Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na bezczynność [...] z siedzibą w W. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 8 czerwca 2020 r. S.K. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność [...] z siedzibą w W. wskazując, że w październiku 2019 roku złożył wniosek o dostęp do danych swojej córki W.K. gromadzonych na Indywidualnym Koncie Pacjenta (IKP). Zaznaczył, że do dnia złożenia skargi wniosek ten nie został rozpatrzony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2020 r. pracownik organu uzyskał telefonicznie informację od skarżącego, że uzyskał on dostęp do danych gromadzonych na IKP małoletniej córki od dnia [...] stycznia 2020 r. Okoliczność ta została potwierdzona również przez matkę dziecka. Oznacza to, że przedmiotowy wniosek stał się bezprzedmiotowy, o czym skarżący został poinformowany przez pracownika organu.

Sąd w korespondencji z [...] października 2020 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie kopii ponaglenia wniesionego zgodnie z dyspozycją art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia – Ministra Zdrowia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie nadesłać kopii ponaglenia, gdyż przebywa w Areszcie Śledczym w S., gdzie nie ma dostępu do Internetu, w tym do poczty elektronicznej, za pośrednictwem której wniesiono ponaglenie.

W związku z powyższą okolicznością Sąd pismem z [...] listopada 2020 r. zwrócił się do organu o nadesłanie informacji czy skarżący wniósł przedmiotowe ponaglenie wskazując, że dokument taki nie znajduje się w aktach administracyjnych. W odpowiedzi organ poinformował, że skarżący wielokrotnie wysyłał pisma wyrażające niezadowolenie z nieotrzymania dostępu do IKP córki, jednakże w ocenie organu pisma te nie mogą stanowić ponaglenia w rozumieniu przepisów k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym - to jest określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia.

Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy.

Na gruncie art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Z powyższych rozważań wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 2056, dalej: "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność (przewlekłość) organu jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a.

Analizując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że pisma skarżącego z 14 stycznia oraz 25 kwietnia 2020 r. nie stanowią ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. Przyjmuje się, że ponaglenie powinno zawierać: oznaczenie strony, która je wnosi, adres tej strony, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa, a także podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie zawiera uzasadnienie, czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia. W uzasadnieniu należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, a więc nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle. W uzasadnieniu można przedstawiać argumenty uzasadniające zarzut, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Sopot 2020, art. 37).

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności Sąd uznał, że pisma skarżącego kierowane do organu nie mogą zostać uznane za ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Co więcej, organ w odpowiedzi na skargę wskazał wprost, że wskazane wyżej pisma nie posiadają cech ponaglenia, o których mowa powyżej. Tym samym należy podkreślić, że wniesienie skargi na bezczynność organu przed złożeniem do właściwego organu wymaganego środka zaskarżenia, które przysługiwało stronie skarżącej, skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji jej odrzuceniem.

Na marginesie powyższych rozważań Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Tymczasem rozpoznawana sprawa nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych powyżej oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych, stąd nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.