Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski sędzia del. WSA Joanna Skiba (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Marita Gagatek-Jarzyna po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 204/25 w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 lutego 2022 r. nr DSZ.V.5321.1.696.2021.MD w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych I. oddala skargę kasacyjną; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 204/25, oddalił skargę W. R. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 lutego 2022 r. nr DSZ.V.5321.1.696.2021.MD w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W. R. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i pkt 3 , ust. 2 b w zw. z art. 23a ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż w sprawie nie budzi wątpliwości, że składając wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych za okres 2015/2016 skarżąca własnoręcznie złożonym podpisem potwierdziła fakt zapoznania się z warunkami uprawiającymi do świadczeń rodzinnych oraz z treścią pouczenia zamieszczonego na druku przedmiotowego wniosku, z treści pouczenia wynikało, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia osoba uprawniona jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie wychowawcze, stąd organy obu instancji w przedmiotowej sprawie prawidłowo uznały, że świadczenie rodzinne w kwocie 3 032, 00 zł wypłacone skarżącej za okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r. są świadczeniami nienależnie pobranymi w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy :

- z pisemnych wyjaśnień składanych przez W. R. jednoznacznie wynika, iż nie miała ona wiedzy od kiedy Ł. R. przebywał poza granicami kraju, tj. na terenie Holandii, jaki osiągał dochód, strony od 2015r. nie zamieszkiwały wspólnie, były w trakcie postępowania o rozwód, skarżąca we wniosku podała owszem Ł. R. jako członka rodziny ale tylko z tego względu, że strony nie były jeszcze po rozwodzie, a zatem de facto tworzyły rodzinę, jednak Ł. R. opuścił rodzinę me informując, gdzie będzie przebywał, zerwał wszelkie kontakty, uprawdopodobnieniem z kolei tych twierdzeń jest tocząca się sprawa przed Sądem Okręgowym w Tarnobrzegu., sygn. akt I C 1064/15 w sprawie o rozwód zainicjowana w 2015r. z powództwa Ł.R., a potwierdzeniem nagannego zachowania Ł. R., które świadczy o prawdomówności W. R. jest orzeczenie rozwodu między stronami z wyłącznej winy Ł. R., wyrok w tej sprawie zapadł przed Sądem Okręgowym w Tarnobrzegu w dniu 11 kwietnia 2016r.,

- skarżąca nie miała żadnej wiedzy o tym gdzie i od kiedy przebywa Ł.R., a świadczą o powyższym również inne postępowania, które skarżąca inicjowała z uwagi na brak informacji co do miejsca pobytu Ł. R., między innymi skarżąca podnosi, iż musiała zainicjować postępowanie przed Sądem Rejonowym w Mielcu, I Wydział Cywilny o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie wyrażenia zgody na wyrejestrowanie samochodu osobowego stanowiącego współwłasność stron, które toczyło się do sygn. akt I C 1401/18, w toku niniejszego postępowania skarżąca z uwagi na brak wiedzy odnośnie miejsca pobytu pozwanego Ł. R. wnosiła o wyznaczenie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu ,

- skarżąca zainicjowała również w 2018r. postępowanie przed Sądem Rejonowym, III Wydział Rodzinny i Nieletnich w Mielcu do sygn. akt III Nsm 664/18 w przedmiocie zobowiązania Ł. R. do podania numeru ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego, którym się legitymuje albowiem dane te były niezbędne do uzyskania przedmiotowych świadczeń. Skarżąca wiedzę, iż Ł. R. przebywa za granicą w H. uzyskała dopiero po złożeniu przez niego oświadczenia w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w R., powyższe świadczy o tym, iż skarżąca nie ma żadnych informacji co do miejsca pracy, dochodów uzyskiwanych przez Ł. R. poza granicami kraju, tym bardziej, skoro strony żyją w konflikcie skarżąca nie dysponuje stosownymi dokumentami dotyczącymi sytuacji zarobkowej Ł. R.,

-w świetle przyjętego za podstawę skontrolowanych decyzji art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., czyli przepisu wyrażającego definicję świadczenia nienależnie pobranego, aby uznać świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane w przypadku ustalenia, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji, niezbędne jest wykazanie przez organ zaistnienia trzech kumulatywnych przesłanek. Wykazanie tych przesłanek w toku postępowania wyjaśniającego w istocie warunkuje wydanie decyzji obligującej do zwrotu wypłaconych świadczeń rodzinnych. Do powyższych przesłanek należy:

1) wypłata stronie świadczenia rodzinnego;

2) podstawą tej wypłaty ma być decyzja, która następnie została przez organ właściwy uchylona w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

3) wypłacone świadczenia obejmują okres od dnia uzyskania uprawnienia do świadczeń rodzinnych w innym państwie do dnia uchylenia decyzji przyznającej świadczenia w kraju z powyższego wynika, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego świadczenia rodzinne na dzieci N. i R. R. nie zostały wypłacone w H., ponieważ Ł. R. nie złożył tam wniosku, a organ nie przekazał wniosku skarżącej w terminie, albowiem skarżąca złożyła wniosek w Polsce, ponieważ nie miała wiedzy, że Ł. R. przebywa zagranicą, a zatem nie można przyjąć, iż świadczenia pobrane przez skarżącą za okres od 1 listopada 2015r. do dnia 31 października 2016r. należało uznać za świadczenie nienależne z tej przyczyny, iż nie doszło do kumulacji w wypłacie przedmiotowych świadczeń,

- kluczowym dla sprawy zwrotu świadczeń rodzinnych nienależnie pobranych jest ustalenie przez organ podlegania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- pobranie przez skarżącą świadczeń rodzinnych, w sytuacji kiedy od 2015 r. nie miała ona żadnej wiedzy w zakresie gdzie przebywa jej mąż Ł. R., czy faktycznie przebywa poza granicami kraju, a także czy pobiera jakiekolwiek świadczenia rodzinne na dzieci świadczy o tym, iż skarżąca pobierając przedmiotowe świadczenie nie działała w żadnym wypadku w złej wierze,

- Ł. R. złożył oświadczenie przed Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w R., iż przebywa w H. od 2017r. w ślad za powyższym Wojewoda Podkarpacki w piśmie z dnia 01.07.2019r. wskazał skarżącej, iż w przypadku nie dostarczenia przez skarżącą W. R. oświadczenia dotyczącego okresów zamieszkiwania i zatrudnienia Ł. R. na terenie H. organ przyjmie, iż jako początkową datę pobytu Ł. R. na terenie H. 01.01.2017r., stąd niezrozumiałe wysoce jest ustalenie organu, iż świadczenia, które pobrała skarżąca za okres od 01.05.2016r. do 30.09.2017r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, skoro sam organ w piśmie z dnia 01.07.2019r. ustala początkową datę pobytu Ł. R. na terenie H. na dzień 01.01.2017r. nadto sam Ł. R. oświadczył, że przebywa poza granicami kraju od 2015r. powyższe świadczy o niekonsekwencji organu i działaniu na niekorzyść skarżącej,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż strona ( skarżąca ) nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku powiadomienia organu o tym, iż wystąpiły zmiany mające wpływ' na prawo do świadczenia rodzinnego a dotyczące wyjazdu Ł.R. poza granicę kraju, podjęcia pracy, podczas gdy skarżąca wskazywała w szeregu pism składanych do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. oraz do Wojewody Podkarpackiego, iż nie utrzymuje żadnego kontaktu z Ł. R., nie ma wiedzy w zakresie tego gdzie przebywa jakie osiąga dochody, nadto skarżąca nie pozostawała bierna w zakresie ustalenia powyższych kwestii, inicjowała szereg postępowań przed Sądem Rejonowym w Mielcu, które świadczyły o tym, iż faktycznie nie ma ona wiedzy odnośnie miejsca pobytu Ł. R. i uzyskiwanego przez niego dochodu, co więcej Ł. R. sam złożył oświadczenie przed organem, iż przebywa poza granicami od 2017r. a zatem świadczenia , które skarżąca pobrała w okresie od 01.05.2016r. do 30.09.2017 r. są świadczeniami należnymi,

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a zarzuciła także:

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez organ zarówno I jak i II instancji istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy poprzesz zaniechanie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne inicjatywy dowodowej skoro skarżąca wskazywała przed organem, iż nie może uzyskać od Ł. R. dokumentów do przedłożenia których zobowiązał ją organ, to organ w ramach normy wyrażonej w art. 77 k.p.a., 7 k.p.a. winien poczynić stosowne kroki w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego i pozyskać informację dotyczące aktualnego miejsca pobytu Ł. R., co więcej organ taką informację samodzielnie pozyskał w 2020r. albowiem pismem z dnia 23 lipca 2020r. Wojewoda Podkarpacki otrzymał informację z instytucji zagranicznej, iż Ł. R. przebywa poza granicami kraju i je osobą aktywną zawodowo na terenie Niderlandów od 7 września 2015r.; z powyższego zatem wynika, iż organ mógł wcześniej pozyskać ( w czasie kiedy zwracał się o te dokumenty do skarżącej ) taką wiedzę skoro skarżąca nie posiadała informacji, gdzie przebywa Ł. R. i wykazywała na poparcie swoich twierdzeń stosowne dowody, co w konsekwencji powoduje iż pobieranie przez skarżącą świadczenia rodzinnego nie było wynikiem złej woli,

Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1. uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025r. sygn. akt I SA/Wa 204/25 w całości,

2. uchylenie w całości decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 lipca 2021 r. nr PUW/001509/N/2021,

3. uchylenie w całości decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 lutego 2022r. nr DsZ.V.5321.1.696.2021. MD i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie do ponownego rozpoznania,

4. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych,

5. przeprowadzenie rozprawy w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej w całości;

2. zasądzenie zwrotu od Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a

jednocześnie:

3. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy w przedmiotowej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Z ze względu na treść zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie na wstępie konieczne jest zaznaczenie, że Sąd Wojewódzki działał w ramach związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a. gdyż wyrokiem NSA z 17 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 217/23 został uchylony poprzednio wydany wyrok WSA z 1 czerwca 2022 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że Sąd nie ocenił, czy zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja odpowiadała czy też nie odpowiadała podstawie prawnej, na której została wydana (w szczególności art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych), chociaż w niniejszej sprawie nie było sporne, że w dacie wydawania zaskarżonych decyzji nie istniała w obrocie podstawa prawna dla wypłacenia świadczeń. Zlecił także, żeby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki rozpoznał ją w sposób zgodny z wymogami zawartymi w art. 134 § 1 p.p.s.a., to jest nie oceniać globalnie całej sytuacji, w jakiej znalazła się wnioskodawczyni, a ograniczyć swoje oceny prawne do decyzji przez nią zaskarżonej i do postępowania, w którym ta decyzja została wydana. Sąd Wojewódzki w istocie bowiem albo kwestionował prawidłowość decyzji Burmistrza R. W. z dnia 8 grudnia 2020 r. nr ZM/387.1/XLZR/2020, uchylającej wcześniejszą swoją decyzję z dnia 15 września 2015 r., albo w zasadzie merytorycznie rozstrzygał już (za organ wojewódzki) o wniosku strony. Powołany przepis art. 190 p.p.s.a w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku NSA. Mimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, określone kwestie sporne uważać trzeba bowiem za ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, co zdaje się umknęło skarżącej kasacyjnie.

W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy, określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Co do zasady w takiej sytuacji jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty procesowe, gdyż dopiero po dokonaniu oceny, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednak zagadnienie materialnoprawne, co uzasadnia rozważenie tej kwestii w pierwszej kolejności.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji z 9 sierpnia 2021 r. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1)

świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

1a)

świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c;

2)

świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3)

świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4)

świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5)

świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku NSA z 2025 r. Sąd Wojewódzki słusznie skupił się na podstawie określonej w art. 30 ust. 2 pkt 2. u.ś.r., bo taka podstawa do zwrotu pobranych świadczeń została podana w zaskarżonej decyzji Ministra z 8 lutego 2022r.

Zestawienie stanu faktycznego oraz stanu normatywnego pozwala uznać, że w sprawie tej wystąpiła przesłanka pobrania nienależnego świadczenia przewidziana treścią art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Skarżąca we wniosku z 15 września 2015 r. jako członka rodziny wskazała ojca dzieci i ówczesnego męża Ł. R.. Co więcej, do tego wniosku zostały dołączone oświadczenia podpisane przez Ł. R., dotyczącego dochodu uzyskiwanego przez niego w 2014 r.

Nie jest też sporne, że decyzją z 15 września 2015 r. nr 8128/XII ZM/387.1/XLZR/2020, Burmistrz R. przyznał skarżącej świadczenie rodzinne w formie zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. oraz dodatek do tego zasiłku na dwoje dzieci. Następnie decyzją z 8 grudnia 2020 r. nr ZM/387.1/XII/ZR/2020, ten sam organ na podstawie m.in. art. 23a ust. 5 uchylił powyższą decyzje z uwagi z uwagi na fakt, że 21 sierpnia 2020 r. organ ten otrzymał od wojewody informację, że w okresie od 1 września 2015 r. do 31 października 2016 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Od decyzji tej skarżąca nie wniosła odwołania. Pismem z 13 stycznia 2021 r. Wojewoda pozostawił bez rozpoznania wiosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego dwoje dzieci w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. W tym kontekście wskazać należy, że kwestia prawidłowości decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję, stanowiącą podstawę uprawnienia do świadczeń, stanowi osobną sprawę administracyjną, odrębną od sprawy uznania świadczenia za nienależnie pobrane czy nakazania jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi, która mogła być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 807/17). Z tego względu wszelkie okoliczności dotyczące uchylenia decyzji z 2015 r. w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego, pomimo że są związane ze sprawą uznania tego świadczenia za nienależnie pobrane, dotyczą jednak odrębnej sprawy i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji Wojewody z 6 lipca 2021 r. Pierwsza z wymienionych w ww. przepisie przesłanek niewątpliwie w sprawie miała miejsce. Zostało to zresztą już przesądzone w wyroku NSA z 17 stycznia 2025 r., na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika także, że skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku poinformowania właściwego organu o zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego. W pouczeniu stanowiącym integralną część wniosku z 15 września 2015 r. zawarto zobowiązanie do niezwłocznego poinformowania organu m.in. o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny oraz o wyjeździe osoby uprawnionej lub członka jej rodziny poza granicę RP. Zatem skarżąca składając w dniu 15 września 2015 r. wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych (nota bene wniosek przygotowany z udziałem Ł. R.) została pouczona o konieczności informowania organu o istotnych zmianach, mających wpływ na prawo do przyznanego świadczenia. A także należy podkreślić, że na skarżącej spoczywał obowiązek podania informacji zgodnych z prawdą, bo składa ona oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

W trakcie okresu świadczeniowego skarżąca nie informowała organu, że członek rodziny wskazany we wniosku (ojciec dzieci) wyjechał za granicę oraz o zmianie w liczbie członków rodziny, nie podała zatem istotnych dla sprawy okoliczności, czym wypełniła przesłankę z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Zarzuty skargi koncentrują się na kwestii nie uwzględnienia przez organ okoliczności, że ojciec dzieci nie pobierał takiego świadczenia w Holandii oraz brak jakiegokolwiek zawinienia po stronie skarżącej w zakresie obowiązku informacyjnego w trakcie trwania postępowania w 2015 r. Wbrew stanowisku skarżącej, okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Na obecnym etapie postępowania kwestia zastosowania w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego została już bowiem przesądzona. Dla ustalenia, że w sprawie doszło do nienależnego pobrania świadczeń, istotna jest natomiast okoliczność uchylenia przez Burmistrza decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. własnej decyzji z dnia 15 września 2015 r. przyznającej świadczenie za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. Zostało to w sposób wyraźny podkreślone w wyroku NSA z 2025 r. A skarga kasacyjna od orzeczenia sądu pierwszej instancji wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie może być oparta na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.

Na marginesie jedynie można podnieść, że Minister w decyzji z 8 lutego 2022 r. wskazał na możliwość zastosowania instytucji określonej w art. 30 ust. 9 u.ś.r. tj. umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej, na mocy art. 184 w związku z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.