I SA/Wa 1215/13 - Wyrok

Data orzeczenia	2014-01-23	
Data wpływu	2013-05-27	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Dariusz Chaciński
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz	
Symbol z opisem	6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę	
Hasła tematyczne	Nieruchomości	
Sygn. powiązane	I OSK 1132/14
I OZ 799/13	
Skarżony organ	Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 1997 nr 78 poz 483;  art. 21  ust. 2;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603;  art. 12  ust. 4 i 5; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2005 nr 267 poz 2251;  art. 3   ust. 3; Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego.
Dz.U. 2012 nr 0 poz 931;  art. 391  ust. 1; Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a,  art. 152 i 200; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
I. Stan faktyczny

1. Nieruchomość położona w obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [..] ha, decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona pod budowę [...] w ciągu drogi krajowej nr [...]. od km [...] do km [...].

2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz S. D. i J. D. w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz na rzecz Gminy [...] w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej dotyczy budowy drogi krajowej, a podmiotem uprawnionym do jej realizacji jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Stąd też, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w warunkach rozpatrywanej sprawy podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych Autostrad.

3. Po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [....] marca 2013 r. nr [...], uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz S. D. i J. D. w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, na rzecz Gminy [...] w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości oraz zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...] w terminie 14 dnia od dnia wydania niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80. poz. 721 ze zm.; dalej specustawa drogowa), jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Stosownie zaś do art. 12 ust. 4f tej ustawy, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [..] października 2012 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. W. Organ wskazał, że analiza operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autor operatu wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.

Minister stwierdził, że stosownie do art. 1 ust. 2 specustawy drogowej w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi.

Przepis art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze. zm.) wskazuje, iż zarządcą dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie jednak z art. 19 ust. 5 tej ustawy w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie z art. 20 pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do zarządcy drogi należy nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Oznacza to, iż zarówno zabezpieczenie jak i wyplata środków należy do właściwego zarządcy drogi.

Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz Krajowym funduszu Drogowym.

Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. z 2005r. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast.

W niniejszej sprawie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] 2012 r. w sprawie [...] z dniem [...] 2013 r. miastu [...] przywrócono status miasta na prawach powiatu.

Skoro zatem na dzień wydania decyzji odszkodowawczej przez Wojewodę [...], miasto [..] posiadało status miasta na prawach powiatu, zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, to Prezydent Miasta [...] był zarządcą drogi krajowej w granicach swojego miasta. Tak więc Wojewoda [...] nieprawidłowo wskazał, iż podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w badanej sprawie jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

4. Na powyższą decyzję Gmina [...] – miasto na prawach powiatu – reprezentowana przez Prezydenta Miasta [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności: przepisu art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wobec skarżącego, który dopiero w postępowaniu przed organem drugiej instancji mógł być podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania, art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w każdym stadium postępowania w tym samym charakterze tj. podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania; art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

- przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną w nim zasadą nieretroaktywności prawa polegające na zobowiązaniu do wypłaty ustalonych odszkodowań Prezydenta Miasta [...] wobec uzyskania przez miasto [...] z dniem [...] 2013 r. statusu miasta na prawach powiatu. Powyższe nastąpiło w trakcie wszczętych i toczących się postępowań i w sposób diametralny zmieniło sytuację Gminy [...] jako strony tych postępowań, w sytuacji gdy decyzja ustalająca wysokość odszkodowania powinna być wydana w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Organ nie powinien zwlekać z wydaniem decyzji, aż skarżący uzyska status miasta na prawa powiatu i przerzucać na skarżącego obowiązek wypłaty odszkodowań, które w ogóle nie zostały przewidziane i zaplanowane (i nie mogły zostać przewidziane i zaplanowane z uwagi na brak podstaw prawnych do poczynienia takiej rezerwy) w budżecie skarżącego; skarżący wskazał, że uzyskanie przez miasto [...] z dniem [...] 2013 r. statusu miasta na prawach powiatu winno wywoływać skutki na przyszłość i mieć zastosowanie do postępowań wszczętych po tej dacie, a nie mieć wpływ na ocenę prawną i faktyczną zdarzeń zaistniałych przed tą datą;

- przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez jego pominięcie i niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycje w zakresie dróg publicznych winny być finansowane wprawdzie z budżetu miasta na prawach powiatu, jednakże środki na finansowanie dróg krajowych powinny być zabezpieczone i pochodzić z rezerwy subwencji ogólnej, której dysponentem jest minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu - zwłaszcza w sytuacji gdy w chwili występowania o zezwolenie na realizację inwestycji przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącą drogi krajowej nr [...] środki te, w tym przeznaczone na wypłatę odszkodowań, musiały być przewidziane i zarezerwowane w Krajowym Funduszu Drogowym.

5. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia.

6. W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2014 r., Gmina [...] w uzupełnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 1, ust 4b, art. 20 ust. 3, art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego i art. 20 pkt 3 i pkt 17 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z wyrażonymi w art. 2, art. 7 i art. 167 Konstytucji RP zasadami praworządności, pewności prawa i obciążania jednostek samorządu terytorialnego nowymi zasadami wyłącznie po zapewnieniu finansowania tych zadań za środków publicznych. Skarżąca zarzucił również naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na skierowanie decyzji do Prezydenta Miasta [...] jako zobowiązanego, tj. osoby niebędącej stroną zobowiązaną w sprawie oraz naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145 §. 1 pkt 4 k.p.a. gdyż Prezydent Miasta [...] nie brał udziału w postępowaniu w charakterze strony zobowiązanej.

II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując takiej kontroli Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwaną Ppsa), stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

2. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii wskazania podmiotu publicznego, który jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania

za nieruchomość wywłaszczoną na gruncie przepisów specustawy drogowej.

Na wstępie wskazania wymaga, że podstawę prawną stosunku odszkodowawczego stanowi przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Wywłaszczenie, które następuje w trybie specustawy drogowej, jako powodujące nabycie z mocy prawa, rodzi obowiązek wypłaty odszkodowania po stronie wnioskodawcy (inwestora). Podkreślenia wymaga bowiem, że choć samo ustalenie odszkodowania, w tym jego wysokości następuje na drodze administracyjnoprawnej,

to stosunek odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia z mocy prawa, ma charakter cywilnoprawny.

Zatem, obowiązek odszkodowawczy powstaje ex lege w momencie zaistnienia skutku wywłaszczenia nieruchomości na rzecz podmiotu publicznoprawnego,

tj. z dniem, gdy nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa, a Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nabyła z mocy prawa trwały zarząd. Z tego względu rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej nie może nastąpić wobec innego podmiotu niż ten, na rzecz którego (na którego wniosek jako inwestora), wywłaszczenie nastąpiło. Ukształtowanie treści stosunku odszkodowawczego (przedmiotowo-podmiotowe) nastąpiło bowiem już w dniu, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stała się ostateczna.

Choć zatem, z dniem [...] 2013 r. [...] stał się miastem na prawach powiatu, to powyższe nie zmienia, nie kształtuje na nowo strony podmiotowej stosunku odpowiedzialności odszkodowawczej, który to element ukształtowany został już ex lege, jak wskazano wyżej, z dniem, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W ramach specustawy drogowej mamy do czynienia ze złożoną sprawą administracyjną, regulującą oprócz sfery udzielenia zezwolenia na prowadzenie prac, również rozstrzyganie sprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Przy tym, sam mechanizm pozbawienia praw do nieruchomości został uregulowany w art. 12 ust. 4

i n. specustawy w sposób odmienny od przyjętego w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), generalnego modelu sprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.

To szczególne wywłaszczenie, uregulowane w specustawie drogowej, rodzi

po stronie wnioskodawcy (inwestora) obowiązek wypłaty odszkodowania. Ustalanie odszkodowania następuje w ramach tej samej sprawy administracyjnej, wobec tych samych podmiotów. Szczegółowe zasady ustalania odszkodowania określa art. 18 specustawy drogowej. Jest to norma o charakterze ogólnym przewidująca obowiązek ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte na cele realizacji inwestycji drogowych. Specustawa drogowa nie przewiduje jednak samodzielnej regulacji odszkodowawczej, lecz zgodnie z art. 12 ust. 5 tej ustawy do ustalenia wysokości

i wypłacenia odszkodowania, za przejęte z mocy prawa nieruchomości, stosuje

się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami z zastrzeżeniem art. 18 tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie, przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w dniu kiedy powołane zezwolenie na realizację inwestycji drogowej stało się ostateczne, a więc w dniu [...] czerwca 2012 r. Ta okoliczność ma kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, na co słusznie wskazał w decyzji I instancyjnej Wojewoda [...].

W świetle powyższego, późniejsze zdarzenie prawne jakim było to, że Prezydent Miasta [...] z dniem [...] 2013 r. stał się zarządcą dróg krajowych na terenie tego miasta, nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy i treści stosunku odpowiedzialności odszkodowawczej ukształtowanego z dniem [...] czerwca 2012 r.

3. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych aby twierdzić, że Gmina [...] (miasto na prawach powiatu) weszła z mocy prawa w prawa i obowiązki inwestora, który ma zbudować [...]. Konieczne jest przy tym odwołanie się do zasady samodzielności finansowej gmin analizowanej w licznych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, a znajdującej wyraz przede wszystkim w art. 167 Konstytucji RP. Samodzielność finansowa jednostek samorządu terytorialnego stanowi jedną z konstytutywnych cech podmiotowości samorządu terytorialnego. Istota tej samodzielności wyraża się w zapewnieniu jednostkom samorządu terytorialnego dochodów pozwalających na realizowanie przypisanych im zadań publicznych, pozostawiając im swobodę w kształtowaniu wydatków (przy uwzględnieniu wymogów ustawowych) oraz stworzeniu odpowiednich gwarancji formalnych i proceduralnych w tym zakresie (zob. wyrok TK z dnia 24 marca 1998 r. K. 40/97 OTK ZU 1998/2 poz. 12).

4. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r.

o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) -

w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi,

z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast.

W przedmiotowej sprawie odszkodowanie miałoby być wypłacone z budżetu Gminy [...] – miasta na prawach powiatu, ponieważ Prezydent [...]

nie dysponuje odrębnym budżetem.

W ocenie Sądu, wobec tego, że stosunek odpowiedzialności odszkodowawczej ukształtowany został w niniejszej sprawie z dniem, gdy zaistniał skutek wywłaszczenia nieruchomości na rzecz podmiotu publicznoprawnego, brak było podstaw

do zastosowania przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego.

Zdarzenie w postaci przywrócenia miastu [...] statusu miasta na prawach powiatu, już po tym, jak ukształtowany został stosunek odpowiedzialności odszkodowawczej, nie stanowi podstawy do nałożenia obowiązku zapłaty odszkodowania z budżetu Miasta [...]. Wobec cywilnoprawnego charakteru stosunku odszkodowawczego, zmiana statusu miasta [...] nie daje podstawy do nałożenia na Prezydenta miasta [...], jako – zarządcy drogi na gruncie przepisu art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260) – obowiązku, który nie ciążył na tym podmiocie, gdy kształtowała

się odpowiedzialność odszkodowawcza.

5. Z tych względów, w ocenie Sądu, organ dokonał błędnej wykładni

i w konsekwencji niewłaściwie zastosował przepis art. 22 ust. 1 specustawy drogowej, co doprowadziło do nieuprawnionego przyjęcia, że podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania ustala się według stanu prawnego na dzień ustalenia odszkodowania,

a nie na dzień powstania obowiązku odszkodowawczego.

Zgodnie z powołanym przepisem, koszty nabycia nieruchomości pod drogi,

w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów

o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Przepis ten wskazuje zatem, który podmiot dysponuje publicznymi środkami

na realizację zobowiązań odszkodowawczych. Ustawodawca odsyła w tym zakresie

nie tylko do art. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego czy ustawy o drogach publicznych, ale również do ustawy z dnia 27 października 1994 r.

o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 931 ze zm.). Zgodnie z art. 39 f ust.1 pkt 1 tej ustawy środki Krajowego Funduszu Drogowego mogą być przeznaczone na finansowanie budowy i przebudowy dróg krajowych realizowanych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Ponadto zwrócić uwagę należy, że art. 7 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego stanowi, że źródłem finansowania dróg publicznych są również środki finansowe określone przepisami o drogach publicznych, przepisami o transporcie drogowym i przepisami o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ uchwałą Rady Ministrów z [...] 2011 r. nr [...] ustanowiono program [...]. Wykonawcą tego programu jest co do zasady Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ([...] tej uchwały). Zgodnie z załącznikiem [...] – Lista zadań priorytetowych pod pozycją [...] znajduje

się budowa [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] i określenie wartości projektu [...] złotych. Środki na budowę drogi zostały przewidziane zatem

w ramach Krajowego Funduszu Drogowego i jako beneficjent został wskazany Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział [...]. Ten podmiot dysponuje zatem wyłącznie środkami publicznymi na realizację [...]. Przywrócenie miastu [...] statusu miasta na prawach powiatu nie wiązało się z transferem środków do budżetu gminy. Skoro zadanie budowy drogi realizuje Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, to – na gruncie poczynionych już wyżej ustaleń - brak jest podstaw, aby obowiązkiem zapłaty odszkodowania obciążyć Prezydenta Miasta [....], jako hipotetycznie przyszłego zarządcę drogi, która jeszcze na tym odcinku nie istnieje. Nie można w art. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego czy w przepisach ustawy o drogach publicznych, jak uczynił to organ w zaskarżonej decyzji, znaleźć podstawy prawnej do rozwiązania specyficznego problemu, który wyłonił się w związku z przywróceniem [...] statusu miasta na prawach powiatu.

6. W świetle powyższego stwierdzić należało, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest inwestor, na wniosek którego zostało wydane ostateczne zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Tylko bowiem ten podmiot jest uprawniony do objęcia w posiadanie przejętej nieruchomości i rozpoczęcia prac budowlanych. Również tylko wnioskodawca ma obowiązek wskazania lokali zamiennych.

Tym samym skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 22 ust. 1 specustawy drogowej, który wskazuje na konieczność uwzględnienia przy określaniu podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania przepisów regulujących Krajowy Fundusz Drogowy, a więc art. 7 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego oraz art. 39f ust. 1 ustawy

o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, co miało wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nadto, organ naczelny przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie wziął pod uwagę powołanej wyżej uchwały Rady Ministrów [...], w tym tego, że środki na budowę [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] przewidziane zostały w ramach Krajowego Funduszu Drogowego, a Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad został wskazany jako ich beneficjent. Pozostałe zarzuty powołane w skardze Sąd uznał za nieuzasadnione, co nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie.

Prawidłowa jest decyzja Wojewody [....], wskazująca w uzasadnieniu jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Ponownie rozpatrując sprawę Minister – uwzględniając ocenę prawną Sądu – przyjmie, że ten właśnie podmiot jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Badając prawidłowość wysokości ustalonego odszkodowania Sąd stwierdził, że trafne są ustalenia Ministra dokonane w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Minister powinien uwzględnić również przepis art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa

w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparte zostało na przepisie art. 200 Ppsa.