może być chwilowy błąd systemu banku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.