VI SA/Wa 107/11 - Postanowienie

Data orzeczenia	2011-06-06	
Data wpływu	2011-01-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6239 Inne o symbolu podstawowym 623	
Hasła tematyczne	Prawo pomocy	
Skarżony organ	Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 246 par. 1 pkt 2 w związku z art. 258 par. 2 pkt 7;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. wspólników [...] spółki cywilnej z siedzibą w D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. wspólników [...] spółki cywilnej z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu p o s t a n a w i a: odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.	
Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2010 r. M. Z. i Z. Z. - wspólnicy [...] spółki cywilnej z siedzibą w D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – skargę na decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu partii produktu. W dniu [...] lutego 2011 r. każdemu ze skarżących został doręczony odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do opłacenia skargi, skarżący wnieśli na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zażalenie, które – zgodnie z jego treścią – zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, przy pismach Sądu z dnia [...] lutego 2011 r. skarżącym przesłano urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), zobowiązując do ich wypełnienia i przesłania do Sądu - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zachowując powyższy termin, skarżący złożyli wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku obydwaj skarżący podali, że nie posiadają środków na uiszczenie wpisu sądowego. Podnieśli też, iż "wszystko co posiadają znajduje się pod zastawem kredytowym". Skarżący Z. Z. wskazał, że od czerwca 2010 r. nie osiąga "rzeczywistych dochodów". Natomiast M. Z. oszacował swój dochód miesięczny brutto z tytułu hodowli [...] na kwotę 1.400 zł. Dodał, iż "oszczędności wydał na pracowników i dojazdy do sądów".

Ponadto z informacji zawartych w formularzach wniosku wynika, że każdy ze skarżących prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.

Pismami Sądu z dnia [...] marca 2011 r. każdy ze skarżących został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez :

a) przedłożenie odpisu deklaracji podatkowej za ubiegły rok,

b) przedłożenie odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej,

c) określenie posiadanych składników majątku o wartości powyżej 3.000 euro (w tym składników [...] Przedsiębiorstwa Hodowlanego [...]),

d) wskazanie obciążeń z tytułu udzielonego kredytu (np. odpis umowy kredytowej lub harmonogram spłaty kredytu),

e) przedstawienie wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy,

f) złożenie oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości,

g) określenie wysokości miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący (w piśmie z dnia [...] marca 2011 r.) wyjaśnili, że posiadają ok. 5 hektarów nieużytków, których wartość nie przekracza 3.000 euro. Powyższa nieruchomość stanowi przedmiot poręczenia kredytowego udzielonego innemu podmiotowi. [...] Skarżący oświadczyli również, iż nie korzystają z dopłat unijnych. Dodali, że koszty dojazdów do sądów administracyjnych sięgają kwoty 12.000 zł. Do przedmiotowego pisma skarżący załączyli:

• decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalające każdemu ze skarżących na 2010 r. dochód z upraw, chowu i hodowli na kwotę 20.715 zł, łączną kwotę zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli w wysokości 3.173 zł, kwotę pierwszej zaliczki na 269 zł oraz miesięczną kwotę następnych zaliczek na 264 zł [...],

• wyciągi z rachunków bankowych za okres od [...] grudnia 2010 r. do [...] marca 2011 r. [...].

Natomiast wbrew twierdzeniom skarżących (zawartym w ww. piśmie z dnia [...] marca 2011 r.) skarżący nie dołączyli deklaracji podatkowych za ubiegły rok. Z kolei przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nadesłali decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2011 r. ustalające każdemu ze skarżących na 2011 r. dochód z upraw, chowu i hodowli na kwotę 20.217 zł, łączną kwotę zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli w wysokości 3.083 zł, kwotę pierwszej zaliczki na 267 zł oraz miesięczną kwotę następnych zaliczek na 256 zł [...].

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 944/04, niepubl.).

W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, nadesłane do akt dokumenty nie pozwalają na dokonanie oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżących. Tymczasem jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący - pomimo wezwania Sądu – nie przedstawili deklaracji podatkowych za 2010 r., jak również nie określili wysokości miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania i dokumentów potwierdzających te wydatki. W tym kontekście podkreślić należy, iż Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących nie są znane. Sprawą skarżących jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 394/08, Lex nr 565703, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /dalej WSA/ w Gdańsku z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, Lex nr 220289).

Należy też zauważyć, że w formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy obaj skarżący oświadczyli, iż nie mają żadnego majątku. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. podali, że posiadają "ok. 5 hektarów nieużytku na wsi [...]". Nadto, jak podali skarżący w ww. piśmie, przedmiotowa nieruchomość znalazła "zastosowanie jako poręczenie kredytowe udzielone innemu podmiotowi".

Skarżący przesłali również wyciąg z rachunku bankowego (na którym saldo końcowe na dzień [...] marca 2011 r. zamykało się w kwocie 236,60 zł), podnosząc, iż "nie mają innych kont". Tymczasem z zestawienia operacji dokonywanych na tym rachunku wynika, że skarżący Z. Z. dysponuje także innym rachunkiem bankowym, z którego dokonywano przelewów na rachunek skarżących na kwoty od kilkuset do kilku tysięcy zł. Nie przedstawiono przy tym wyciągów z rachunku bankowego należącego do Z. Z. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania niniejszego wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Nadto przedłożony przez skarżących wyciąg z rachunku bankowego wskazuje, iż skarżący zatrudniają pracowników (którym wypłacają wynagrodzenie korzystając z tego rachunku), jak również pokrywają koszty sądowe. W tym miejscu zaakcentować należy, że skarżący w następujących sprawach zarejestrowanych w tut. Sądzie o sygn. akt: VI SA/Wa 328/11, VI SA/Wa 329/11, VISA/Wa 330/11, VI SA/Wa 830/11 i VI SA/Wa 831/11 uiścili wpisy sądowe od skarg (w trzech pierwszych z ww. spraw - po 200 zł, a w dwóch ostatnich – po 100 zł), cofając jednocześnie uprzednio złożone wnioski o przyznanie prawa pomocy.

W świetle powyższego, jak również mając na uwadze przedstawione decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lutego 2011 r. ustalające każdemu ze skarżących na 2011 r. dochód z upraw, chowu i hodowli na kwotę 20.217 zł, można jedynie przypuszczać, iż skarżący posiadają środki na pokrycie kosztów sądowych. Jednakże wobec nienadesłania dokumentów wskazujących jakimi środkami skarżący dysponują oraz na jakim poziomie kształtują się koszty ich utrzymania w skali miesiąca, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy poniesienie przez nich kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 967/06).

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.