drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Inspektor Sanitarny, *Stwierdzono bezczynność organu, IV SAB/Wr 973/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-04-05, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

IV SAB/Wr 973/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu

Data orzeczenia
2023-04-05 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. O. na bezczynność Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 maja 2020 r. I. stwierdza, że Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2020 r.; II. stwierdza, że bezczynność Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2020 r.; IV. zasądza od Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu na rzecz skarżącego J. O. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 18 maja 2020 r. J. O. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) zwrócił się do Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej w sprawie prowadzonych postępowań odwoławczych od decyzji państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej wydawanych na postawie art. 48a ust. 1 pkt 1, ust 3 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii czyli od decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie zakazu przemieszczania się.

Wniosek zawierał pytania: 1) ile odwołań trafiło do organu odwoławczego, 2) ile odwołań zostało już rozpatrzonych, 3) ile, w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy, zostało wydanych decyzji, w których utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), 4) ile, w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy, zostało wydanych decyzji, w których uchylono zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), 5) ile, w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy, zostało wydanych decyzji, w których uchylono zaskarżoną decyzję i organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), 6) ile, w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy, zostało wydanych decyzji, w których umorzono postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), 7) ile organ odwoławczy uchylił zaskarżonych decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.), 8) w ilu sprawach odwołanie zostało załatwione w inny niż ww. sposób, 9) w ilu sprawach organ odwoławczy wstrzymał natychmiastowe wykonanie decyzji (art. 135 k.p.a.)?

Wnioskodawca zażądał udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania według stanu na dzień wpływu wniosku do organu oraz na dzień poprzedzający dzień udzielenia odpowiedzi.

Organ pismem z dnia 25 maja 2020 r. poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, ponieważ uzyskanie wnioskowanych dokumentów wymaga opracowania i dokonania analiz z dostępnych w urzędzie dokumentów, rejestrów i teczek aktowych znajdujących się w różnych działach Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu. W związku z tym wezwał wnioskodawcę do wskazania "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w zakresie wnioskowanego żądania.

W odpowiedzi z dnia 1 czerwca 2020 r. wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu, że objęte wnioskiem informacje zakwalifikowano, jako przetworzone podając, że w przedmiocie wnioskowanego udostępnienia informacji publicznej do tej pory uzyskał odpowiedzi już od 10 Państwowych Wojewódzkich Inspektorów Sanitarnych. Niezależnie od powyższego wskazał, że złożony wniosek ma na celu zweryfikowanie na ile skuteczna i realna - na etapie postępowania administracyjnego - jest droga zaskarżania decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej. Czy aby przepisana prawem droga odwoławcza w praktyce nie jest jedynie iluzoryczna i tylko wydłuża drogę do skorzystania z prawa do sądu.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu decyzją z dnia 25 czerwca 2020 r., nr OP.1331.02.2020.KG na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.) odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.

Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS, organ odwoławczy) decyzją z dnia 23 lipca 2020 r., nr BI.OI.0134.162.2020 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt. 1 i art. 16 u.d.i.p. utrzymał w mocy decyzję organu z dnia 25 czerwca 2020 r., nr OP.1331.02.2020.KG. GIS zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, że informacja, której domaga się wnioskodawca jest informacją przetworzoną, a w związku z brakiem wykazania interesu publicznego zasadna jest odmowa udzielenia takiej informacji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił w szczególności naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez oczywiście błędne przyjęcie, że zawnioskowana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, podczas gdy prawidłowe rozpoznanie wniosku prowadzi do przyjęcia, że wnioskowane były elementarne informacje, w których posiadaniu jest organ i które powinny zostać niezwłocznie udzielone na wniosek skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej odrzucenie ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia, ewentualnie oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/20 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2020 r., nr OP.1331.02.2020.KG. Zdaniem Sądu organy nie przedstawiły przekonywujących argumentów, iż żądaną przez skarżącego informację w całości uznać należy za informację przetworzoną. W konsekwencji zastosowaną przez te organy kwalifikację ocenił jako arbitralną. W związku z tym wskazał, że w sprawie wnioskodawca nie był zobowiązany do wykazania jej istotności dla interesu publicznego. Sąd doszedł do wniosku, że opisane powyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Dlatego w ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne jest powtórne zbadanie i ocena charakteru żądanej informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł GIS zaskarżając wyrok w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4907/21 oddalił skargę kasacyjną.

W dniu 29 kwietnia 2022 r. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu otrzymał akta sprawy wraz z prawomocny wyrokiem.

Pismem z dnia 12 maja 2022 r. organ udzielił odpowiedzi w zakresie punktu 1, 2, 3, 4 i 5 wniosku według stanu na dzień wniesienia wniosku oraz częściowo według stanu na 28 marca 2022 r. – data sporządzenia ostatniego raportu dotyczącego naruszenia zakazów, nakazów lub ograniczeń związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Poinformował, że na dzień złożenia wniosku do organu trafiło 36 odwołań od decyzji PPIS woj. dolnośląskiego o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w związku z naruszeniem zakazów, zakazów lub ograniczeń związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Podkreślił, że wszystkie sprawy były w trakcie oraz żadne z odwołań od decyzji PPIS nie zostało zakończone przez organ odwoławczy do dnia 18 maja 2020 r. Następnie wskazano, że:

1) na dzień 28 marca 2022 r. od początku epidemii COVID – 19 do organu trafiło 226 odwołań od decyzji PPIS woj. dolnośląskiego o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w związku z naruszeniem zakazów, zakazów lub ograniczeń związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Z czego od początku działań w zakresie zwalczania epidemii COVID – 19 do dni 21 grudnia 2020 r. ogólna liczba odwołań wniesiona do PWIS to 102. Od dnia 4 stycznia 2021 r. do dnia 28 marca 2022 r. wniesione zostały 124 odwołania;

2) od początku działań w zakresie zwalczania epidemii COVID – 19 do dnia 21 grudnia 2020 r. ogólna liczna odwołań rozpatrzonych wynosiła 65. Od dnia 4 stycznia 2021 r. do dnia 28 marca 2022 r. ogólna liczba odwołań rozpatrzonych wynosiła 111;

3) w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ w okresie od początku działań w zakresie zwalczania epidemii COVID – 19 do dnia 21 grudnia 2020 r. zostało wydanych 25 decyzji w których utrzymano zaskarżoną decyzję w całości albo w części. Natomiast w okresie od dnia 4 stycznia 2021 r. wydano 34 decyzji w których uchylono zaskarżoną decyzję w całości albo w części (zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.);

4) w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ w okresie od początku działań do dnia 21 grudnia 2020 r. zostało wydanych 54 decyzje w których utrzymano zaskarżoną decyzję w całości albo w części. Natomiast w okresie od dnia 4 stycznia 2021 r. wydano 82 decyzje w których uchylono zaskarżoną decyzję w całości albo w części.

Organ poinformował także, że nie dysponuje raportem dotyczącym charakteru rozstrzygnięcia do meritum sprawy pod względem merytorycznym (co do istoty sporu) oraz wszelkich zagadnień powstałych w toku postępowania sądowego.

Organ pismem z dnia 12 maja 2022 r. poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja w zakresie punktów wniosku 6,7,8,9 stanowi informację przetworzoną, ponieważ uzyskanie wnioskowanych dokumentów wymaga opracowania i dokonania analiz z dostępnych w urzędzie dokumentów, rejestrów i teczek aktowych znajdujących się w różnych działach Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu. W związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego dla udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej w przytoczonym zakresie.

Powyższe wezwanie wnioskodawca otrzymał w dniu 6 czerwca 2022 r.

Strona w dniu 25 września 2022 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając:

1. w zakresie udzielonej odpowiedzi z 12 maja 2022 r. na punkty od 1 do 5 wniosku z 18 maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.o.p. przez niezastosowanie i nieudostępnienie wnioskowanych informacji w terminie 14 dni od złożenia wniosku;

2. w zakresie uznania, że wnioskowana informacja publiczna w punktach od 6 do 9 wniosku z 18 maja 2020 r. stanowi informację publiczną przetworzoną i wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez błędne uznanie, że wnioskowana informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną w skutek czego doszło też do naruszenia art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji przez jego niezastosowanie i brak wydania odmownej decyzji administracyjnej.

Strona wniosła o zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 18 maja 2020 r. w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia, stwierdzenia bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że w zakresie punktów od 1 do 5 wniosku organ udzielił pozornej odpowiedzi z informacjami zupełnie nieadekwatnymi do treści wniosku. Odpowiedź organu jest zbyt szeroka w porównaniu do zakresu wniosku i nie stanowi wnioskowanej informacji. Z informacji organu o przyjęciu do rozpoznania 226 odwołań nie jest bowiem możliwe domyślenie się ile z nich dotyczy odwołań od decyzji w sprawach kar pieniężnych za naruszenie zakazu przemieszczania się - potencjalnie od 0 do 226. Odnośnie punktów od 6 do 9 wniosku organ uznał, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przedstawienie szczególnego interesu publicznego w terminie 7 dni pod rygorem wydania decyzji odmownej. Termin ten upłynął 13 czerwca 2022 r. bez dokonania przez skarżącego tej czynności. W ocenie skarżącego wnioskowane przeze niego dane nie są informacjami przetworzonymi, wymagającymi do ich przedstawienia dodatkowego zaangażowania sił i środków. Stąd też nie było konieczności uzupełniania wniosku o żądane uzasadnienie. Pomimo znaczącego upływu czasu od zakreślonego terminu organ ani nie wydał decyzji odmownej ani nie udostępnił wnioskowanych informacji w terminie 14 dni.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie w całości.

Argumentując odrzucenie skargi organ wskazał, iż wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r uchylający decyzję z 26 czerwca 2020 r. wydaną na podstawie art. 16 u.d.i.p. w istocie restytuował postępowanie administracyjne w ramach którego została wydana przedmiotowa decyzja. Tym samym wniesienie skargi winno być poprzedzone ponagleniem. Brak ponaglenia stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Uzasadniając oddalenie skargi organ wskazał, że w zakresie pytań 1 – 5 pismem z dnia 12 maja 2022 r. udzielił informacji, którą uznał za odpowiadającą wnioskowi, a skarżący tego sposobu rozumienia zakresu jego wniosku w żaden sposób nie kwestionował. Tym samym nie sposób uznać, aby w tym zakresie organ pozostawał w bezczynności. Przedmiotowa informacja została udzielona skarżącemu w terminie 13 dni od otrzymania wniosku, a zatem w terminie zgodnym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei w wezwaniu również z dnia 12 maja 2022 r. organ wystąpił do skarżącego o wykazanie szczególnego interesu publicznego dla udzielania informacji publicznej przetworzonej, szczegółowo wezwanie uzasadniając. Skarżący do dnia dzisiejszego na przedmiotowe wezwanie nie odpowiedział. Stanowisko skarżącego, że wnioskowane dane nie stanowią informacji przetworzonej i ich przygotowanie nie wymaga dodatkowego zaangażowania sił i środków stanowi wyłącznie gołosłowną polemikę z danymi i faktami przedstawionymi przez organ w ww. wezwaniu i nie zasługuje na uwzględnienie.

W replice do odpowiedzi na skargę skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Zwrócił uwagę na wybiórcze cytowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez organ, które może prowadzić jedynie do przeinaczenia jego rzeczywistej treści. Organ dowolnie i fragmentarycznie odczytuje wniosek wyciągając z niego, że dotyczył on szerszego zakresu niż w rzeczywistości, jak i bez wzruszenia pozostaje wobec sformułowania doprecyzowującego we wniosku: "czyli od decyzji o wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie zakazu przemieszczania się" (k: 60 - 62 akt sprawy sadowej).

Pismem z dnia 9 lutego 2022 r. organ wskazał, że podjął dalsze działania związane z wnioskiem z dnia 18 maja 2020 r., które winny skutkować umorzeniem postępowania w sprawie. W dniu 3 listopada 2022 organ wezwał stronę do sprecyzowania wniosku z 18 maja 2020 r. w zakresie pytań od 1 do 9. W dniu 15 listopada 2022 r. skarżący wskazał, że wniosek dotyczy postępowań odwoławczych w przedmiocie kar pieniężnych, które zostały przez organy I instancji wymierzone wyłącznie z tytułu naruszenia zakazu przemieszczania się. W dniu 20 listopada 2022 r. organ wezwał skarżącego o wykazanie szczególnego interesu publicznego dla udostępnienia wnioskowanej informacji, uznając ją za informację publiczną przetworzoną. Wobec braku odpowiedzi skarżącego organ w dniu 13 stycznia 2023 r. wydał decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej przetworzonej. Skarżący złożył odwołanie, które w dniu 13 lutego 2023 r. zostanie przekazane do Głównego Inspektora Sanitarnego. Odwołując się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 organ wskazał, że wobec rozpoznania wniosku skarżącego także w zakresie w jakim rozumiał go wnioskodawca, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne powinno podlegać umorzeniu, a spór między stronami, co do charakteru wnioskowanej informacji, powinien zostać rozstrzygnięty w ramach środków prawnych przysługujących skarżącemu od decyzji z dni 13 stycznia 2023 r. (k: 69 – 71 akt sprawy sądowej).

Pismem z dnia 27 lutego 2023 r. organ poinformował, że Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 24 lutego 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (k:81 - 97 akt sprawy sądowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd nie znajduje przesłanek do odrzucenia wniesionej w sprawie skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, które Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2266/19, z dnia 25 października 2018 r., sygn. I OSK 2931/16; z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. I OSK 1692/15; z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. I OSK 503/15; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. I OSK 88/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Pogląd ten wynika między innymi z celu, jaki realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, w myśl przepisów której w odformalizowanym postępowaniu winno dojść do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bowiem zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. W ustawie tej zawarte jest odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji, w innym przypadku Kodeks ten nie ma w tego rodzaju sprawach zastosowania. Użycie w art. 16 u.d.i.p. wyrazów "do decyzji" służyć miało wyłączeniu stosowania reguł kodeksu do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania. Podkreślić należy, że gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szerszym zakresie niż to wynika z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., to uczyniłby to w sposób wyraźny. Ustawodawca przesądził, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się nie do postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, ale do decyzji o odmowie jej udzielenia lub umorzeniu postępowania. Zatem uchylenie przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1926/20 decyzji zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i decyzji organu I instancji o odmowie udzielenia informacji publicznej ze wskazaniem powtórnego zbadanie i oceny charakteru żądanej informacji publicznej, którym organ był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a.– spowodowało konieczność ponownego rozpoznawania wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2020 r. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosowanie tych przepisów jest możliwe dopiero przy konieczności ponownego wydania decyzji administracyjnej w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Stwierdzić zatem należy, że Sąd posiada kompetencje do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a skarga ta nie musiała być poprzedzona ponagleniem.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie ma również sporu, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną.

Różnica stanowisk dotyczy tego czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej po otrzymaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Natomiast odmowa udzielenia informacji publicznej – z którą de facto mamy do czynienia w niniejszej sprawie – następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługują środki odwoławcze (art. 16 i 17 u.d.i.p.). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy właściwy organ nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów, albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej świadczy nie tylko brak udzielenia informacji, ale także przedstawienie informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku. Taka sytuacja może powodować uzasadnione wątpliwości co do tego, czy podmiot zobowiązany w ogóle udzielił odpowiedzi, co w takim przypadku należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt III OSK 1092/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 października 2013 r., sygn. II SAB/Łd 107/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Rz 172/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke 111/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010 r., II SAB/Wa 54/10).

Taka sytuacja miała niewątpliwie miejsce w rozpoznawanej sprawie. W odniesieniu do części wniosku w zakresie pytań oznaczonych 1 – 5 poinformowano wnioskodawcę o ogólnej ilości spraw (odwołań) o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w związku z naruszeniem zakazów, nakazów, lub ograniczeń związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Natomiast wniosek z dnia 18 maja 2020 r. dotyczył spraw (odwołań) cyt. "od decyzji o wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie zakazu przemieszczania się".

Podkreślić należy, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji czy jakiejkolwiek odpowiedzi, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Z tego obowiązku organ się nie wywiązał. Zakres udzielonej odpowiedzi nie stanowi wnioskowanej informacji, gdyż z udzielonej odpowiedzi nie jest możliwe poznanie ilości spraw, których dotyczył wniosek. Zatem odpowiedź organu nie stanowi wnioskowanej informacji. Zatem organ w chwili wniesienia skargi w pozostawał w bezczynności, nie udzielając żądanej przez skarżącego informacji publicznej we wnioskowanym przez niego zakresie.

Natomiast w odniesieniu do części wniosku w zakresie pytań oznaczonych 6 - 9 organ uznał, iż wnioskowana w tym zakresie informacja obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.pd.i.p. Wobec powyższego wezwał skarżącego (jako podmiot żądający informacji publicznej przetworzonej) do wykazania szczególnego interesu publicznego dla udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej w przytoczonym zakresie. Powyższe wezwanie wnioskodawca otrzymał w dniu 6 czerwca 2022 r. Jak wynika z materiału aktowego zakreślony przez organ termin upłynął bezskutecznie w dniu 13 czerwca 2022 r.

Podkreślić w związku z tym należy, że w sytuacji, gdy organ uzna, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i w efekcie tego wezwie podmiot wnioskujący o jej udzielenie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej, a skarżący nie wykaże szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji, to obowiązkiem organu jest formalne udzielenie odpowiedzi, tj. odmowa udzielenia takowej informacji w drodze decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p. Jest to niezbędne, po pierwsze dla wykazania w uzasadnieniu podjętej decyzji odmownej, że objęte wnioskiem żądanie rzeczywiście dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym, a po drugie wykazania w podjętej decyzji nieistnienia w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego, jako że tego wymagają od organu reguły postępowania administracyjnego dotyczące prawidłowego konstruowania i wyjaśniania motywów podjętego rozstrzygnięcia, a także treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który warunkuje kwestię prawa do uzyskania informacji publicznej przetworzonej od szczególnej istotności dla interesu publicznego, oraz okoliczność, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji możliwej do wydania tylko wtedy, gdy nie zostały spełnione warunki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Tym samym wobec milczenia wnioskodawcy na wezwanie skierowane przez organ o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego obowiązkiem organu - po bezskutecznym upływie w dniu 13 czerwca 2022 r. zakreślonego terminu na wykonanie przedmiotowego wezwania - było wydanie decyzji odmownej. Brak podjęcia przez organ tego rodzaju działania (wydania decyzji odmownej) do chwili wniesienia skargi oznacza tym samym, że organ pozostawał w bezczynności. Podkreślić należy, że brak wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego nie ma znaczenia dla dopuszczalności procedowania w sprawie, lecz dla oceny dopuszczalności zakresu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można mówić o takiej sytuacji, gdyż po skierowaniu do skarżącego pisma z dnia 12 maja 2022 r. organ pozostawał w przekonaniu, że sprawa w zakresie pytań od 1 do 5 wniosku z dnia 18 maja 2020 r. została załatwiona. Chociaż było to błędne przekonanie, to nie wynikało ono ze złej woli organu. Natomiast w pozostałym zakresie organ podjął działania zmierzające do wydania decyzji, którą co do całości wniosku wydał po wniesieniu skargi. To potwierdza tylko, że brak było podstaw do uznania bezczynności organu za rażąco naruszającej prawo.

Z uwagi na załatwienie sprawy Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W obecnym stanie prawnym, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie skutkuje już umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18).

O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt