Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1708/19 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. G. w sprawie ze skargi E. J. i M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1708/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M. G. od wyroku z dnia 10 marca 2020 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ww. wyrokiem została oddalona skarga E. J. i M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Pismem z dnia 13 marca 2020 r. skarżąca E. J. wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Następnie pismem z dnia 15 września 2020 r. E. J. i M. G. złożyły skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę kasacyjną M. G. przytoczył m.in. treść art. 141 § 2 i art. 173 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że w stosunku do strony, która nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie może rozpocząć biegu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, liczony od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W konsekwencji skarga kasacyjna wniesiona przez tę stronę musi być uznana za niedopuszczalną.

Zdaniem Sądu, M. G. takiego wniosku nie złożyła. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem został złożony jedynie przez E. J., co zostało wyraźnie wskazane w nagłówku pisma z dnia 13 marca 2020 r.

Sąd podkreślił, że strona, która nie wystąpiła z wnioskiem, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej nawet, w sytuacji, gdy orzeczenie to zostało uzasadnione na wniosek innej strony i jej skutecznie doręczone. Brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pochodzącego od skarżącej – M. G. stanowi więc przyczynę niedopuszczalności wniesionej przez nią skargi kasacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 173 § 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że M. G. nie złożyła wniosku o uzasadnienie, a wobec tego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, podczas gdy wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony w imieniu M. G. oraz E. J. w dniu 13 marca 2020 r. i brak jest jakichkolwiek podstaw, ażeby twierdzić, że wniosek ten nie był złożony również w imieniu M. G.

W uzasadnieniu wnosząca zażalenie wskazała, że radca prawny K. M. została ustanowiona pełnomocnikiem M. G. oraz E. J. w 2014 r. Od tego też czasu dokonuje wszystkich czynności w imieniu ww., w tym w szczególności składała takie pisma jak: odwołania, skargi do WSA, czy też skargę kasacyjną. Łącznie na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, pełnomocnik w imieniu obu skarżących od chwili ustanowienia w sprawie dokonał kilkudziesięciu czynności. Żadnej czynności pełnomocnik nie wykonał jedynie w imieniu jednej ze skarżących.

W dniu 13 marca 2020 r. pełnomocnik złożył w imieniu M. G. i E. J. wniosek o uzasadnienie wyroku. We wniosku o uzasadnienie została wskazana jedynie E. J., co stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny przez okres kilkunastu miesięcy nie posiadał żadnych wątpliwości i traktował go jako wniosek w imieniu obu skarżących. O powyższym świadczy chociażby fakt doręczenia wyroku po 5 miesiącach od dnia jego wydania. Jako adresat wyroku z uzasadnieniem została wskazana radca prawny K. M. pełnomocnik E. J. i M. G., zaś w treści pisma wskazano, iż sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doręcza Pani - jako pełnomocnikowi skarżących - odpis wyroku z dnia 10 marca 2020 r. wraz z uzasadnieniem. W związku z powyższym, w sprawie została złożona skarga kasacyjna w imieniu obu skarżących w dniu 15 września 2020 r. Kolejno wskazano, że Sąd doręczył odpis skargi kasacyjnej organowi, który to w dniu 18 lutego 2021 r. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną. W dniu 22 września 2021 r., czyli po 12 miesiącach od złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik otrzymał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z którym w żadnym zakresie się nie zgadza.

W ocenie wnoszącej zażalenie wniosek o uzasadnienie został złożony w imieniu obu skarżących i ani Sąd, ani organ, ani skarżące oraz ich pełnomocnik nie mieli co do tego wątpliwości.

Wobec powyższego M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na zażalenie E. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 173 § 2 P.p.s.a., skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie natomiast do treści art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wymagany wniosek. Skutkiem powyższego w stosunku do strony, która nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i której nie doręczono odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, nie rozpoczął biegu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Złożoną przez tę stronę skargę kasacyjną, nawet gdy została wniesiona w terminie otwartym dla innej strony postępowania, należy więc odrzucić jako niedopuszczalną.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 10 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. J. i M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. Uzasadnienie tego orzeczenia mogło zostać zatem sporządzone przez Sąd na żądanie skarżących. Z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wystąpił natomiast pełnomocnik działający wyłącznie w imieniu E. J., takie określenie wyraźnie wynika z treści tego wniosku. Zauważyć bowiem należy, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który radca prawny K. M. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i dotyczył sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1708/19 zawierał w nagłówku oznaczenie jednej strony postępowania: "Odwołująca: E. J. reprezentowana przez radcę prawnego K. M.". Ponadto w treści wniosku pełnomocnik wskazał: "Działając w imieniu odwołującej, stosowne pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy, niniejszym wnoszę o: 1. sporządzenie w całości uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1708/19; 2. doręczenie odpisu wyroku z dnia 10 marca 2020 r. wraz z uzasadnieniem na adres pełnomocnika: radca prawny K. M. [...]" Mając na uwadze powyższe właściwie Sąd I instancji przyjął, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony wyłącznie w imieniu i na rzecz E. J. Tylko ta strona została oznaczona w piśmie jako "odwołująca", w treści wniosku pełnomocnik powołał się na "odwołującą" (liczba pojedyncza) i na jedno "pełnomocnictwo". Na innych etapach postępowania pełnomocnik wyraźnie wskazywał, w imieniu których ze skarżących działa, co wyrażało się w odpowiednim uzupełnieniu w nagłówku pisma stron postępowania. Wobec oznaczenia E. J. jako wnioskującej o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało uznać, że radca prawny K. M. złożyła wspomniany wniosek wyłącznie w jej imieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że pełnomocnik w nagłówku pisma stanowiącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 r. wskazał, z nieznanych powodów, nieprawidłowy organ, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie, zamiast Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jednakże wadliwość w tym zakresie nie uzasadnia twierdzenia, że wniosek ten powinien zostać potraktowany jako wniesiony również w imieniu M. G. Każde pismo procesowe należy odczytywać bowiem zgodnie z jego treścią i niedopuszczalne jest nadawanie innej treści niż została w nim wyrażona. Od profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny należy bowiem wymagać należytej staranności w wykonywaniu czynności procesowych w imieniu reprezentowanego mocodawcy.

Na wskazaną powyżej ocenę nie wpływa odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej po upływie dziewięciu miesięcy od wniesienia skargi kasacyjnej oraz błąd Sądu, który w piśmie przewodnim z dnia 10 sierpnia 2020 r. informującym o doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oznaczył radcę prawnego K. M. jako pełnomocnika skarżących (liczba mnoga), a nie skarżącej – E. J. Okoliczność ta nie przesądza bowiem o tym, że M. G. stała się stroną, która złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku (art. 142 § 2 P.p.s.a.).

Tym samym skoro pełnomocnik M. G. nie złożył w jej imieniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku to nie była ona uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na treść art. 173 § 2 w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a. W takiej sytuacji złożony przez M. G. środek odwoławczy był niedopuszczalny "z innych przyczyn" w ujęciu art. 178 P.p.s.a. i podlegał odrzuceniu przez Sąd I instancji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.