Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków skargę oddala

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę [...] Sp. z o.o. w [...] od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku biurowym przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny: w dniu 16 kwietnia 2012 r. przedstawiciel Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej [...] przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku biurowym przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. W związku z powyższym Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. zobowiązał spółkę Nowogrodzka do doprowadzenia do budynku utwardzonej drogi pożarowej, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, w sposób zapewniający spełnienie wymagań obowiązujących przepisów lub zastosowania rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka [...] zarzucając nałożenie obowiązku na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie budowy budynku.

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji jest obowiązkiem samoistnym, wynikającym z § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Powyższy obowiązek w odniesieniu do istniejących budynków został wprowadzony w życie wiele lat temu (poprzednio rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w Dz. U. Nr 121, poz. 1139) w ramach standaryzacji wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków przed wejściem Polski do Unii Europejskiej. Istniejący w chwili obecnej stan w rozpatrywanym budynku, polegający na braku dojazdu pożarowego spełniającego wymagania techniczne - w przypadku pożaru nie zapewnia możliwości prowadzenia szybkich i skutecznych działań przez jednostki ratowniczo-gaśnicze Państwowej Straży Pożarnej.

Organ podkreślił, że nałożony obowiązek egzekwowany jest w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, a nie stan prawny obowiązujący w okresie zarówno uzyskania pozwolenia na budowę jak również pozwolenia na użytkowanie budynku. Przypomniał, że strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych, stosownie do wskazań § 13 ust. 14 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z zachowaniem trybu w nim określonego. Przepis ten stanowi uprawnienie dla właścicieli budynków, w których np. z powodu uwarunkowań lokalnych nie jest możliwe wykonanie nałożonego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając decyzji naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz ust. 9, § 13, § 14 i § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a także § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca wskazała, że budynek biurowy przy ul. [...] w [...] został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1990 r., zmienionego w 1995 r. Zgłoszenie budynku do użytkowania, zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego, nastąpiło w 1998 r. Brak było zastrzeżeń co do zgodności budynku z pozwoleniem na budowę, projektem budowlanym i przepisami. Od tego czasu budynek jest użytkowany na cele biurowe, nie miała miejsca przebudowa, nie były prowadzone roboty wymagające pozwolenia na budowę, jak też nie były zgłaszane zastrzeżenia co do użytkowania i utrzymania budynku.

W tych warunkach nie można przyjąć by zmieniające się co kilka lat przepisy wykonawcze nakładały na właścicieli obiektów budowlanych obowiązek dostosowywania istniejących, legalnie wzniesionych obiektów, do zmienionych wymagań. Stosowanie do istniejącego od lat budynku nowego rozporządzenia jest nie tylko nieuzasadnione, ale podważa podstawowe zasady państwa prawnego, wyrażone w art. 2 i 7 Konstytucji. Kompetencje ustawodawcze należą do Sejmu, a nie do ministrów (art. 10 Konstytucji), zaś ograniczenie praw i nakładanie obowiązków może następować wyłącznie w drodze ustawowej

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, które powinny mieć w sprawie zastosowanie.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy miał także obowiązek ustosunkować się do zarzutów odwołania dotyczących braku zastrzeżeń Państwowej Straży Pożarnej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...].

Niezależnie od powyższego podniesiono zarzut niewykonalności decyzji z uwagi na to, że droga pożarowa w określonych przez organ parametrach jest niemożliwa do wykonania ze względu na zabudowę śródmiejską.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie a art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] bezspornie ustalił w trakcie czynności kontrolnych istnienie nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego w budynku przy ulicy [...] w [...], czego nie kwestionuje skarżąca. Nakładając obowiązek doprowadzenia do budynku utwardzonej drogi pożarowej o wskazanych parametrach organ wyjaśnił, że obowiązek ten wynika z § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 9 oraz § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Zgodzić należy się z organem administracji publicznej, że brak drogi pożarowej w przypadku powstania pożaru znaczenie opóźni czas podjęcia skutecznej akcji ratowniczo-gaśniczej, a nałożony obowiązek doprowadzenia do budynku drogi pożarowej wynika z przepisów wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., zaś przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wbrew zarzutom skargi w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mają zastosowania.

Należy podkreślić, że obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją w oparciu o rozporządzenie z dnia 24 lipca 2009 r., polegające na zapewnieniu odpowiedniej drogi dla jednostek Państwowej Straży Pożarnej, dotyczą także istniejących budynków. Zostały one wprowadzone już rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139, które utraciło moc po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r.) w ramach standaryzacji wymagań dotyczący bezpieczeństwa pożarowego budynków, przed wejściem Polski do Unii Europejskiej.

Należy w tym miejscu przytoczyć treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1144/06, w którym wyrażono pogląd całkowicie akceptowany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie oraz powołana ustawa. Z związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa (a nie retroaktywnym) i zasadą bezpośredniego stosowania prawa. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny (w ślad za uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124) ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. To na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu - zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ciąży obowiązek przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej.

Dlatego należy uznać za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz ust. 9, § 13, § 14 i § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a także § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Niezasadny jest każe zarzut niewykonalności decyzji. Skarżąca bowiem pominęła fakt, iż organ przewidział możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w przypadkach braku technicznych możliwości wykonania nałożonego obowiązku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono, jak w sentencji.