VI SA/Wa 682/05 - Wyrok

Data orzeczenia	2005-10-11	
Data wpływu	2005-04-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Magdalena Bosakirska	
Symbol z opisem	6462 Wzory użytkowe	
Sygn. powiązane	II GSK 99/06	
Skarżony organ	Urząd Patentowy RP	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. [...] oddala skargę	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 1999r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz uprawnionych S. R. i W. M. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. [...]. Prawo ochronne został przyznane z mocą od dnia 4 grudnia 1995r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. "V." Sp. z o.o. z siedzibą w G. (zwany dalej wnioskodawcą) wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. [...].

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z pozwu sądowego z dnia [...] sierpnia 2001r. złożonego w Sądzie Okręgowym w G., w którym uprawnieni żądali zaniechania przez wnioskodawcę naruszania prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy.

Wnioskodawca podniósł brak nowości spornego wzoru w rozumieniu art. 77 w zw. z art. 11 i 82 ustawy o wynalazczości (Dz.U. z 1993r. nr 26, poz. 117 ze zm.) i jego jawne stosowanie na dowód czego przedłożył:

1. katalog FEFCO,

2. rysunek porównawczy, na którym porównano rysunek pudełka według spornego wzoru z rysunkiem wg katalogu,

3. rysunki wykrojnika z dnia [...] stycznia 1995r. o symbolach S-7D, S-7G,

4. pisma:

- baru S. z [...] maja 2002r.

- pismo z dnia [...] kwietnia 2000r. P., Kancelarii Rzecznika Patentowego oraz pismo tej samej kancelarii z dnia [...] listopada 2001r. wraz z rysunkiem spornego wzoru.

W piśmie z dnia [...] marca 2003r. uprawnieni ustosunkowali się do przedstawionych zarzutów w sposób następujący:

I. Katalog FEFCO ukazał się w 1975r., ale ponieważ jest bez daty za datę publikacji należy przyjąć 31 grudnia 1995r., tj. po dacie zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji, a niezależnie od tego rysunki z tego katalogu 0330

i k. 0432 nie szkodzą nowości spornego wzoru, nawet przy hipotecznym założeniu, że katalog ukazałby się przed datą zgłoszenia do rejestracji tego wzoru;

II. Data [...] stycznia 1995 r. uwidoczniona na rysunkach wykrojników nie stanowi dowodu na okoliczność braku nowości spornego wzoru;

III. Listy Kancelarii P. z dnia [...] kwietnia 2000r. i [...] listopada 2001r. nie stanowi dowodu na okoliczność braku nowości spornego wzoru;

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2003r. wnioskodawca podniósł, że jego załączniki nr 3a, 3b, 4, 5 i 6 dołączone do wniosku o unieważnienie prawa ochronnego stanowią dowody mające podstawowe znaczenie w sprawie, przy czym przesłuchany przed sądem świadek M. D. współwłaściciel Baru "S." potwierdził, że w okresie od lutego do grudnia 1995r. w sposób jawny wykorzystywał opakowanie pudełkowe wykonane według rysunków S-7D i S-7G w działalności Baru.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2003r. wnioskodawca wycofał dowód na okoliczność braku nowości spornego wzoru w postaci katalogu FEFCO ze względu na brak daty publikacji, jednak stwierdził, że ten katalog posłużył wnioskodawcy do utworzenia rysunków wykrojnika S-7D i S-7G dla potrzeb Baru "S." i Spółdzielni Mleczarskiej "M." (S.M. M.) z tym, że pudełka według S-7D, S-7G zrealizowano tylko dla Baru "S." w liczbie 12,5 tys. sztuk. Wnioskodawca nie wyjaśnił dlaczego rysunki S-7D i S-7G są tożsame z rysunkami spornego wzoru, a różnią się istotnie od rysunków 0330 i 0432 według katalogu mimo, że te ostatnie miały stanowić prototyp dla rysunków S-7D i S-7G.

Wnioskodawca oświadczył również, że w Spółdzielni Inwalidów "P." znajduje się dokumentacja tożsama ze spornym wzorem oraz, że M. D. zeznając jako świadek przed sądem poświadczył, że Bar "S." używał opakowań, jak według spornego wzoru przed datą zgłoszenia tego wzoru do rejestracji.

Po rozprawie przy piśmie z dnia [...] grudnia 2003r. wnioskodawca nadesłał dalsze środki dowodowe:

- kopię protokou z posiedzenia Sądu Okręgowego w G.,

- pismo Spółdzielni Inwalidów w O. wraz z fakturą i dokumentem magazynowym WZ.

Protokół ma stanowić potwierdzenie okoliczności wymienionych w piśmie Baru "S.", a pismo Spółdzielni Inwalidów z załącznikiem ma stanowić potwierdzenie okoliczności podniesionych w pismach P.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2004r. strony i ich pełnomocnicy podtrzymali wcześniej zajęte stanowiska.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy, pt. [...].

W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Interes prawny, o którym mowa w art. 89 ust. 1 prawa własności przemysłowej, dalej p.w.p. po stronie wnioskodawcy istnieje i wynika wprost z wytoczonego przed sądem powództwa przez uprawnionych przeciwko wnioskodawcy o zaniechanie naruszania spornego wzoru.

Na mocy przepisu art. 315 ust. 3 p.w.p. przy ocenie zdolności rejestracyjnej spornego wzoru mają zastosowanie przepisy ustawy o wynalazczości, dalej u.o.w.

Według art. 77 u.o.w. wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

Art. 11 u.o.w. w zw. z art. 82 u.o.w. stanowi, że rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej.

Art. 80 ust. 3 u.o.w. stanowi, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego.

Pudełko według spornego wzoru (w aktach [...]) składa się z pojemnika (fig. 1 i 2) oraz pokrywy (fig. 3) i stanowi prostopadłościan, którego stosunek długości podstawy (b) do jej szerokości (a) zawiera się między 1,4 a 1,73, natomiast wysokość (h) prostopadłościanu wynosi od 5 cm do 10 cm.

W zastrzeżeniu ochronnym 1 są zastrzeżone konstrukcje pojemnika i pokrywy takie, jak odpowiednio na fig. 1 i 2 oraz fig. 3. Zastrzeżenie 1 zawiera również opisane wyżej proporcje wymiarowe:

[pic]

Jak powiedziano wyżej, zakres przedmiotowy prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy określają zastrzeżenia ochronne. Analiza tych zastrzeżeń jednoznacznie wskazuje, że ten zakres jest ograniczony nie tylko do konstrukcji pudełka jak na figurach 1, 2 i 3 rysunku, lecz również dodatkowo zakres ochrony ograniczają zamieszczone w zastrzeżeniu 1 proporcje wymiarowe, tj. długość pudełka (b) do jego szerokości (a) w granicach od 1,4 do 1,73 oraz wysokość (h) pudełka w granicach między 5 cm a 10 cm.

Z tego co powiedziano wyżej widać, że dowolny przedsiębiorca mógłby produkować pudełko co do konstrukcji takie, jak według rysunku spornego wzoru, ale przy zmienionych proporcjach.

Zastrzeżenia ochronne nr 2 zależne od zastrz. 1 ma znaczenie tylko w związku z zastrz. 1, ponieważ cecha, iż cyrkulacyjne otwory mają kształt okręgu sama w sobie nie wpływa na funkcjonalność i użyteczność wzoru - otwory np. w postaci kwadratu również spełniałyby podobną rolę umożliwiając cyrkulację (przepływ) powietrza przez pudełko.

Ponieważ wnioskodawca wycofał spośród dowodów na okoliczność braku nowości spornego wzoru dowód z katalogu FEFCO pozostają do rozważenia dowody 3 i 4 dotyczące wykrojnika – rysunków, oraz załączonych pism.

Karty 6 i 7 akt administracyjnych przedstawiają rysunki szkice wykrojników oznaczonych kolejno jako S-7D i S-7G, gdzie litera D oznacza dół, a G - górę pudełka.

Tych szkiców nie można uznać za rysunki techniczne, ponieważ na

rys. technicznych powinny widnieć cztery podpisy: konstruktora, kreślarza, osoby sprawdzającej i osoby zatwierdzającej, każdy podpis powinien być opatrzony datą. Tak sporządzony rysunek techniczny mógłby stanowić podstawę wdrożenia produkcji urządzenia/elementu/detalu uwidocznionego na rysunku. Analizowane szkice odpowiadają kolejno: S-7D fig. 1 i 2 spornego wzoru, a S-7G fig. 3 spornego wzoru. Różnica jest taka, że ww. szkice zawierają wymiary pudełka w przeciwieństwie do figur spornego wzoru, należy jednak stwierdzić, że podane na szkicach wymiary mieszczą się w granicach, o których mowa w zastrz. 1 spornego wzoru, tj.: 5 cm<h<10 cm oraz 1,4 < [pic]< 1,73, zatem, gdyby te szkice zostały opublikowane np. w specjalistycznym czasopiśmie dotyczącym opakowań kartonowych przed datę zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji, stanowiłyby skuteczny dowód braku nowości wzoru, mimo, że te szkice nie zostały nawet podpisane przez autora. Wnioskodawca nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, że w oparciu o te szkice zostały skonstruowane u niego lub na jego zlecenie przez inną firmę dwa wykrojniki i że używając tych wykrojników wnioskodawca lub inna firma na jego zlecenie wyprodukowała 12,5 tys. pudełek dla Baru S. przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru.

W piśmie z dnia [...] maja 2002r. E. i M. D. (współwłaścicieli Baru S.) do wnioskodawcy autorzy listu oświadczyli, że otrzymali od wnioskodawcy 12,5 tys. opakowań; S-7 tacka dwuczęściowa o wymiarach 435x300x75, tj. jak na szkicach, jednak jest zastanawiające w jaki sposób autorzy listu mimo, że wcześniej zniszczyli dokumentację, to zapamiętali nie tylko symbol opakowania S-7, lecz także wymiary opakowania w milimetrach 435x300x75 - użytkownik opakowania mógłby ew. zapamiętać ile kg suszonych ryb mieściło się w pudełku, natomiast określenie po pięciu latach z pamięci wymiarów, identycznych, jak na szkicach należy uznać za nieprawdopodobne. Należy tutaj dodać, że pojemnik i pokrywa nie mogą mieć identycznych wymiarów jak na szkicach, ponieważ wówczas pokrywa nie mogłaby spełniać swojej roli - wymiary liniowe pokrywy, tj. długość i szerokość muszą być w rozważanym tutaj przypadku większe niż wymiary liniowe pojemnika. Zeznając przed sądem jako świadek, uprzedzony o odpowiedzialności karnej, M. D. zeznał, że nie pamięta dokładnych wymiarów kartonów. Świadkowi pełnomocnik powoda okazał kartony i zapytał, czy takie były przedmiotem zamówienia; świadek oświadczył, że to mogłyby być takie kartony - "dla mnie okazane kartony to są opakowania, nie mogę ich rozróżnić". Te zeznania nie potwierdzają treści cyt. wyżej pisma E. i M. D., a wobec tego brak jest przesłanek do stwierdzenia, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji, wnioskodawca dostarczał E. i M. D. opakowania/pudełka, jak według spornego wzoru.

Ani omówione wyżej szkice wykrojników, ani ww. pismo nie stanowią dowodów na okoliczność braku nowości spornego wzoru.

Dalsze dowody mające świadczyć o braku nowości spornego wzoru to listy z dnia [...] kwietnia 2000r. i z dnia [...] marca 2001r. rzecznika patentowego G. M. kierowane: a) do rzecznika patentowego J. P. i b) do Spółdzielni Inwalidów P. w O. wraz z rys. spornego wzoru.

W pierwszym liście G. M. informuje J. P., że po analizie dokumentacji SI P. okazało się, iż opakowania według spornego wzoru produkowano w SI P. przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru, a wykrojnik do produkcji spornego wzoru był zamówiony w połowie 1995r. W drugim liście G. M. informuje Prezesa Spółdzielni Inwalidów P. w O., że nie ma przeszkód prawnych do podjęcia (w domyśle: produkcji) opakowania, jak według załączonego rysunku, który jest tożsamy z rysunkiem spornego wzoru.

W pierwszym liście G. M. nie określa jakie dokumenty SI P. stanowiły podstawę do stwierdzenia, że w SI P. produkowano pudełka takie, jak według spornego wzoru, przed datą jego zgłoszenia do rejestracji oraz nie określa jaki wykrojnik i u kogo zamówiła SI P. W drugim liście jeszcze bardziej lakonicznym G. M. nie powołał jakichkolwiek dowodów dla uprawdopodobnienia tezy o braku przeszkód prawnych do podjęcia produkcji opakowań, takich, jak według spornego wzoru. Dla poparcia tez w cyt. wyżej listach wnioskodawca nadesłał do akt list SI P. z dnia [...] grudnia 2003r. wraz z dwoma załącznikami kierowany do wnioskodawcy. Pierwszy załącznik to faktura VAT z dnia [...] listopada 1995r. nr [...] wystawiona przez SI P. dla "P." z siedzibą w R. Z faktury wynika, że P. zakupił w SI P. 4 tys. dwuczęściowych pudełek (wierzch + spód) wykonanych z tektury falistej o wymiarach 570x375x70. Oczywiście ta faktura nie ujawnia jakiejkolwiek konstrukcji pudełka poza wymiarami.

Drugi załącznik słabo czytelny (k. 65) to WZ nr [...] z dnia [...].X1.1995 L dotyczy dwuczęściowych pudełek wykonanych z tektury falistej o rozmiarach 570x375x70.

W liście (k. 67) SI P. oświadcza, że rzecznik patentowy G. M. po zapoznaniu się z istniejącą w SI P. dokumentacją potwierdził, że opakowanie według spornego wzoru było produkowane w SI P. przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony. Z listu nie wynika jaką dokumentację miał na myśli rzecznik. Dołączone do listu SI P. załączniki w ogóle nie ujawniają jakiejkolwiek konstrukcji dwuczęściowego pudełka, są podane jedynie wymiary liniowe pudełka, tj. długość, szerokość i wysokość w mm - 570x375x70, jednak pudełko tekturowe o takich wymiarach może być wykonane na dziesiątki różnych sposobów i różnić się co do konstrukcji od konstrukcji według zastrzeżenia w spornym prawie ochronnym.

Wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy wpłynął do Urzędu w grudniu 2002 r., a ostatnia rozprawa odbyła się w grudniu 2004r., więc wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu do zgromadzenia dowodów na poparcie swojej tezy o braku nowości spornego wzoru. Żaden z omówionych wyżej dowodów oddzielnie i wszystkie dowody łącznie nie świadczą o braku nowości spornego wzoru, ponieważ takim dowodem mógłby być tylko dokument ujawniający konstrukcję jak w zastrz. 1 spornego prawa ochronnego lub pudełko o takiej konstrukcji, przy czym dokument musiałby zostać podany do wiadomości powszechnej, np. w drodze publikacji albo pudełko jawnie stosowane przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru zgodnie z cyt. wyżej art. 11 w zw. z art. 82 u.o.w. W rozważanym tutaj przypadku zarzuty wnioskodawcy zostały oparte na domniemaniu, które można streścić następująco: "być może pudełko takie, jak według spornego wzoru zostało wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia do ochrony tego wzoru". Podstawy unieważnienia prawa ochronnego nie może stanowić domniemanie odnośnie braku ustawowych warunków, o których mowa w art. 11 cyt. u.o.w., co wynika wprost z tego przepisu oraz doktryny i orzecznictwa. Mając powyższe na uwadze wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy należało oddalić.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP wniosło "V." spółka z o.o. zwane dalej skarżącym.

W skardze domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż twierdziło, że wzór użytkowy w dacie rejestracji nie był nowy. W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że Urząd Patentowy RP dokonał niewłaściwej oceny dowodów.

W ocenie skarżącego nieuznanie przez Urząd rysunków wykrojników jako rysunków technicznych nie ma podstaw prawnych.

Skarżący wskazuje, że swój wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy oparł na przesłankach świadczących o jawnym stosowaniu wzoru przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego, tak więc problem wcześniejszej publikacji nie występuje w tej sprawie. Podnosi, że wykrojniki wykonał sam wnioskodawca.

Skarżący uważa, iż Urząd Patentowy RP nie zapoznał się dokładnie z protokołem z dn. [...] lutego 2003r. z posiedzenia Sądu Okręgowego w G. i nie rozpatrzył tego protokółu łącznie z pismem współwłaścicieli Baru S.

Skarżący podnosi, że symbol i wymiary opakowania podane zostały w piśmie współwłaścicieli Baru S. z dn. [...] maja 2002r.

Natomiast na rozprawie w dn. [...] lutego 2003r. współwłaściciel Baru S. p. M. D., po odebraniu przez Sąd przyrzeczenia, oświadczył, że nie pamięta dokładnych wymiarów opakowania, ale jest możliwa identyfikacja zamawianych kartonów, ponieważ jego żona prowadziła notatki. Na rozprawie tej pełnomocnik uprawnionych z prawa ochronnego (strony przeciwnej) oświadczył, że rezygnuje z zeznań świadka E. D. (żony M. D.).

Jednocześnie na tej rozprawie pełnomocnik uprawnionych (strony przeciwnej) okazał pudełko objęte prawem ochronnym, zaś świadek M. D. tackę o długości 43 cm, na której umieszczany był garmaż. Świadek M. D. przedstawił sposób w jaki ta tacka pakowana była do pudełka o wymiarach 435x300x75mm.

W protokole brak jakichkolwiek odniesień krytycznych pełnomocnika uprawnionego z prawa ochronnego (strony przeciwnej) co do tych okoliczności.

Urząd Patentowy RP twierdzi, że na rysunkach wykrojnika z dn. [...] stycznia 1995r. pojemnik i pokrywa nie mogą mieć wymiarów jak na szkicach, ponieważ wówczas pokrywa nie mogłaby spełniać swej roli - wymiary liniowe pokrywy, tj. długość i szerokość muszą być w rozważanym tutaj przypadku większe niż wymiary pojemnika.

Skarżący podnosi, iż każde dwuczęściowe pudełko ma oczywiście część górną (pokrywę) i część dolną (pojemnik), zaś która część jest częścią górną, a która jest częścią dolną decyduje użytkownik tego opakowania, w zależności od przeznaczenia opakowania, warunków transportu itp. Natomiast dla producenta nie ma znaczenia, która część pudełka jest częścią górną, a która dolną, stąd przy samym oznaczaniu tych części popełniony został zwykły błąd pisarski. Błąd ten w żaden sposób nie wpłynął na prawidłowość konstrukcji pudełka.

Wnioskodawca podnosi, iż w trakcie postępowania o unieważnienie prawa ochronnego przedstawił dowody, które łącznie układają się w logiczny ciąg zdarzeń, świadczący o tym, iż sporne opakowanie było jawnie stosowane przed dniem zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, tj. przed dn. 4 grudnia 1995r.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podkreślając, że unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nie może się opierać na domniemaniach odnośnie braku nowości, poszlakach, logicznym ciągu zdarzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga "V." spółka z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2004r., nr [...] - nie narusza prawa.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. (Dz.U. z 2001, Nr 49, poz. 508) Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 1 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów użytkowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru użytkowego zarejestrowanego w 1999 r. są zatem przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r nr 26 poz. 117 ze zm.).

Stosownie do art. 77 cyt. ustawy wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

Przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości wzoru. Wzoru nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej, był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny, w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Kryterium nowości wzoru użytkowego oceniane jest w skali światowej.

Ustawodawca akcentuje również użyteczność wzoru użytkowego,która znajduje oparcie w przesłance stosowalności. Wydaje się, że terminowi użyteczności nie należy nadawać nadmiernie szerokiego zakresu. Równocześnie od wzoru użytkowego wymaga się tych samych cech sprawności i dojrzałości technicznej, jakich orzecznictwo i doktryna wymagają od wynalazku patentowalnego. Wzór użytkowy nadający się do ochrony musi wiec cechować nie tylko powtarzalność rezultatu, lecz także "zupełność" rozwiązania, wystarczający stopień ujawnienia i zadowalający stopień bezpieczeństwa stosowania pomysłu.

Na wstępie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy rozważyć kwestię interesu prawnego skarżącej do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie wzoru użytkowego (art. 89 ust. 1 p.w.p.).

W ocenie Sądu skarżący miał interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienia wzoru użytkowego, gdyż uprawnieni wytoczyli przed sądem powództwo przeciwko skarżącemu o zaniechanie naruszenia spornego znaku.

Skarżący w postępowaniu administracyjnym podnosił brak nowości spornego znaku, zarzucił również jawność stosowania spornego znaku przed datą rejestracji.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że Urząd Patentowy słusznie uznał, iż skarżący nie wykazał braku nowości spornego znaku.

Jak słusznie zauważył SN w wyroku z dnia 29 stycznia 1976r. sygn. akt IV PRN 21/75 "Z definicji wzoru użytkowego zawartej w art. 76 prawa wynalazczego z 1962 r. (odpowiednio w art. 73 ustawy o wynalazczości z 1972 r.) wynika, że wzór użytkowy nie spełnia ustawowego warunku nowości i podlega unieważnieniu (art. 67 § 1 ust. 1 w zw. z art. 82 prawa wynalazczego i art. 64 § 1 w zw. z art. 78 ustawy o wynalazczości), jeśli zostanie mu przedstawione znane z przed daty, od której trwało prawo z rejestracji wzoru użytkowego takie techniczne ukształtowanie przedmiotu, jego układu, budowy lub zestawienia o trwałej postaci, które objęte zostało także zastrzeżeniami ochronnymi wzoru i ze swej istoty umożliwia większą użyteczność lub łatwość stosowania przedmiotu. Inne natomiast rozwiązanie techniczne zastosowane w porównywanym przedmiocie, jak np. wynikające ze sposobu jego wytwarzania, nie stanowią podstawy do badania nowości wzoru użytkowego".

Dowody przedłożone przez skarżącego przed Urzędem Patentowym RP (mające na celu wykazanie braku nowości wzoru użytkowego [...]) nie wykazały, w ocenie składu orzekającego, braku nowości przedmiotowego wzoru użytkowego oraz jego jawnego stosowania.

Przedłożony a następnie wycofany dowód z katalogu "FEFCO" (wycofanie dowodu nastąpiło na rozprawie w dniu [...] listopada 2003r.) nie może w ocenie Sądu świadczyć o braku nowości wzoru użytkowego [...], gdyż po pierwsze brak nowości należy wykazać na datę przed zgłoszeniem wzoru do rejestracji, a wiec przed dniem 4 grudnia 1995r. Tymczasem załączony do akt administracyjnych katalog nie zawiera daty jego publikacji i data ta nie została w żaden sposób przez skarżącego udowodniona. Po drugie – rysunki z katalogu "FEFCO" 0330 i 0432, które były przeciwstawiane przedmiotowemu wzorowi użytkowemu [...] nie są, w ocenie Sądu, tożsame z rozwiązaniem z przedmiotowego wzoru użytkowego. Pudełko przedstawione na rysunku 0330 (katalogu) nie posiada okrągłych otworów cyrkulacyjnych, które występują we wzorze użytkowym [...]. Natomiast pudełko z rysunku 0432 (katalogu) jest pudełkiem jednoczęściowym – pojemnikiem, gdy tymczasem, wzór użytkowy [...] składa się z pojemnika zamykanego od góry pokrywą.

W tym miejscu, w ocenie Sądu, należy podkreślić, że jeżeli wzór użytkowy stanowi zestawienie przedmiotów o trwałej postaci, to wprowadzenie w nim – w stosunku do znanego stanu techniki – zmian tylko w kilku częściach składowych stanowi już o powstaniu innego zespołu części składowych, a więc innego przedmiotu (Decyzja KO z [...] stycznia 1995r.).

Również przedłożony przez skarżącego rysunek wykrojnika dwugniazdowego oznaczony S-7D i S-7G z datą [...] stycznia 1995r. nie świadczy, w ocenie Sądu, o braku nowości rozwiązania [...]. Sam pełnomocnik skarżącego radca prawny M. M. oświadczył na rozprawie w dniu [...] października 2005r., że uważa, iż katalog FEFCO oraz rysunki wykrojników S-7D i S-7G nie są dowodem. W ocenie sądu rysunki wykrojnika dwugniazdowego oznaczone s-7D i s-7G zawierają datę [...] stycznia 1995r., która nie została przez skarżącego w żaden sposób potwierdzona, a więc brak jest daty pewnej.

Jak słusznie stwierdził Urząd Patentowy w decyzji z [...] marca 1999r. [...] w przypadku unieważnienia patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy okoliczność braku nowości powinna być pewna w szczególności w postaci dokumentów z pewną datą. Natomiast w tym wypadku, w ocenie Sądu, strona takiego dokumentu nie dostarczyła.

Ponadto skarżący nie przedstawił dowodów na ujawnienie powyższych rysunków przed datą zgłoszenia wzoru [...], a więc brak jest dowodów na sposób ujawnienia, a tym samym nieznany jest zakres (krąg) osób, które mogły w sposób rzeczywisty zapoznać się z tym rysunkiem. Skarżący domagając się unieważnienia wzoru użytkowego [...] winien w ocenie Sądu przeprowadzić dowód na okoliczność istnienia rzeczywistej możliwości zapoznania się z danym rozwiązaniem, a więc niezbędne jest wykazanie w toku postępowania spornego,

że dany wzór użytkowy był ujawniony przed datą zgłoszenia, np. wystawiony, przedstawiony w katalogu.

Podkreślić należy również, że przedłożenie rysunków wykrojnika dwugniozdowego nie świadczy również o jego jawnym stosowaniu.

Przechodząc do omówienia pozostałych dowodów świadczących, w ocenie skarżącego, o braku nowości przedmiotowego rozwiązania oraz o jego jawnym stosowaniu należy zauważyć, że zarówno przedłożone faktury, jak i liczna korespondencja nie wskazują o jakie pudełka chodzi Nie wykazują również faktu ich tożsamości ze spornym wzorem użytkowym.

Przedłożone faktury VAT z dnia [...] listopada 1995r. nr [...] i WZ z [...] listopada 1995r. nr [...] poza wymiarami i stwierdzeniem, że jest to pudełko dwuczęściowe nie zawierają żadnych danych na temat konstrukcji pudełka, nie wiadomo nawet czy miało ono okrągłe otwory cyrkulacyjne.

W ocenie Sądu powyższe kopie faktury i Wz świadczą jedynie o fakcie sprzedaży przez spółdzielnie Inwalidów "P." w O. Firmie "P." w R. pudełek kartonowych z tektury falistej o wymiarach 570x375x70 wierzch i spód. Faktura i Wz nie wskazują natomiast na to, że przedmiotem transakcji były pudełka kartonowe tożsame z wzorem użytkowym [...]. Ponieważ z treści faktury i Wz nie wynika konstrukcja sprzedawanego pudełka, powyższych dowodów nie można przyjąć za udowodnienie ujawnienia, jak również za świadczące o jawnym stosowaniu wzoru użytkowego [...] przed datą jego zgłoszenia.

Odnosząc się do korespondencji przedstawionej przez skarżącą, tj. do pisma E. i M. D. – Bar Gastronomiczny "S." z [...] maja 2002r. i pisma rzecznika patentowego G. M. z [...] marca 2001r. należy stwierdzić, że również pierwsze z ww. pism nie stanowi dowodu na wcześniejsze ujawnienie i jawne stosowanie spornego wzoru, gdyż nie zawiera ścisłych informacji o konstrukcji pudełka ograniczając się jedynie do jego wymiarów. A jak wiadomo wprowadzenie we wzorze użytkowym – w stosunku do wzoru użytkowego znanego ze stanu techniki, zmian jedynie w kilku częściach czy elementach składowych, stanowi już o powstaniu innego wzoru użytkowego. Natomiast drugie pismo pochodzi już z okresu po rejestracji spornego wzoru i informuje jedynie, że nie ma przeszkód prawnych do podjęcia produkcji powyższych opakowań tożsamych ze spornym wzorem bez wskazania jakichkolwiek dowodów dla uprawdopodobnienia braku przeszkód prawnych.

Kontynuacją powyższego pisma jest pismo Spółdzielni Inwalidów P. z dnia [...] grudnia 2003r. (k. 67), jednak również z powyższego pisma nie wynika konstrukcja pudełka. Pismo potwierdza istnienie dokumentacji jednak nie wiadomo o jaką dokumentację chodzi, gdyż skarżący nie załączył jej do akt sprawy. Pismo zawiera jedynie wymiary liniowe podatku, tj. długość i szerokość i wysokość w mm – 570x375x70, jednak pudełko tekturowe o takich wymiarach może być wykonane w różny sposób, niekoniecznie tożsamy z konstrukcją według zastrzeżeń spornego wzoru użytkowego.

Również pismo z [...] kwietnia 2000r. G. M. informujące

J. P., że po analizie dokumentacji SI P. okazało się, że opakowania według spornego wzoru były produkowane w SI P. przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru. W piśmie tym nie jest określone jakie dokumenty potwierdzają, że SI P. produkowała pudełka tożsame ze spornym wzorem przed datą jego zgłoszenie, a więc w ocenie Sądu nie dowodzi to faktu jawnego stosowania wzoru [...] przed datą jego zgłoszenia.

Również załączona do akt sprawy kserokopia protokołu rozprawy z dnia [...] lutego 2003r. przed Sądem Okręgowym w G. Wydz. [...] Gospodarczy w sprawie z powództwa S. R. i W. M. przeciwko V. Sp. z o.o. w G. o zapłatę nie świadczy o braku nowości wzoru użytkowego [...] w wyniku jego jawnym stosowaniu przed datą zgłoszenia do rejstracji.

Świadek M. D. zeznał, że nie pamięta dokładnych wymiarów kartonów, a na okazane przez pełnomocnika powoda kartony i zapytanie, czy taki był przedmiot zamówienia, świadek M. D. wyjaśnił, że to mogłyby być takie kartony. Podkreślił, że dla niego "okazane kartony to są opakowania i nie może ich rozróżnić".

W ocenie składu orzekającego powyższe zeznania nie mogą świadczyć ani o braku nowości ani o jawnym stosowaniu przed datą zgłoszenia wzoru do rejestracji, gdyż z powyższego nie wynika konstrukcja spornego wzoru użytkowego.

Reasumując należy stwierdzić, że przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości (art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości). Wzoru nie uważa się za nowy, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej albo też był jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru w kraju bez względu na sposób w jaki nastąpiło. Jeżeli wyjdzie na jaw brak nowości, Urząd Patentowy odmawia udzielenia ochrony, jeżeli zaś ujawni się to już po udzieleniu prawa ochronnego - prawo ochronne na wzór użytkowy powinno zostać przez Urząd w całości lub w części unieważnione.

By uznać wzór użytkowy (wynalazek) za ujawniony w sposób pozwalający na zaliczenie go do stanu technik, musi on być przedtem udostępniony publiczności w taki sposób, aby była rzeczywista możliwość zapoznania się ze wzorem użytkowym (wynalazkiem) przez nieograniczoną ilość osób.

Nowość wzoru użytkowego niweczy również jawne stosowanie. Przy czym, jeżeli we wskazanej produkcji brak jest nawet jednej z zastrzeganych cech wzoru użytkowego, chronionego prawem ochronnym, to takiej produkcji nie można uważać za objętą takim prawem ochronnym, gdyż prawo to nie obejmuje rozwiązań wariantowych (Decyzja UP z [...] lipca 1984r. [...]).

Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że dowody przedłożone przez skarżącego nie wykazały braku nowości przedmiotowego wzoru użytkowego przez jego jawne stosowanie przed datą zgłoszenia.

Nie wykazały również, że przedmiotowy wzór użytkowy nie jest nowy z uwagi na jego ujawnienie przed datą zgłoszenia.

Dlatego też na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.