Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 12 września 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1417/21 w sprawie ze skargi W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r., II SA/Rz 1417/21 w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych:

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. po rozpoznaniu wniosku W. K. z [...] sierpnia 2019 r., Wójt Gminy N. odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką – A. K., z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.". W. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to stało się ostateczne. W dniu 13 listopada 2019 r. W. K. ponownie wniósł do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. K. Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. odmówił wnioskodawcy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. uchyliło zaskarżona decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2019 r. i umorzyło postępowanie w całości z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, która jest już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Rz 363/20 uchylił ww. decyzję Kolegium, jak również decyzję Wójta Gminy N. z dnia[...] grudnia 2019 r., postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z [...] października 2019r. oraz decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., I OSK 2232/20, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Rz 363/20 i oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafne stanowisko Kolegium, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, bowiem sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta wcześniejszą, ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2019 r., a w takiej sytuacji decyzję organu I instancji, ponownie rozpoznającą sprawę merytorycznie sprawę już rozstrzygniętą, należało uchylić i postepowanie umorzyć. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że panaceum umożliwiającym merytoryczne załatwienie sprawy jest wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2019 r. z uwagi na oparcie tegoż rozstrzygnięcia na art. 17 ust. 1b u.ś.r. Środkami do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego z powodu upływu terminu do wniesienia skargi, mogą być tryby nadzwyczajne, jak na przykład postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa albo postępowanie w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

W dniu 28 kwietnia 2021 r. W. K. złożył kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – A. K. Organ I instancji dwukrotnie, tj. 13 i 31 maja 2021 r. wzywał stronę do doprecyzowania żądania zawartego w ww. wniosku przez wskazanie, czy żądanie dotyczy wzruszenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w sprawie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego, czy też zamiarem wnioskodawcy jest ponowne złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W pismach z dnia 21 maja i 10 czerwca 2021 r. wnioskodawca jednoznacznie stwierdził, że jest to nowy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na istotną zmianę okolicznościach faktycznych w sprawie (nastąpiła radykalna zmiana potrzeb osoby wymagającej opieki oraz zmiana zakresu sprawowanej opieki w związku z pogorszeniem stanu zdrowia). W tej sytuacji organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku W. K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wójt Gminy N. uznał, że postępowanie – na skutek wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – nie może być wszczęte (art. 61a k.p.a.), gdyż wniosek ten odnosi się do sprawy już załatwionej prawomocną decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2019 r. o odmowie świadczenia pielęgnacyjnego. Zmiana okoliczności, na które powołuje się strona, pozostaje bez wpływu na weryfikację nowego wniosku. Na to postanowienie zażalenie złożył W. K., zarzucając dwukrotne wzywanie do wyjaśnienia treści wniosku celem wydłużenia postępowanie. W zażaleniu wskazano, że przywoływanie spraw toczących się od sierpnia 2019 r. jest bezpodstawne, gdyż obecna sprawa i złożony wniosek dotyczą nowych okoliczności, a rzekoma tożsamość spraw, na którą wskazywał organ, nie zachodzi co powoduje, iż zaskarżone postanowienie winno być uchylone, a sprawa powinna być rozpoznana merytorycznie. Rozpoznając powyższe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. utrzymało w mocy ww. postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2021 r. uznając, że kolejny wniosek W. K. dotyczy tej samej strony (wnioskodawcy), tego samego przedmiotu (ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę), tego samego stanu prawnego (przepisów u.ś.r.), w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem Kolegium, nawet znaczne pogorszenie stanu zdrowia osoby wymagającej opieki nie stanowi zmiany stanu faktycznego sprawy na potrzeby przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pogorszenie stanu zdrowia tej osoby pozostaje bowiem bez wpływu na ocenę niepełnosprawności osoby, wymagającej opieki, która w dacie wydania decyzji pierwotnej legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na skutek aktualnego (trzeciego) wniosku o przyznanie W. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Zachodzi więc inna uzasadniona przyczyna, o której mowa wart. 61a § 1 k.p.a., przemawiająca za odmową wszczęcia postępowania.

W. K. wniósł skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości a także uchylenie poprzedzającego postanowienia Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa przez uznanie, że istotna zmiana okoliczności faktycznych polegająca na radykalnej zmianie potrzeb osoby wymagającej opieki oraz zmianie zakresu sprawowanej opieki w związku z pogorszeniem stanu zdrowia matki nie stanowi zmiany stanu faktycznego sprawy. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym przez odmowę wszczęcia postępowania, pomimo prawidłowo złożonego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z istotną zmianą okoliczności faktycznych w sprawie. Skarżący upatrywał naruszenia przepisów postępowania również w dwukrotnym bezpodstawnym wzywaniu wnioskodawcy do złożenia oświadczenia w sprawie prawidłowo i poprawnie złożonego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na celowe wydłużenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie wniosło o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r. uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone i poprzedzające postanowienie organu I instancji, W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że porównanie wniosku z 28 kwietnia 2021 r. z zapadłą wcześniej ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2019r . wynika, że sprawy te nie są tożsame rodzajowo. W konsekwencji organy odmawiając wszczęcia postępowania naruszyły art. 61a § 1 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że choć obecnie wnioskiem z 28 kwietnia 2021 r. skarżący zwrócił się o przyznanie tożsamego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to jednak żądanie to dotyczy innego okresu świadczeniowego. Skarżący wywodzi uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tej samej okoliczności faktycznej, co we wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r., tj. w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, ale w ocenie Sądu I instancji o pełnej tożsamości przedmiotowej obu tych spraw nie może być mowy, także ze względu na odmienną podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

1. art. 145 § pkt 1 Iit. c) p.p.s.a. w związku z art. 24 ust. 1 i ust. 4 u.ś.r. przez błędną wykładnię i uznanie, iż świadczenie pielęgnacyjne jest klasycznym świadczeniem okresowym i okresowość ta skutkuje nieuprawnionym uznaniem przez Sąd I instancji, iż sprawy wywołane wnioskami skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie są tożsame rodzajowo, gdyż dotyczą innych okresów świadczeniowych, podczas gdy data złożenia danego podania nie może determinować odrębności sprawy nim wywołanej, bezpodstawne jest również upatrywanie przez Sąd I instancji braku tożsamości spraw ze względu na podstawę prawną rozstrzygnięcia je kończącego, podczas gdy jest to okoliczność również prawnie irrelewantna przy ocenie tożsamości spraw wywołanych podaniami skarżącego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 61a k.p.a. z uwagi na bezpodstawne uchylenie orzeczeń objętych skargą, wydanych na skutek rozpoznania przez organy orzekające w sprawie podania skarżącego z dnia 28 kwietnia 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przez nieuzasadnione uznanie, iż nie zachodzi tożsamość sprawy niniejszej ze sprawą wywołaną poprzednim wnioskiem skarżącego z dnia 13 sierpnia 2019 r., ostatecznie zakończoną decyzją administracyjną, podczas gdy każdy z tych wniosków został złożony w sprawie tożsamej tak co do przedmiotu i podmiotu, a także przez całkowite pominięcie oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2021 r., I OSK 2232/20, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Rz 363/20 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 24 stycznia 2020 r. nr SKO.4111.1238.2535.2020, zgodnie z którą tylko wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2019 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, otworzy W. K. drogę do skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, co również ewidentnie świadczy o tożsamości spraw wywołanych wnioskami skarżącego o przyznanie tego samego świadczenia.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Postanowieniem z 3 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne ze względu na śmierć W. Ku., a następnie 7 sierpnia 2024 r. podjął zawieszone postępowanie uwzględniając spadkobierców skarżącego, tj.: D. L.K., M. H. i J. K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Rekapitulując stan sprawy należy zauważyć, iż W. K. trzykrotnie składał wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Za pierwszym razem organ I instancji ostateczną decyzją z dnia [...] września 2019 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia uznając, iż nie została spełniona przesłanka daty powstania niepełnosprawności, o której stanowił art. 17 ust. 1b u.ś.r., w brzmieniu z daty podjęcia ww. decyzji. Gdy po raz drugi został złożony wniosek o to świadczenie, to co prawda organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, a zatem rozpoznał sprawę merytorycznie ale organ II instancji rozpoznając odwołanie skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, wobec skonstatowania przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie w postaci rozstrzygnięcia już wcześniej sprawy decyzją ostateczną. Poprawność tegoż stanowiska potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., I OSK 2232/20 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2020 r., II SA/Rz 363/20 i oddalił skargę.

Mając na uwadze, iż aktualnie badana jest sprawa wywołana kolejnym (trzecim) wnioskiem skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, istotna jest ocena prawna zawarta w motywach ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2021 r., wyrażona w postępowaniu wszczętym poprzednim (drugim) wnioskiem skarżącego o przyznanie tegoż świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wówczas: "(...) trafne jest stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu decyzji tego organu, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, bowiem sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta". Jednocześnie w motywach tych wskazano: "(...) panaceum na wyeliminowanie z obrotu prawnego, być może wadliwej decyzji Wójta, nie może być rozstrzyganie poza granicami sprawy. Środkami do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie może być przedmiotem skargi do sadu administracyjnego z powodu upływu terminu do wniesienia skargi, mogą być tryby nadzwyczajne, jak na przykład postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa albo postępowanie w trybie art. 154 § 1 k.p.a."

Przed odniesieniem się do zarzutów kasacyjnych należy zauważyć, iż treść normatywna art. 170 p.p.s.a. oznacza, iż prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zawiera w sobie skutek powodujący związanie stron postępowania sądowoadministracyjnego, sądu administracyjnego, który je wydał, innych sądów, organów państwowych oraz pozostałych organów administracji publicznej, stanem prawnym utworzonym prawomocnym orzeczeniem. Tym stanem prawnym, który zawiera się w owym skutku prawomocności, jest wynikająca z orzeczenia sądu administracyjnego ocena zgodności z prawem skontrolowanego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Jakkolwiek powyżej zacytowana ocena zgodności z prawem dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dni 15 lipca 2020 r., a zatem innego aktu tegoż organu niż ten zaskarżony w niniejszej sprawie, to jednak z uwagi na tożsamość kluczowych elementów sprawy już ocenionej prawomocnym wyrokiem i sprawy aktualnie ocenianej, należy zgodzić się z koniecznością zastosowania aktualnie oceny zaskarżonego aktu, analogicznej do tej wynikającej z ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2021 r.

Nie ulega wątpliwości, że podstawą do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na gruncie art. 61a § 1 k.p.a. może być skierowanie do organu administracji publicznej żądania wszczęcia postępowania dotyczącego sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (vide: B.Adamiak, [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2017, s. 385; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., I OSK 1825/17; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., I OSK 1053/17; wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., II OSK 2565/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zgodnie z przyjętą na gruncie prawa administracyjnego koncepcją sprawy administracyjnej, jako przewidzianej w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego w określonym stanie faktycznym, tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o identyczności skonkretyzowanego w akcie lub czynności stosunku prawnego, a wśród nich, przy zachowaniu tożsamości podmiotowej, decydujące znaczenie mają podstawy powstania stosunku prawnego – podstawa prawna i faktyczna. Tożsama sprawa winna zatem dotyczyć tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy (vide: P.M.Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, uwagi do art. 61a).

Odnosząc się do tych uwag należy zauważyć, iż skarżący po raz trzeci występując o świadczenie pielęgnacyjne zainicjował postępowanie tyczące tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. O ile nie budzi kontrowersji tożsamość przedmiotu postępowania i podstawy prawnej, o tyle w przypadku podstawy faktycznej wypada zauważyć, iż w kolejnym wniosku przywołane zostały te same okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności A. K. i sprawowanie przez wnioskodawcę opieki nad niepełnosprawną matką uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższe okoliczności faktyczne mają istotne znaczenie z punktu widzenia treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji). Takiego znaczenia nie mają natomiast kwestie związane z pogorszeniem się stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej, czy koniecznością intensyfikacji opieki. Okoliczności te potwierdzają jedynie to co skarżący dotychczas podnosił dla uzasadnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a więc stan znacznej niepełnosprawności matki i sprawowaną opiekę, uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Okoliczności te nie prowadzą zatem do zmiany okoliczności faktycznych sprawy, istotnych z punktu widzenia treści normy prawa materialnego.

Z kolei z punktu widzenia art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie ma także znaczenia upływ czasu od podjęcia rozstrzygnięć na podstawie wcześniejszych wniosków skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakończenie sprawy decyzją obejmuje, tak jak stanowi o tym art. 104 § 2 k.p.a., wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie, jak i wydanie decyzji w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji. Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie jest zakończeniem w inny sposób postępowania w sprawie, zamykając dopuszczalność prowadzenia w tożsamej sprawie postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania z przyczyn przedmiotowych, podjęta przy zastosowaniu określonego stanu faktycznego zapisanego w normie prawa materialnego, kończy postępowanie w sprawie. Jeśli decyzja ta obowiązuje w obrocie prawnym i nie została z tego obrotu wyeliminowana w trybie do tego przewidzianym, korzysta z domniemania prawidłowości, a w konsekwencji nie jest dopuszczalne prowadzenie i rozstrzyganie istoty sprawy inną decyzją. Umorzenie postępowania w sprawie jest rozstrzygnięciem, które korzysta z ochrony trwałości, a zatem wydanie w tożsamej sprawie decyzji merytorycznej obwarowane jest sankcją nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., II OSK 927/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Tym samym należy uznać, że stan powagi rzeczy ostatecznie rozstrzygniętej, akcentowany przy okazji rozpoznania drugiego wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i prowadzący do prawomocnego umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, aktualnie prowadzić powinien do akceptacji stanowiska Kolegium o niedopuszczalności przedmiotowej wszczęcia kolejnego postępowania z wniosku skarżącego o świadczenie pielęgnacyjne, prowadzącej do omowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za kolejne okresy nie zmienia tej konstatacji. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się bowiem co do zasady na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Skoro w okolicznościach badanej sprawy podstawę orzeczonej niepełnosprawności A. K. stanowiło konsekwentnie orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 27 stycznia 1998 r., to nie można przyjąć, iż podjęte dotychczas rozstrzygnięcia miały terminowy charakter wynikający z daty upływu termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności.

Trafne zatem okazały się zarzuty kasacyjne naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 61a k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 24 ust. 1 i 4 u.ś.r. przez błędną wykładnię.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od uwzględnienia żądania skargi kasacyjnej w tym zakresie z uwagi na przedmiot sprawy.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.