Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2026 r. sprawy ze skargi A. B. i R. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich z dnia 22 stycznia 2026 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 czerwca 2024 r., spółki [...] Sp. j., decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: [...], udzielił spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegająca na piętrzeniu i retencjonowaniu wód rzeki [...] do celów energetyki wodnej w jej krn 9+545 za pomocą jazu piętrzącego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], gm. [...].

Od powyższej decyzji odwołania złożyli A. B. i R. B. oraz M. N., M. B., K. G., Wspólnota Gruntowa w [...], E. B., R. S., B. W., M. S., P. S. oraz W. B..

Decyzją z 22 stycznia 2026 r. [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie orzekł o:

1. umorzeniu postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym odwołania A. B. oraz R. B.

2. uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie odwołania pozostałych osób.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 zwanej dalej "k.p.a.") odwołanie od decyzji przysługuje stronie. Stosownie zaś do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W okolicznościach niniejszej sprawy o legitymacji A. B. oraz R. B. do wniesienia odwołania może decydować wyłącznie to, czy zakres rozstrzygnięcia obejmuje bezpośrednio strefę ich interesu prawnego lub obowiązku. W orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może zostać wyprowadzony tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawa, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W Prawie wodnym taką normę, z której podmiot może wywodzić określone prawa i obowiązki w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, stanowi art. 401 ust. 1. W myśl art. 401 ust. 1 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Stosownie do art. 409 ust. 1 pkt 2 lit c Prawa wodnego część opisowa operatu wodnoprawnego powinna zawierać wyszczególnienie m.in. stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib adresów ich właścicieli, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, ponadto art. 409 ust. 2. pkt 1 stanowi, iż część graficzna operatu wodnoprawnego powinna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, z oznaczeniem nieruchomości.

Wymóg określony ww. przepisami Prawa wodnego niewątpliwie ma służyć organowi w ustaleniu wszystkich podmiotów uprawnionych do nieruchomości czy urządzeń wodnych znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia, które ma być objęte pozwoleniem wodnoprawnym, a więc stron w rozumieniu art. 401 ust, 1 Prawa wodnego. Tym samym, przedstawiony w operacie wodnoprawnym zasięg oddziaływania determinuje organ do zakreślenia stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, które winno nastąpić już przy jego wszczęciu.

Powyższe wymagania zostały spełnione w dołączonej do wniosku dokumentacji (uzupełnionej w trakcie postępowania), zarówno część opisowa jak i graficzna operatu wodnoprawnego wskazuje nieruchomości znajdujące się w zasięgu oddziaływania wnioskowanego korzystania z wód, a część opisowa ich właścicieli.

Z analizy akt sprawy przedłożonych przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] nie wynika, aby A. B. i R. B. zostali wskazani wśród podmiotów znajdujących się w ww. zasięgu oddziaływania. Skarżący wywodzą swój interes prawny nabyciem terenów pod dawnym [...] i planowanym nawadnianiem tych terenów, w tym celu wnoszą o zapewnienie niezbędnych zasobów wodnych przeznaczonych na ten cel. Planują korzystać z pomp w nowym miejscu na rzece [...] oraz starego systemu nawodnień. Tymczasem zgodnie z art. 34 pkt 12 Prawa wodnego korzystanie z wód do nawadniania gruntów lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2024 r, poz. 1176, 1635 i 1757), w ilości większej niż średniorocznie 5 m3 na dobę stanowi szczególne korzystanie z wód objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 2 Prawa wodnego. Nadto zgodnie z art, 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego pobór wód powierzchniowych stanowi usługę wodną, na którą również należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne - art. 389 pkt 1 Prawa wodnego. Zatem dopiero pozwolenie pozwolenia wodnoprawnego uprawniałyby organ do uznania ww. podmioty za strony postępowania, a w konsekwencji do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 403 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego tj. do nałożenia obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ wskazał, iż nieruchomości należące do Skarżących nie leżą w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód.

Z tych też względów organ odwoławczy, stwierdził, że A. B. i R. B. nie mają przymiotu strony postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki [...] do celów energetyki wodnej w jej km 9+S45 za pomocą jazu piętrzącego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], gm. [...], tym samym nie posiadają legitymacji do wniesienia od tej decyzji odwołania.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia w toku postępowania w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] miał jedynie podstawy do zakończenia postępowania w zakresie rozpoznania powyższych odwołań decyzją umorzeniową (por. wyrok NSA z dnia 25.04.2006 r., I OSK 725/05).

Skargę na powyższą decyzję w zakresie jej pkt 1 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli A. B. oraz R. B. zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego czynności, dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych dla sprawy ustaleń w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 g 1 pkt 1 k.p.a., w tym niewyjaśnienie czy operat wodnoprawny dostarczony do wydania decyzji z 2025 r. zawiera wyczerpujący zasięg oddziaływania

- art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, tym samym nierozpoznanie ponownie merytorycznie sprawy w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności.

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 401 ust 1 Prawa wodnego w zw. z art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że A. i R. B. nie posiadają interesu prawnego ani obowiązku w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji nie mają przymiotu strony postępowania.

Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu II instancji w pkt 1 ewentualnie, na o uchylenie decyzji organu II instancji w pkt 1 oraz o dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie zebranego już w aktach sprawy materiału dowodowego i ustalenie, iż A. i R. B. posiadają przymiot strony w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto Skarżący wnieśli o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 16 lipca 2026 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał skargę podkreślając, że Skarżący są właścicielami gruntów, które za pośrednictwem urządzeń melioracji wodnej są nawadniane z tej rzeki, co przesądza o tym, że mają interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym piętrzenia wód biegu rzeki powyżej ich nieruchomości. Na potwierdzenie powyższego dołącza do akt sprawy sądowej pozyskane od Skarżącego dokumenty potwierdzające istnienie urządzeń melioracji wodnej nawadniających grunty Skarżących. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż w 2015 r. przy okazji budowy urządzeń do piętrzenia wody w elektrowni wodnej nielegalnie zasypano jaz doprowadzający wodę do nieruchomości Skarżącego, a teraz z faktu zasypania tego jazu wyprowadza się wniosek, iż skarżący nie są stronami podstępowania. Na tą okoliczność pełnomocnik Skarżących chciałby przedstawić dokumenty w postaci pism skarżących do Starostwa w [...] i odpowiedzi na te pisma.

Skarżący podtrzymał skargę zaznaczając, iż na zakupionych przez niego gruntach znajdują się urządzenia melioracyjno – nawadniające, w tym budowle wodne, bez których grunty te nie są produktywne i następuje ich degradacja, a budowa i eksploatacja elektrowni ma wpływ na funkcjonowanie tych urządzeń melioracyjnych i dlatego powinien być uznany za stronę postępowania dotyczącego elektrowni, gdyż jej działanie wpływa na jego grunty.

Po przerwie pełnomocnik okazał Sądowi pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 29 września 2015 r. i z dnia 20 października 2015 r. dotyczące kwestii oględzin odcinka rowu melioracyjnego w trakcie, których R. B. zobowiązał się do udrożnienia zapchanego przepustu pod zjazdem. Z pisma z dnia 20 października 2015 r. wynika, iż odcinek rowu melioracyjnego został zasypany z powodu skarg rolników dotyczących zalewania działek sąsiadujących z rowem. W żadnym z okazanych dokumentów nie ma zapisów dotyczących zasypanego jazu, znajdują się zapisy dotyczącego udrożnienia rowów melioracyjnych Rd-A przy rzece [...].

Na pytanie Sądu Skarżący wyjaśnił, że nie dysponuje żadnymi decyzjami dotyczącymi zarówno zagadnień udrożnienia rowów o jakich mowa w okazanych dokumentach jak i udrożnienia względnie odmowy udrożnienia jazu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji bądź postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Skarżący zaskarżyli jedynie pkt 1 decyzji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o umorzeniu postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym odwołań A. B. i R. B..

Skarżący twierdzą, że są stronami postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego i wadliwie umorzono postępowanie odwoławcze z ich odwołania.

Wobec powyższego wskazać należy, iż kwestię statusu strony w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wyznacza art. 401 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2025 r" poz. 960ze zm,, zwanej dalej Prawo wodne) jako przepis szczególny w stosunku do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 zwanej dalej "k.p.a.") (wyrok NSA z 28.10.2020 r., II OSK 2593/20, LEX nr 3090586, wyrok NSA z 14.10.2020 r., II OSK 2296/20, LEX nr 3088453, Wyrok NSA z 9.04.2024 r., III OSK 3373/21, LEX nr 3756633).

Zgodnie z art. 401 ust. 1 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...], udzielił spółce [...] Sp. j. z siedzibą w D. , pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegająca na piętrzeniu i retencjonowaniu wód rzeki [...] do celów energetyki wodnej w jej krn 9+545 za pomocą jazu piętrzącego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], gm. [...].

Stroną postępowania mogą być zatem, oprócz wnioskodawcy, jedynie podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód w postaci usługi wodnej polegającej na piętrzeniu wód powierzchniowych rzeki [...], przez okres całego roku, za pomocą istniejącego jazu zlokalizowanego w km 9+545 jej biegu, na działce o nr ewid.[...] obręb [...], gm. [...], do rzędnej normalnego poziomu piętrzenia NPP = MaxPP = 142,20 m n.p.m., z zastrzeżeniem zachowania przepływu nienaruszalnego, nie mniejszego niż Qn = 0,94 m 3/s oraz korzystaniu z wód do celów energetyki wodnej przez okres całego roku, za pomocą istniejącej małej elektrowni wodnej zlokalizowanej na kanale derywacyjnym, na działce o nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...], w ilości 19,0 m 3/s.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że Skarżący nie są stronami postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Kwestia zakresu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód została ustalona w operacie wodnoprawnym i w tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu.

Zgodnie z art. 409 ust. 1 pkt 2 lit. d i lit. e Prawa wodnego część opisowa operatu, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, zawiera odpowiednio wyszczególnienie rodzaju i zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków.

Ponadto w myśl art. 409 ust. 2. pkt 1 Prawa wodnego stanowi, iż część graficzna operatu wodnoprawnego powinna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, z oznaczeniem nieruchomości.

Z tych też względów zgodzić należy się z organem, iż wymóg określony ww. przepisami Prawa wodnego niewątpliwie ma służyć organowi w ustaleniu wszystkich podmiotów uprawnionych do nieruchomości czy urządzeń wodnych znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia, które ma być objęte pozwoleniem wodnoprawnym, a więc stron w rozumieniu art. 401 ust. 1 Prawa wodnego.

Przy czym w tym miejscu wskazać należy, iż organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie to organy wyspecjalizowane, przygotowane merytorycznie do oceny zgodności operatu z prawem. Organ odwoławczy jest tym samym uprawniony do oceny operatu pod kątem jego kompletności, rzetelności i przydatności do ustalenia, w pierwszej kolejności zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych i w konsekwencji również kręgu stron postępowania (por. wyrok NSA z 28.10.2020 r., II OSK 2593/20, LEX nr 3090586).

Mając powyższe na uwadze organ podniósł, iż wymagania stawiane przez Prawo wodne zostały spełnione w dołączonej do wniosku dokumentacji (uzupełnionej w trakcie postępowania), zarówno część opisowa jak i graficzna operatu wodnoprawnego wskazuje nieruchomości znajdujące się w zasięgu oddziaływania wnioskowane korzystania z wód, a część opisowa ich właścicieli.

Organ wyjaśnił, iż z analizy akt sprawy przedłożonych przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] nie wynika, aby A. B. i R. B. zostali wskazani wśród podmiotów znajdujących się w ww. zasięgu oddziaływania.

W tym miejscu wskazać należy, iż na stronach od 3-13 operatu przedstawiono granice (dolną i górną) zasięgu oddziaływania urządzenia piętrzącego uwzględniając zasięg cofki, wypełnienia koryta rzeki łącznie z jego przepustowością.

W operacie wskazano, iż "przyjmuje się, że zasięg cofki ma granicę na odcinku koryta, w którym naturalna rzędna lustra wody przy NNQ jest zbliżona do rzędnej piętrzenia. Według obliczeń w wierszu 110, przyjmuje się, że dokładna granica cofki znajduje się w przekroju rzeki 13+621. Obliczony zasięg oddziaływania piętrzenia na koryto rzeki [...] wynosi, jak obliczono powyżej, 4076 m powyżej jazu."

W zakresie dolnej granicy zasięgu oddziaływania na koryto rzeki [...], przy której Skarżący posiadają nieruchomości, wskazano, że "dolną granicę zasięgu oddziaływania piętrzenia i obiektu elektrowni wyznacza się na 275 m poniżej jazu, w przekroju, w którym rzeka przybiera naturalną szerokość koryta, poniżej szerokiego połączenia rzeki i kanału odprowadzającego wodę z elektrowni. Przyjmuje się, że znaczna szerokość rzeki w punkcie ujścia w/w kanału do rzeki pozwala na ostateczne wytracenie nadmiaru energii kinetycznej zrzutu wód z piętrzenia oraz elektrowni, na co wskazuje normalny i jednorodny przekrój rzeki, poniżej przekroju w km 22+035".

W operacie wodnoprawnym przeanalizowano również zasięg oddziaływania piętrzenia wód na działki wzdłuż brzegów rzek wskazując, iż "w celu określenia zasięgu oddziaływania piętrzenia wód na brzegi koryt rzek, przyjęto założenie, że przesiąki przez groble mogą wystąpić, jeżeli dolna krawędź odpowietrznej strony grobli znajduje się na rzędnej niższej niż rzędna piętrzenia. Założenie to opiera się na założeniach konstrukcyjnych wałów przeciwpowodziowych, zgodnie z którymi krzywa depresji w korpusie obwałowania była oddalona od powierzchni skarpy odpowietrznej o nie mniej niż 1 m. W części rysunkowej opracowania, na Planie Urządzeń Wodnych, linią koloru pomarańczowego oznaczono rzędną piętrzenia w cofce za piętrzeniem, w obrębie koryta rz. [...]. Zasięg oddziaływania, oznaczony kolorem różowym, poszerzono względem tej wartości do krawędzi koryta rzeki.".

Uwzględniając zatem część opisową jak również część graficzną operatu wodnoprawnego Sąd podziela stanowisko organu, iż nieruchomości Skarżących znajdują się poza zasięgiem oddziaływania wnioskowanego korzystania z wód.

Sam fakt położenia nieruchomości, której właścicielem są Skarżący, nad rzeką [...], nie może przesądzić o ich statusie jako stron postępowania. Zarówno zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, jak i oddziaływanie zamierzonego korzystania z wód ustala się indywidualnie dla konkretnego stanu faktycznego, którego dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 14.10.2020 r., II OSK 2296/20, LEX nr 3088453, wyrok NSA z 9.04.2024 r., III OSK 3373/21, LEX nr 3756633).

Podkreślenia wymaga, iż Skarżący nie przedstawili kontroperatu czy opinii biegłego, który podważałaby stanowisko zawarte w operacie. Nie wskazali również w toku postępowania administracyjnego innych wniosków dowodowych, które podważałyby wnioski wynikające z operatu. W sytuacji, gdy organ ocenia dołączony do wniosku operat wodnoprawny jako rzetelny i wiarygodny, nie ma podstaw, aby z urzędu przeprowadzał dowód z opinii biegłego, który miałby go podważać, tym bardziej, że jak już zostało to wyżej wskazane, zarówno dyrektor RZGW, jak i Dyrektor Zarządu Zlewni to organy wyspecjalizowane, przygotowane merytorycznie do oceny prawidłowości operatu wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 28.10.2020 r., II OSK 2593/20, LEX nr 3090586).

Z tych też względów zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.

W tym miejscu wskazać należy, iż argumentacja skargi jak i stanowisko wyrażone na rozprawie wskazują, iż Skarżący wywodzą swój interes prawny z faktu nabyci terenów po dawnym [...] i planowanym nawadnianiem tych terenów. Na rozprawie w dniu 16 lipca 2026 r. pełnomocnik Skarżących wprost wskazał, iż skarżący są właścicielami gruntów, które za pośrednictwem urządzeń melioracji wodnej są nawodniane z tej rzeki, co przesądza o tym, że mają interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym piętrzenia wód biegu rzeki powyżej ich nieruchomości.

Na poparcie powyższego na rozprawie pełnomocnik przedstawił wykaz urządzeń melioracyjnych oraz wykaz rowów melioracyjnych na działkach stanowiących własność Skarżących. Przy czy Sąd zauważa, iż wykaz urządzeń melioracji wodnych znajdował się w aktach administracyjnych organu jako załącznik do pisma z dnia 12 października 2025 r. Warto w tym miejscy zwrócić również uwagę, iż do pisma tego załączono również szkic urządzeń melioracji wodnych. Powyższe dokumenty jednoznacznie wskazują, iż na nieruchomości Skarżących znajdują się urządzenia melioracyjne, to jednakże podkreślenia wymaga, że nie są one obecnie wykorzystywane. Jak przyznał sam Skarżący oraz jego pełnomocnik w toku rozprawy "w 2015 r. przy okazji budowy urządzeń do piętrzenia wody w elektrowni wodnej nielegalnie zasypano jaz doprowadzający wodę do nieruchomości skarżącego". Tym samym obecnie nieruchomości Skarżącego nie są nawadniane w żaden sposób wodami z rzeki [...], a co za tym idzie planowane spiętrzanie wód w żaden sposób nie wpłynie na nawadnianie nieruchomości Skarżących. Jak przyznał Skarżący działania podjęte w celu udrożnienia jazu doprowadzającego wodę nie doprowadziły do wydania żadnej decyzji w tym zakresie, a co za tym idzie od 2015 r. nieruchomości Skarżącego nie są nawadniane, co prowadzi w świetle twierdzeń Skarżącego do ich degradacji.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga kwestia, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie jest sprawa zasypania (legalnego czy też nie) jazu, którym kiedyś doprowadzana była woda do nieruchomości Skarżącego czy też kwestia przywrócenia jego funkcjonowania. Skarżący nie może oczekiwać, iż w ramach niniejszego postępowania zostanie rozstrzygnięta również kwestia przywrócenia drożności ww. jazu.

Tym samym skoro na chwilę obecną Skarżący nie korzysta w żaden sposób z wód rzeki [...], to nie można uznać, że planowane korzystanie z wód przez spółkę wodną wpłynie w jakikolwiek sposób na interes prawny Skarżących. Samo planowanie w przyszłości wykorzystywania wód rzeki do nawadniania pól nie może prowadzić do uznania, że Skarżącym obecnie przysługuje interes prawny.

W tym miejscu, w ślad za organem wskazać należy, iż zgodnie z art. 34 pkt 12 Prawa wodnego korzystanie z wód do nawadniania gruntów lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2024 r, poz. 1176, 1635 i 1757), w ilości większej niż średniorocznie 5 m3 na dobę stanowi szczególne korzystanie z wód objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 2 Prawa wodnego.

Nadto zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego pobór wód powierzchniowych stanowi usługę wodną, na którą również należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne - art. 389 pkt 1 Prawa wodnego.

Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z art. 403 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w szczególności obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego.

Tym samym, jak słusznie wskazał organ, to istnienie pozwolenia wodnoprawnego uprawniałyby organ do uznania ww. podmioty za strony postępowania, a w konsekwencji do nałożenia obowiązku wynikającego z przytoczonego wyżej przepisu.

Skoro organ odwoławczy zasadnie uznał, że Skarżący nie są stroną postępowania administracyjnego, to zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, tym samym nierozpoznanie ponownie merytorycznie sprawy w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności nie mógł zostać uwzględniony. Podkreślenia wymaga, iż powyższy zarzut odnosi się do części merytorycznej decyzji, podczas gdy kontrola w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do kwestii czy Skarżącym przysługiwał interes prawny, a nie prawidłowości kasacyjnej części decyzji.

Końcowo wskazać należy, iż wobec ustalenia, że Skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu trafnie organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowania odwoławcze w zakresie odwołania Skarżących (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 134, Uchwała NSA w Warszawie z 5.07.1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119.).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

-----------------------

10