Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń: Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy i Miasta Stołecznego Warszawy oraz Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/18 w sprawie ze skarg: [...] spółki akcyjnej z siedzibą w Warszawie, Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Miasta Stołecznego Warszawy, M.K., X.Y. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie i X.Y.Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w likwidacji na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 28 maja 2018 r. nr KR III R 16a/17 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia umorzyć postępowanie zażaleniowe

Postanowieniem z 29 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/18 (dalej postanowienie z 29 października 2019 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zmienił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/18 (dalej postanowienie z 11 czerwca 2019 r.) i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 6 (szóstego).

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że argumentacja zawarta we wniosku [X.Y. sp. z o.o. w Warszawie o zmianę postanowienia z 11 czerwca 2019 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji] i dołączone dokumenty dają podstawy do odmiennej niż dotychczas oceny zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu i pozwalają na zmianę rozstrzygnięcia z 11 czerwca 2019 r. Sąd I instancji przypomniał, że powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji była niemożność dokonania oceny zaistnienia przesłanek zastosowania tej instytucji wobec braku wystarczających danych na temat sytuacji strukturalnej, majątkowej i finansowej skarżącej spółki. W ocenie Sądu I instancji, wniosek spółki [o zmianę postanowienia z 11 czerwca 2019 r.] jest zasadny, gdyż treść nadesłanej dokumentacji w powiązaniu ze szczegółowymi wyjaśnieniami strony w zakresie jej sytuacji finansowej pozwalały na dokonanie oceny, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Porównanie sytuacji majątkowej i strukturalnej skarżącej spółki, która wynika z przedstawionej przez nią dokumentacji, z wysokością należności do której zwrotu zobowiązana została skarżąca (32.171.746,00 zł) pozwala na ustalenie, że wyegzekwowanie objętej decyzją należności niewątpliwie znacznie pogorszy sytuację finansową spółki. Wykonanie punktu 6 zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu I instancji, może z dużym prawdopodobieństwem spowodować wyrządzenie skarżącej znacznej szkody, a w konsekwencji doprowadzić do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie i będzie niewątpliwie trudny, a może nawet niemożliwy. Egzekucja należności przy obecnej sytuacji majątkowej spółki może doprowadzić do jej paraliżu i stanowi ryzyko zagrożenia jej stabilności finansowej, stąd wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowym zakresie Sąd I instancji, na mocy art. 61 § 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm; dalej ppsa), uznał za zasadne (k. 383-387, 448-471, 495-499 akt sądowych).

Zażalenia na postanowienie z 29 października 2019 r. złożył Skarb Państwa -Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy i Miasto Stołeczne Warszawa oraz Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich.

Skarb Państwa - Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy i Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżyli ów postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ppsa oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości (k. 519-522 akt sądowych).

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zaskarżyła postanowienie z 29 października 2019 r. w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 4 ppsa i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez odmowę zmiany postanowienia z 11 czerwca 2019 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (k. 525-532 akt sądowych).

W odpowiedzi na zażalenia Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy i Miasta Stołecznego Warszawy oraz Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, X.Y. sp. z o.o. w Warszawie, reprezentowana przez Prezesa Zarządu – M.B., wniosła o ich oddalenie (k. 551-560, 617-624 akt sądowych).

Wyrokiem z 17 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1448/18 (dalej wyrok z 17 marca 2021 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: uchylił zaskarżoną decyzję [z 28 maja 2018 r. nr KR III R 16a/17] (pkt 1), oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w Warszawie (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt 3-6 sentencji wyroku) (k. 890-890v, 893-922v akt sądowych).

Na skutek skarg kasacyjnych: Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich; [...] S.A. z siedzibą w Warszawie i M.K. sprawa jest obecnie na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 1006/23 (k. 1007-1026, 1033-1037v, 1040-1050, 1077-1079, 1134-1135v, 1286 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania [...] 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten, odnoszący się - co do zasady - do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wobec braku przepisów szczególnych (art. 193 ppsa). Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 ppsa).

Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [...] (art. 61 § 3 zdanie pierwsze in principio ppsa).

W niniejszej sprawie, przed rozpoznaniem zażaleń na postanowienie z 29 października 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2021 r. uwzględnił skargi - poza skargą [...] S.A. w Warszawie - i uchylił zaskarżoną decyzję (k. 890-890v, 921v akt sądowych).

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (art. 152 § 1 ppsa). Wstrzymanie wykonania aktu [...] traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 ppsa).

Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 17 marca 2001 r., bezprzedmiotowe stało się rozpoznanie zażaleń na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 11.5. 2011 r. II OZ 400/11, Legalis 639433, aprobowane przez M. Sieradzką w: red. A. Skoczylas i P. Szustakiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H.Beck 2023, s. 174, nb 5 do art. 61). W orzecznictwie wskazuje się, że postępowanie wszczęte na skutek zażalenia wniesionego na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o wstrzymaniu lub oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przed rozpoznaniem tego zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydane przez Sąd I instancji orzeczenie kończące postępowanie (postanowienia NSA z: 1.2.2012 r. II OZ 31/12; 18.1.2012 r. II FZ 845/11; 13.6.2008 r. II OZ 591/08; 20.1.2015 r. I FZ 505/14, cbosa; 8.6.2017 r. II OZ 600/17, Legalis 1627224; 19.12.2018 r. I FZ 349/18, Legalis 1858353; 9.11.2021 r. I OZ 432/21, cbosa; 13.6.2022 r. I FZ 55/22, Legalis 2770706; 24.2.2022 r. III FZ 801/21, cbosa; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H.Beck 2023, s. 481-482, nb 9, 14 do art. 61).

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, umorzył postępowanie zażaleniowe.