Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 449/15 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 449/15 oddalił skargę B.K. na decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia 20 marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uposażenia.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] decyzją z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia [...] 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 36a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 637 [oznaczanie błędne – powinno być: poz. 952], ze zm.), odmówił [...] B.K. ustalenia uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, uznając, że nie przysługuje mu prawo do przedmiotowego uposażenia.

Na skutek wniesienia przez [...] B.K. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawał Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], który decyzją z dnia 20 marca 2015 r. nr [...] (sygn. akt [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowe decyzje zostały wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] B.K. z dnia 6 listopada 2014 r. o "ustalenie [...] [prawa do] uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku". Zainteresowany jako podstawę swojego żądania podał art. 36a § 1 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 17, poz. 753) i art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 i w zw. z art. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1997 r. Nr 124, poz. 782), która po kolejnych nowelizacjach nadal obowiązuje, regulując status prawny sędziów przechodzących na emeryturę przed dniem 17 października 1997 r., tj. przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Wnioskodawca wskazał, że prawo do ustalenia świadczenia w postaci uposażenia sędziego w stanie spoczynku przysługuje mu nie tylko z tego powodu, że nabył prawo do emerytury, ale także dlatego, że przejście na emeryturę "było związane immanentnie z likwidacją Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r.". W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w latach 1985-1996 zajmował stanowisko sędziego sądu wojskowego w byłym Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...] i z uwagi na likwidację Sądu złożył na ręce Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o odwołanie ze stanowiska sędziego sądu wojskowego, które nastąpiło z dniem 29 lipca 1996 r.

W niniejszej sprawie wniosek o ustalenie uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku został przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] przekazany do rozpatrzenia Prezesowi Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] (z argumentacją, że w chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wnioskodawca pełnił ją na stanowisku sędziego w byłym Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...]), który to Sąd jest według stanowiska organu drugiej instancji następcą prawnym zniesionego z dniem 30 czerwca 1996 r. Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...].

Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że urodzony w dniu [...] 1950 r. [...] B.K. w okresie od dnia 20 października 1982 r. do dnia 24 kwietnia 1985 r. odbywał staż asesorski w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...] oraz w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...]. Uchwałą Rady Państwa z dnia 28 marca 1985 r. nr [...] został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, które zajmował w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...]. Zniesienie Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r. W to miejsce z dniem 1 lipca 1996 r. został utworzony Wojskowy Sąd Garnizonowy [...].

W dniu 18 czerwca 1996 r. w piśmie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zwrócił się on o odwołanie go ze stanowiska sędziego wojskowego, tj. zrzekł się stanowiska sędziego wojskowego, zaś w dniu 19 czerwca 1996 r. skierował do Ministra Obrony Narodowej pismo o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 lipca 1996 r. nr [...] wnioskodawca został odwołany ze stanowiska sędziego sądu wojskowego. Natomiast Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 29 sierpnia 1996 r. nr [...] zwolnił zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Do dnia zwolnienia ze służby skarżący pełnił czynności w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...]. Od dnia 1 października 1996 r. pobiera świadczenie emerytalne z Wojskowego Biura Emerytalnego [...] (znak sprawy [...]).

W skierowanym do Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zainteresowany, zarzucił brak prawidłowych ustaleń faktycznych odnoszących się do okoliczności przejścia na emeryturę w związku z likwidacją Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] oraz nieprawidłową analizę treści obowiązujących wówczas przepisów prawnych. Wniósł o zmianę tej decyzji i ustalenie uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku – od dnia 1 stycznia 2015 r. Zakwestionował również właściwość organu pierwszej instancji, tj. Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], twierdząc, że posiada status sędziego wojskowego sądu okręgowego, wobec czego organem właściwym w pierwszej instancji jest Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...].

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 marca 2015 r. stwierdził, że wnioskodawca był sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...], zaś zniesienie Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r. – na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 1996 r. nr 23, poz.106). W oparciu o przywołane rozporządzenie, z dniem 1 lipca 1996 r. utworzono Wojskowy Sąd Garnizonowy [...], który jest następcą prawnym zniesionego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...]. Jednocześnie wskazał, że wnioskodawca nie jest sędzią wojskowego sądu okręgowego, ponieważ w świetle uchwały Rady Państwa z dnia 28 marca 1985 r. nr [...] został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, a postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 lipca 1996 r. został z tego stanowiska odwołany, natomiast zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem 30 września 1996 r.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] podał również, iż zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, uchylonymi z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 117, poz. 753), tj. art. 12 § 3 ustawy z dnia 8 czerwca1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 23, poz. 166, ze zm.) szef sądu wojskowego kierował działalnością sądu oraz był przełożonym sędziów i pozostałego składu osobowego sądu. Natomiast stosownie do art. 36a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 952, ze zm.) uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku ustala prezes wojskowego sądu garnizonowego – w stosunku do sędziów tego sądu.

Organ odwoławczy wskazał, iż sam wnioskodawca w odwołaniu wyjaśnił, że w 1996 r. kandydował na stanowisko sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym w [...], ale nie uzyskał poparcia Zgromadzenia Sędziów Sądów Wojskowych, a nie wyraził zgody na wyznaczenie go na stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...]. W następstwie tych okoliczności w dniu 18 czerwca 1996 r. zwrócił się do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o odwołanie ze stanowiska sędziego wojskowego, zaś w dniu 19 czerwca 1996 r. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] wyjaśnił, że w okresie zrzeczenia się przez wnioskodawcę stanowiska sędziego sądu wojskowego oraz przejścia na emeryturę, wojskową pragmatykę stosunku służbowego sędziów sądów wojskowych regulowała ustawa z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych i stosownie do obowiązujących wówczas przepisów – do dnia 31 grudnia 1997 r. sędziom sądów wojskowych nie przysługiwało uprawnienie do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Dopiero ustawą z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1997r. Nr 124, poz. 782, ze zm.) sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych uzyskali od dnia 17 października 1997 r. prawo do stanu spoczynku, a od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia w stanie spoczynku – art. 1, art. 6, art. 7 oraz art. 8 pkt 1 ustawy zmieniającej.

Prawo do uposażenia w stanie spoczynku uzyskali także sędziowie sądów wojskowych, którzy uzyskali prawo do emerytury lub renty przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego lub prokuratora. W tym zakresie organ odwołał się do treści art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r., stwierdzając, że zgodnie z tymi przepisami uprawnienia do uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku nabyli tylko tacy sędziowie sądów wojskowych, którzy w chwili przejścia na emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 1998 r. byli sędziami wojskowymi i zajmując urząd sędziego spełniali dodatkowe kryteria dotyczące wieku lub niezdolności do służby wojskowej.

W ocenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], [...] B.K. nie podlega przywołanej regulacji, gdyż wcześniej – w dniu 18 czerwca 1996 r. zrzekł się stanowiska sędziego. Dodatkowo podkreślił, że zainteresowany wiek uprawniający do nabycia stanu spoczynku osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r. Ponadto podał, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070), tj. od dnia 1 października 2001 r., sędziowie sądów wojskowych utrzymali prawo do stanu spoczynku oraz do uposażenia należnego sędziom w stanie spoczynku – zgodnie z art. 190 tej ustawy, nowelizującym ustawę z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych. Odwołał się do treści art. 200 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sadów powszechnych i stwierdził, że wnioskodawca także nie spełniał wymogów wskazanych w przywołanych przepisach pozwalających na uznanie go za sędziego w stanie spoczynku (wymóg nabycia przed dniem 1 stycznia 1998 r. prawa do emerytury lub renty, zajmując stanowisko sędziego), bowiem poza służbą pozostaje od dnia 30 września 1996 r., a nie zajmował już wówczas stanowiska sędziego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi [...] B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów prawa materialnego (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu skargi), a przez to naruszenie jego słusznego interesu prawnego. W uzasadnieniu stwierdził, że jego zdaniem, od dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw – tj. od dnia 17 października 1997 r. nabył ex lege status sędziego w stanie spoczynku, zaś od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Co do ustania stosunku służbowego na stanowisku sędziego wojskowego podał, że w zasadzie stan faktyczny jest niesporny, to jednak wskazał, iż jego zrzeczenie się stanowiska sędziego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] nastąpiło w określonych okolicznościach faktyczno-prawnych, które opisał w odwołaniu, lecz nie zostały one poddane analizie przez skarżony organ. W szczególności organ nie wykazał, że w okresie do dnia 1 stycznia do dnia 18 czerwca 1998 r. nie był on sędzią wojskowego sądu okręgowego, a w tym czasie faktycznie orzekał w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...]. Wyjaśnił także, iż z uwagi na brak przepisów przejściowych, które określałyby status sędziów likwidowanych sądów okręgowych, sędziowie wojskowi likwidowanych wówczas sądów wojskowych pozostawali w zawieszeniu co do swojego statusu, nadal orzekając w tych sądach i zakładając, że zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych są sędziami wojskowych sądów okręgowych.

Ponadto skarżący, podobnie jak w odwołaniu, zakwestionował właściwość organu orzekającego w pierwszej instancji, tj. Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], twierdząc, że posiada status sędziego wojskowego sądu okręgowego.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] do ponownego rozpatrzenia.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przepisy regulujące zasady przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie mają zastosowania do skarżącego, który w dniu 18 czerwca 1996 r. zrzekł się stanowiska sędziego i przeszedł na emeryturę wojskową, a wiek uprawniający do nabycia stanu spoczynku osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r. W związku z powyższym organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że od dnia 17 października 1997 r. nabył ex lege status sędziego w stanie spoczynku, natomiast od dnia stycznia 1998 r. prawo do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Ponadto ponownie przestawił pogląd, że w rozpoznawanej sprawie w obydwu instancjach orzekały właściwe organy. W tym zakresie wyjaśnił, że Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] został utworzony z dniem 1 lipca 1996 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 23, poz. 106) i nie może odpowiadać za sposób przeprowadzonych wówczas zmian reorganizacyjnych sądownictwa wojskowego, jakie miały miejsce w 1996 r., natomiast z dniem 1 lipca 1996 r. na podstawie przywołanego rozporządzenia utworzono Wojskowy Sąd Garnizonowy [...]. Nie zgodził się ze skarżącym, że Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] nie jest następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...], albowiem zgodnie z § 2 Zarządzenia Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1996 r. nr 8 w sprawie reorganizacji sądownictwa wojskowego – Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] przyjął wszystkie niezałatwione sprawy sądowe, prośby i podania, repertoria i księgi sądowe, wykazy i inne dokumenty związane z funkcjonowaniem Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...]. Ponadto podał, że Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 4 § 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych, poruczył Prezesowi Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zgodnie z zarządzeniem z dnia 12 października 1990 r. nr 84/MON (Dz. Roz. MON z 1990 r., poz. 92), sprawowanie funkcji naczelnego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że ustalony przez organy stan faktyczny co do osoby skarżącego i jego statusu nie nasuwa wątpliwości. Skarżący w dniu [...] 2010 r. ukończył 60 lat i posiada uprawnienia emerytalno – wojskowe nabyte z tytułu pełnionej zawodowej służby wojskowej. W służbie wojskowej pozostawał od dnia 29 września 1967 r. do dnia 30 września 1996 r., przy czym w okresie od dnia 20 października 1982 r. do dnia 24 kwietnia 1985 r. odbywał staż asesorski w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...] oraz w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...]. Następnie uchwałą Rady Państwa z dnia 28 marca 1985 r. nr [...] został powołany na stanowisko sędziego sądu wojskowego, które zajmował w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...]. Zniesienie tego Sądu nastąpiło z dniem 30 czerwca 1996 r., a w to miejsce z dniem 1 lipca 1996 r. został utworzony Wojskowy Sąd Garnizonowy [...]. W dniu 18 czerwca 1996 r. skarżący zrzekł się stanowiska sędziwego wojskowego, zaś w dniu 19 czerwca 1996 r. skierował do Ministra Obrony Narodowej pismo o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 29 lipca 1996 r. został odwołany ze stanowiska sędziego sądu wojskowego, natomiast Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 29 sierpnia 1996 r. nr [...] zwolnił skarżącego – żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Do dnia zwolnienia ze służby skarżący pełnił czynności w Sądzie [...] Okręgu Wojskowego [...], zaś od dnia 1 października 1996 r. pobiera świadczenie emerytalne z Wojskowego Biura Emerytalnego [...].

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do kwestii właściwości organów orzekających w niniejszej sprawie wskazał, że z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 23, poz. 106), wydanego na podstawie art. 6 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 23, poz. 166 ze zm.) wynika, że z dniem 30 czerwca 1996 r. został zniesiony Sąd [...] Okręgu Wojskowego [...] (§ 2 ust. 1 pkt 3) i z dniem 1 lipca 1996 r. został utworzony Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] – dla województw jeleniogórskiego, kaliskiego, legnickiego, opolskiego, sieradzkiego, wałbrzyskiego i wrocławskiego (§ 1 ust. 2 pkt 9). Ponadto z tym samym dniem został utworzony Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] – dla województw objętych właściwością wojskowych sądów garnizonowych w Bydgoszczy, Gdyni, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu (§ 1 ust. 1 pkt 1).

W świetle wyjaśnień Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] – Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 4 § 2 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych poruczył Prezesowi Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, zgodnie z zarządzeniem z dnia 12 października 1990 r. nr 84/MON (Dz. Roz. MON z 1990 r., poz. 92), sprawowanie funkcji naczelnego nadzoru nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i służby wojskowej. Natomiast z § 2 ust. 1 zarządzenia Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1996 r. nr 8 w sprawie reorganizacji sądownictwa wojskowego wynika, że Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] przyjął wszystkie niezałatwione sprawy sądowe, prośby i podania, repertoria i księgi sądowe, wykazy i inne dokumenty związane z funkcjonowaniem Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...].

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] jest następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...].

Podkreślił także, iż z akt personalnych skarżącego wynika, że do dnia zwolnienia ze służby wojskowej, tj. 30 września 1996 r., czynności służbowe względem niego m.in. na płaszczyźnie uregulowanej przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31, ze zm. zm.) wykonywał Szef Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...]. Powyższy przełożony wydał rozkaz dzienny z dnia 16 września 1996 r. nr [...] o ubyciu ewidencyjnym skarżącego oraz przyznaniu dodatku specjalnego za wrzesień 1996 r. oraz ustalił wysługę lat i inne dane niezbędne dla zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 września 1996 r., opis przebiegu służby z dnia 24 września 1996 r., jak i opinię specjalną z dnia 30 września 1996 r. Z kolei czynności dotyczące zaopatrzenia emerytalnego skarżącego wykonywał Szef Służby Finansowej Komendy Garnizonu [...].

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, te okoliczności, jak i przyznany przez skarżącego fakt bezskutecznego ubiegania się o stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], świadczą o tym, że w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie był on sędzią wojskowego sądu okręgowego, a kwestie dotyczące jego żądania, tj. ustalenia uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, prawidłowo w pierwszej instancji rozpatrywał Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], a nie Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...]. Do takich wniosków prowadzi analiza treści i funkcjonalna wykładnia przepisu art. 36a § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2012r., poz. 952, ze zm.). Z tego względu podniesiony przez skarżącego zarzut okazał się nietrafny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, iż w pełni aprobuje ustalenie organu odwoławczego, że w okresie zrzeczenia się przez skarżącego stanowiska sędziego sądu wojskowego, co miało miejsce w dniu 18 czerwca 1996 r. oraz jego odwołania ze stanowiska przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 29 lipca 1996 r. i przejścia na emeryturę wojskową w dniu 1 października 1996 r., pragmatykę stosunku służbowego sędziów wojskowych regulowała ustawa dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 23, poz. 166).

W świetle obowiązujących wówczas przepisów, do dnia 31 grudnia 1997 r. sędziom sądów wojskowych nie przysługiwało uprawnienie do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Dopiero ustawą z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 124 poz. 782, ze zm.) sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych uzyskali od dnia 17 października 1997 r. prawo do stanu spoczynku, a od dnia 1 stycznia 1998 r. prawo do uposażenia w stanie spoczynku – art. 1, art. 6, art. 7 oraz art. 8 pkt 1 ustawy zmieniającej. Przewidziane w tej ustawie prawo do uposażenia w stanie spoczynku uzyskali również sędziowie sądów powszechnych oraz sądów wojskowych, którzy uzyskali prawo do emerytury lub renty przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego lub prokuratora. W konsekwencji należy uznać, że stosownie do art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, uprawnienie do uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku nabyli tylko tacy sędziowie wojskowi, którzy w chwili przejścia na emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 1998 r., byli sędziami wojskowymi i zajmując urząd sędziego:

- uzyskali wiek przewidziany ustawą do uzyskania przysługującego im na podstawie art. 180 Konstytucji prawa do stanu spoczynku, tj. ówcześnie: wiek 55 lub 58 (60) lat, który był przesłanką do obligatoryjnego zwolnienia sędziego wojskowego – żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej z powodu osiągnięcia wymaganego wieku na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, lub

- z powodu choroby lub utraty sił uznani zostali orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnych do zawodowej służby wojskowej.

W sprawie jest niesporne, że skarżący przed dniem 1 stycznia 1998 r., tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 28 sierpnia 1997 r., zrzekł się w dniu 18 czerwca 1996 r. stanowiska sędziego i został odwołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ze stanowiska sędziego wojskowego, co miało miejsce z dniem 29 lipca 1996 r., wobec czego w dniu przejścia na emeryturę nie był już sędzią wojskowym i nie zajmował urzędu sędziego. Wobec tego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie podlega przywołanej regulacji dotyczącej stanu spoczynku. Jednocześnie podkreślić należy, iż skarżący wiek uprawniający do nabycia stanu spoczynku osiągnął dopiero w dniu [...] 2010 r. (data urodzenia [...] 1950 r.), z kolei ustanie stosunku służbowego żołnierza zawodowego miało miejsce z dniem 30 września 1996 r.

Również z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070), tj. od dnia 1 października 2001 r., sędziowie sądów wojskowych utrzymali prawo do stanu spoczynku oraz do uposażenia należnego sędziom w stanie spoczynku, zgodnie z art. 190 tej ustawy, nowelizującym ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych. Stosownie do art. 200 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. sędziów, którzy przed dniem 1 stycznia 1998 r. przeszli na emerytury lub renty i nabyli prawo do uposażenia, uważa się za sędziów w stanie spoczynku w rozumieniu ustawy, chyba że utracili uprawnienie do tego uposażenia, a przepisy art. 100 § 2-8 ustawy mają zastosowanie do byłych sędziów, którzy nabyli prawo do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 1998 r., jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego (art. 200 § 3). Skarżący żadnego z tych wymogów nie spełniał albowiem pozostając poza służbą od dnia 1 października 1996 r. i przechodząc na emeryturę, nie zajmował już stanowiska sędziego (zrzeczenie się stanowiska sędziego wojskowego nastąpiło 18 czerwca 1996 r., a zwolnienie ze stanowiska sędziego wojskowego miało miejsce w dniu 29 lipca 1996 r.). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w powołanych ustawach brak jest takich przepisów, które pozwoliłyby na ich stosowanie do sytuacji skarżącego z uwzględnieniem takiego okresu, w którym zajmował jeszcze stanowisko sędziego wojskowego, skoro istotny był jego status jako sędziego w momencie przechodzenia na emeryturę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej przyczyn zrzeczenia się stanowiska sędziego i wystąpienia o zwolnienie ze służby wojskowej stwierdził, że faktem doniosłym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że został on na swój własny wniosek odwołany ze stanowiska sędziego postanowieniem Prezydenta RP z dnia 29 lipca 1996 r., jak również zwolniony decyzją Ministra Obrony Narodowej ze służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r. Przypomnieć należy, że art. 30 § 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych stanowił, że Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa odwołuje sędziego, jeżeli zrzekł się swego stanowiska. Taki charakter miał wniosek skarżącego z dnia 18 czerwca 1996 r. Z kolei art. 33 tej ustawy stanowił, że sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed odwołaniem go ze stanowiska sędziego lub przed utratą przez niego tego stanowiska.

Z tego względu ustalanie i rozważanie przyczyn, dla których skarżący wystąpił do właściwych organów z przedmiotowymi wnioskami, pozostaje obojętne dla oceny skutków prawnych zrzeczenia się stanowiska sędziego i zwolnienia ze służby wojskowej. Niezależnie bowiem od motywów, którymi kierował się występując o odwołanie ze stanowiska sędziego wojskowego i zwolnienie ze służby wojskowej, faktem jest wcześniejsze, względem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 28 sierpnia 1997 r., zrzeczenie się stanowiska i odwołanie skarżącego ze stanowiska sędziego wojskowego, a w konsekwencji nabycie uprawnień emerytalno-rentowych wyłącznie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji zarzut skarżącego dotyczący nierozważenia przez organ drugiej instancji okoliczności zrzeczenia się stanowiska sędziego i wystąpienia o zwolnienie ze służby wojskowej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że B.K. podejmując decyzję o zrzeczeniu się stanowiska sędziego i wystąpieniu o zwolnienie ze służby wojskowej kierował się względami osobistymi i ekonomicznymi. Z pisma z dnia 29 grudnia 2014 r. (znak sprawy: [...]) skierowanego do Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] (k. 16 akt adm.) wynika, że miał on świadomość, że pełniąc obowiązki sędziego wojskowego i pozostając w zawodowej służbie wojskowej po dniu 30 czerwca 1996 r., tj. po dniu likwidacji Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] (skarżący w tym piśmie błędnie określał datę likwidacji sądu jako 30 września 1996 r.) i utworzeniu w jego miejsce Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], stawał się sędzią tego ostatniego sądu, a zatem sądu niższego rzędu względem zlikwidowanego. Wobec tego skarżący, w obliczu obniżenia uposażenia i pogorszenia położenia w przedmiocie nabytego już prawa do emerytury wojskowej w zakresie jej wysokości uznał, że korzystniejszym dla niego rozwiązaniem będzie zrzeczenie się stanowiska sędziego, co też stanowiło przeszkodę do "automatycznego" objęcia po dniu 30 czerwca 1996 r. niższego stanowiska sędziego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym [...].

Stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej ustał z dniem 30 września 1996 r. Skarżący w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie zajmował już stanowiska sędziego wojskowego. Analiza akt osobowych pozwala na stwierdzenie, że podjęta przez niego decyzja o zrzeczeniu się stanowiska sędziego wojskowego była w pełni przemyślana w aspekcie uprawnień emerytalnych żołnierzy zawodowych. Z powyższego wynika, że skarżący miał pełną świadomość, że przepisy reorganizujące strukturę sądownictwa wojskowego nie pozbawiły go możliwości pełnienia urzędu sędziego wojskowego, a domniemane wymuszenie decyzji o zrzeczeniu się stanowiska sędziego wojskowego w istocie zależało od jego woli i rozważenia skutków ekonomiczno-emerytalnych poszczególnych rozwiązań (pozostawania w służbie wojskowej po dniu 30 czerwca 1996 r. i zajmowania stanowiska sędziego wojskowego lub też rezygnacji z jej pełnienia i przejścia z dniem 1 października 1996 r. na emeryturę wojskową). Jednocześnie wskazać należy, iż zrzekając się urzędu sędziego skarżący uzyskał również możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego, z której jednakże, jak sam wyjaśnił, nie skorzystał.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia – przez rozstrzygające sprawę organy wojskowe – przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Przepisy regulujące zasady przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie mają zastosowania do skarżącego, który od dnia 17 października 1997 r. nie nabył ex lege statusu sędziego w stanie spoczynku, jak również nie nabył od dnia 1 stycznia 1998 r. prawa do uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Decyzje załatwiające sprawę skarżącego zostały wydane na podstawie analizy akt osobowych skarżącego, zawierających materiał wystarczający dla oceny zasadności zgłoszonego wniosku. Organy prawidłowo nie uznały skarżącego – w zakresie odnoszącym się do stanu spoczynku sędziów sądów wojskowych – za beneficjenta regulacji przyjętych ustawą zmieniającą z dnia 28 sierpnia 1997 r. oraz art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wymogi określone przepisem art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B.K., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie polegające zaakceptowaniu błędnie ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy, w kontekście zastosowanego prawa materialnego w postaci art. 6 ust.1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1997 r. Nr 124, poz. 1998 r.) oraz art. 36a §1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 952 ze zm.), co skutkowało odmową uznania, że z dniem 1 stycznia 1998 r. skarżący nabył ex lege status sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, a w związku z tym Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] winien ustalić mu wysokość uposażenia w stanie spoczynku;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. powołanych wyżej w punkcie 1 przepisów, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 1996 r. Nr 23, poz. 106) skarżący stał się z dniem 30 czerwca 1996 r. z mocy prawa sędzią Wojskowego Sądu Garnizonowego [...].

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że skarżący bezpośrednio przed przejściem na emeryturę wojskową, zajmował stanowisko sędziego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...]. Sąd ten został z dniem 30 czerwca 1996 r. zniesiony mocą rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 23, poz.106). Zgodnie z § 2 cyt. rozporządzenia, był to wojskowy sąd okręgowy (równorzędny w sądownictwie powszechnym sądowi okręgowemu). Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w oparciu o powołane rozporządzenie, nie można przyjąć, że sędziowie Sądu [...] Okręgu Wojskowego stali się z mocy prawa sędziami Wojskowego Sądu Garnizonowego [...].

Przejęcia budynku Sądu wraz z dokumentacją i ewentualnymi toczącymi się wówczas sprawami przez nowo powołany sąd garnizonowy, nie uprawniało i nie mogło być równoznaczne z takim określeniem statusu sędziów likwidowanego Sądu [...] Okręgu Wojskowego. Pozostawienie tychże sędziów w tego rodzaju sytuacji godziło w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa, zaś negatywne tego skutki – różne w przypadkach innych sędziów likwidowanych w owym czasie sądów okręgowych lub im równorzędnych – dosięgły także skarżącego.

Autor skargi kasacyjnej przyznał, że wprawdzie B.K. zrzekł się stanowiska sędziego i postanowieniem Prezydenta RP z dnia 29 lipca 1996 r. został ze stanowiska sędziego odwołany, to jednak nie można pominąć faktu, że owo zrzeczenie się było na nim wymuszone zaistniałą sytuacją. Jedynie w ten sposób mógł zaprotestować przeciwko bezprawnej próbie zdegradowania go ze stanowiska sędziego sądu okręgowego na sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...].

Ponadto zauważył, iż rozkaz Szefa Sądu [...] Okręgu Wojskowego – nieistniejącego od dnia 30 czerwca 1996 r. – ukazał się dopiero we wrześniu 1996 r. i dopiero wówczas skarżący został zwolniony. Jednocześnie wskazał, że po likwidacji Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...], żaden z sędziów tego Sądu nie został przeniesiony na równorzędne stanowisko w dwóch nowopowstałych Wojskowych Sądach Okręgowych w [...] i w [...].

W ocenie skarżącego kasacyjnie, wadliwy sposób przeprowadzenia zmian reorganizacyjnych sądownictwa wojskowego, jakie miały miejsce w 1996 r., nie może stanowić podstawy do orzekania o niemożności uzyskania przez niego statusu sędziego w stanie spoczynku i związanego z tym prawa do uposażenia w stanie spoczynku. Przepisy art. 7 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw stanowią ewidentną podstawę dla uzyskania przez niego z dniem 1 stycznia 1998 r. statusu sędziego sądu okręgowego w stanie spoczynku i nabycia prawa do uposażenia. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia wyżej wymienionych przepisów jest błędna. Nabył on bowiem prawo do emerytury zajmując, stanowisko sędziego wojskowego sądu okręgowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 Pkt 1 i 2 P.p.s.a., to jednak ich istota sprowadza się do zakwestionowania stwierdzenia Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu, który dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy przyjął, że Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] jest następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...] oraz podzielił stanowisko Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], że wniosek B.K. "o ustalenie przysługującego mu uposażenia sędziego sądu okręgowego w stanie spoczynku" nie zasługuje na uwzględnienie. W chwili przejścia na emeryturę wojskową przed dniem 1 stycznia 1998 r. nie był sędzią wojskowym, gdyż w dniu 18 czerwca 1996 r. zrzekł się stanowiska sędziego wojskowego i postanowieniem Prezydenta RP z dniem 29 lipca 1996 r. został z tego stanowiska odwołany. Skoro w chwili przejścia na emeryturę nie był on sędzią wojskowym i nie sprawował urzędu, to nie podlega regulacji dotyczącej sędziego w stanie spoczynku, w tym uprawnienia do uposażenia należnego sędziom w stanie spoczynku.

Spór prawny między stronami dotyczy wykładni art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 1997 r. Nr 124, poz.782) oraz art. 36a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U z 2012 r. poz. 952 ze zm.).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw – przepisy art. 711 § 2 i 4 ustawy, o której mowa w art. 1, mają zastosowanie do sędziów i odpowiednio do prokuratorów, którzy uzyskali prawo do emerytury lub renty przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli prawo to nabyli zajmując stanowisko sędziego lub prokuratora. Przy ustalaniu wysokości uposażenia uwzględnia się wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkiem za wysługę lat, które pobierałby sędzia lub prokurator w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 711 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j.: Dz. U. z 1994 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, obowiązującego od dnia 1 stycznia 1998 r., sędziemu przeniesionemu w stan spoczynku z powodu wieku, choroby lub utraty sił przysługuje uposażenie w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkiem za wysługę lat pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Uposażenie jest waloryzowane stosownie do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych określonych dla celów waloryzacji emerytur i rent.

Z art. 7 omawianej ustawy wynika, że jej przepisy stosuje się odpowiednio do sędziów sądów wojskowych.

W świetle art. 36a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków ich rodzin ustala prezes wojskowego sądu okręgowego – w stosunku do sędziów tego sądu oraz prezesa wojskowego sądu garnizonowego i jego zastępcy.

Przy interpretacji art. 6 ust. 1 omawianej ustawy niezbędne stało się wyjaśnienie pojęcia "nabycie prawa do emerytury lub renty" oraz rozważenie, kiedy, w jakiej chwili B.K. nabył prawo do emerytury wojskowej – czy zajmując jeszcze stanowisko sędziego wojskowego, czy też później oraz czy zakończenie zajmowania stanowiska wiązało się z nabyciem prawa do emerytury wojskowej.

W sprawie jest niesporne, że skarżący kasacyjnie nabył prawo do emerytury wojskowej od dnia 1 października 1996 r., po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 1996 r., zaś odwołanie go ze stanowiska sędziego wojskowego nastąpiło z dniem 29 lipca 1996 r.

Zauważyć należy, iż ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. samodzielnie nie uregulowała kwestii powstania prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych, nie określiła również chwili nabycia prawa do tego rodzaju świadczeń, czyniła to natomiast obowiązująca w dniu jej wejścia w życie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36), którą należy stosować do B.K., ponieważ jego uprawnienie do emerytury wojskowej do dnia 1 stycznia 1998 r. podlegało systemowi zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 12 tej ustawy, emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim. Powyższy warunek został przez skarżącego kasacyjnie spełniony. W piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. podał, iż przepracował 31 lat i uzyskał prawo do emerytury wojskowej w wysokości 84 %, lecz mógł tą emeryturę otrzymywać w wysokości nie wyższej niż 75%. Jednocześnie wskazał, że podejmując decyzję o przejściu na emeryturę uznał, iż jest to dla niego najbardziej korzystne. Pozostając w zawodowej służbie wojskowej na stanowisku sędziego wojskowego musiałby objąć niższe stanowisko w Wojskowym Sądzie Garnizonowym [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 6 ust. 1 ustawy dnia 28 sierpnia 1997 r. jest przepisem szczególnym (wyjątkowym) i jego wykładnia musi mieć charakter ścisły, a nie rozszerzający. Treść tego przepisu przy uwzględnieniu art. 7 cyt. ustawy wyraźnie wskazuje, że tylko nabycie prawa do emerytury wojskowej w czasie zajmowania stanowiska sędziego wojskowego powoduje stosowanie do niego przepisów o uposażeniu w stanie spoczynku. Nie jest zatem możliwe stosowanie tego przepisu do żołnierza zawodowego, który w dniu nabycia prawa do emerytury wojskowej nie był już sędzią wojskowym.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał prawidłowej wykładni art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw i zasadnie uznał, że B.K. nie spełnia wymaganej przez prawo przesłanki do objęcia go przepisami tej ustawy, przewidującymi nabycie uprawnienia do uposażenia przez sędziego wojskowego w stanie spoczynku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 36a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych.

Z § 2 ust. 1 pkt 3, § 1 ust. 2 pkt 9 i § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie utworzenia i zniesienia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 23, poz. 106), wydanego na podstawie art. 6 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 23, poz. 166 ze zm.) wynika, że z dniem 30 czerwca 1996 r. został zniesiony Sąd [...] Okręgu Wojskowego [...] i z dniem 1 lipca 1996 r. został utworzony Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] – dla województw jeleniogórskiego, kaliskiego, legnickiego, opolskiego, sieradzkiego, wałbrzyskiego i wrocławskiego oraz został utworzony Wojskowy Sąd Okręgowy w [...] – dla województw objętych właściwością wojskowych sądów garnizonowych w Bydgoszczy, Gdyni, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu.

W świetle § 2 ust. 1 zarządzenia Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1996 r. nr 8 w sprawie organizacji sądownictwa wojskowego Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] przejął wszystkie niezałatwione sprawy sądowe, prośby i podania, repertoria i księgi sądowe, wykazy i inne dokumenty związane z funkcjonowaniem Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...].

Przedstawione ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] był następcą prawnym byłego Sądu [...] Okręgu Wojskowego [...]. Oznacza to, że przedmiotową sprawę, dotyczącą ustalenia uposażenia sędziego wojskowego sądu okręgowego w stanie spoczynku, prawidłowo w pierwszej instancji rozpatrywał Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], a w drugiej instancji Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...].

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.