Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 289/25 w sprawie ze skargi W.B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) oddala skargę; 3) zasądza od W.B. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 8 października 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 289/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 kwietnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W.B. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

2.1. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług Skarżący przedstawił następujący opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca wraz z żoną nabyli nieruchomość gruntową 24 lutego 2022 r. Nieruchomość o pow. 0,11 ha posiada KW i oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków jako grunt orny. Nie była ona wcześniej wykorzystywana do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nieruchomość została nabyta ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Zarówno Skarżący, jak i jego małżonka są jej właścicielami na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Przedmiotowa nieruchomość została przez małżonków nabyta dla celów prywatnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Zakup ww. nieruchomości opodatkowany jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca wraz z żoną planowali wybudować na przedmiotowej działce dom jednorodzinny, który początkowo miał być przeznaczony na ich własne cele mieszkaniowe. Odstąpili jednak od tego pomysłu i zdecydowali się na sprzedaż nieruchomości po zakończeniu budowy. Spółka E. sp. z o.o. (dalej: E. sp. z o.o.) w grudniu 2024 r. rozpoczęła inwestycję budowlaną na przedmiotowej nieruchomości będącej własnością Skarżącego i jego żony, polegająca na budowie domu jednorodzinnego.

Wnioskodawca poczynił odpowiednie kroki zmierzające do przeprowadzenia inwestycji, tj. został złożony wniosek o zmianę przeznaczenia gruntu z rolnego na budowlany, zostało uzyskane pozwolenie na budowę, decyzja o środowiskowych warunkach inwestycji oraz wykonane zostało uzbrojenie terenu w przyłącze do elektrycznej. W momencie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wykonane już zostały pierwsze prace budowlane.

Wnioskodawca wraz żoną planują sprzedaż nieruchomości osobie fizycznej po zakończeniu inwestycji, prawdopodobnie jeszcze w 2025 r. lub na początku 2026 r. W związku z powyższym sprzedaż zostanie przeprowadzona przed upływem 5 lat od dnia zakupu nieruchomości, przed pierwszym zasiedleniem. Zgodnie z projektem E. sp. z o.o. wybuduje na gruncie należącym do Skarżącego i jego żony budynek – dom jednorodzinny o powierzchni mniejszej niż 300 m2. Wnioskodawca wraz z żoną nie dokonywali dotychczas sprzedaży nieruchomości.

Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "E.1" i jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca jest także wspólnikiem E. sp. z o.o. Wspólnikiem ww. spółki jest również żona Skarżącego. Spółka powstała na podstawie umowy spółki z 16 stycznia 2024 r., ma siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej i jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podlega (oraz na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku będzie podlegać) nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Wspólnikami spółki są wyłącznie osoby fizyczne. Spółka jest (oraz na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku będzie) czynnym podatnikiem VAT. Przedmiotem przeważającej działalności spółki są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (PKD 41). Wspólnicy nie przewidują likwidacji spółki. Wspomnianej spółce powierzono budowę domu Wnioskodawcy i jego żony.

2.2. W związku z przedstawionym wyżej opisem sprawy Wnioskodawca zadał następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku z 3 marca 2025 r., w odpowiedzi na wezwanie organu):

Czy planowana przez Wnioskodawcę i jego żonę nie będącą stroną postępowania, transakcja sprzedaży nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2.3. W stanowisku własnym Skarżący stwierdził, że sprzedaż dotyczy majątku osobistego jego i żony, nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, w konsekwencji nie będzie on występować w roli podatnika podatku od towarów i usług w stosunku do tej czynności, a sprzedaż nie będzie opodatkowana tym podatkiem.

3. Interpretacja indywidualna.

3.1. Organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy zawarte we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej jest nieprawidłowe.

Organ zwrócił uwagę na to, że przyjęcie, że dany podmiot, sprzedając grunt, działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). W ocenie organu interpretacyjnego okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że opisana we wniosku sprzedaż nieruchomości stanowić będzie działalność gospodarczą podjętą w celach zarobkowych zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: ustawa o VAT), podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Działania właścicieli podejmowane w celu realizacji inwestycji są bowiem podobne do czynności wykonywanych przez podmioty profesjonalnie zajmujące się sprzedażą nieruchomości (deweloperów).

4. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

4.1. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą interpretację indywidualną, zarzucając organowi naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT.

4.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

5. Wyrok sądu pierwszej instancji.

5.1. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga zasługuje za uwzględnienie, w związku z czym zaskarżona interpretacja musiała ulec uchyleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że przedstawione przez Skarżącego okoliczności wskazują na traktowanie nieruchomości jako majątku osobistego i zamiaru jej sprzedaży jako czynności wchodzącej w zakres wykonywania prawa własności co do majątku osobistego. Sąd pierwszej instancji przywołał wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych sygn. akt C-180/10 i C-181/10 oraz z 11 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt C-182/23), uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 3/07) oraz odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującego na konieczność badania, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT, wymagającego każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie zaangażowanie Wnioskodawcy w działania zmierzające do sprzedaży działki wraz z budynkiem nie wykracza poza czynności podejmowane w ramach zarządu własnym majątkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że istotna dla oceny podjętych przez Skarżącego działań jest okoliczność, że dotyczyły one sprzedaży jednego składnika majątkowego oraz że brak jest bezpośredniej koincydencji czasowej pomiędzy powstaniem E. sp. z o.o. oraz planowaną transakcją sprzedaży. Jednocześnie w ocenie sądu okoliczności, które wzbudziły wątpliwości organu (fakt, że budowa domu będzie prowadzona przez podwykonawców E. sp. z o.o., w której Skarżący z żoną są wspólnikami a ww. spółka trudni się budową i sprzedażą domów) pozostają w sprzeczności z zakresem jego uprawnień w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidulanej.

6. Skarga kasacyjna.

6.1. W skardze kasacyjnej organ – na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – zaskarżył wyrok w całości i wniósł o: na podstawie art. 188 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie – jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, iż istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ drugiej instancji zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom ustawowym ze względu na brak wskazania, jakie konkretnie przepisy prawa procesowego zostały naruszone przez organ oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie, co w konsekwencji pozbawia organ możliwości poznania motywów, jakimi kierował się sąd uchylając zaskarżoną interpretację i uniemożliwia w tym zakresie odczytanie wskazań prawnych dla organu co do dalszego postępowania wiążących przy ponownym rozpoznaniu sprawy;

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57a p.p.s.a. poprzez wyjście przez sąd pierwszej instancji poza zakres zaskarżenia i uchylenie interpretacji na skutek naruszeń prawa, których to nie podniósł Skarżący w skardze kierowanej do sądu, a którymi to zarzutami skargi sąd był związany;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania ww. przepisu polegającą na bezpodstawnym przyjęciu przez sąd, że opisana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej aktywność Skarżącego nie wykracza poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym, nie nosi cech aktywności wykonywanej zawodowo w sposób profesjonalny, a Wnioskodawca, dokonując wraz z żoną sprzedaży nieruchomości nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, ale jako podmiot zarządzający majątkiem prywatnym, podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że Skarżący, dokonując wraz z żoną sprzedaży nieruchomości, będzie działał w charakterze podatnika, a zbycie nieruchomości w sposób opisany we wniosku należy traktować w kategorii działalności gospodarczej.

6.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnioskodawca zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny – rozpoznając skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 oraz art. 176 p.p.s.a.) – stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie.

7.1. Granicami skargi kasacyjnej są przytoczone przez wnoszącego skargę kasacyjną podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały wskazane w art. 174 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne uregulowane w art. 174 p.p.s.a. Skarga kasacyjna organu zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie z tej przyczyny, że trafne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

2. Organ w pkt 1) skargi kasacyjnej podniósł naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57a p.p.s.a. Przedmiotowe zarzuty nie mogły mieć samodzielnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, choć nie w pełni konsekwentne w zakresie wskazania podstawy uchylenia interpretacji, przez odwołanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., pozwala odtworzyć zasadniczy tok rozumowania sądu pierwszej instancji. Wynika z niego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił interpretację indywidulaną przede wszystkim dlatego, iż odmiennie niż organ ocenił status Skarżącego na gruncie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a więc z przyczyn materialnoprawnych, nie zaś z powodu rzeczywistego uchybienia organu regułom postępowania interpretacyjnego. Samo wadliwe lub nieprecyzyjne powołanie podstawy procesowej nie przesądza jeszcze o konieczności wyeliminowania wyroku z obrotu, jeżeli motywy rozstrzygnięcia są możliwe do ustalenia i poddania kontroli kasacyjnej. Podobnie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57a p.p.s.a. nie ma decydującego znaczenia, skoro skarga do sądu obejmowała istotę sporu, to jest zarzut błędnego zastosowania art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT do opisanej sprzedaży nieruchomości. Kontrola sądu pierwszej instancji, nawet jeżeli została ujęta szerzej w uzasadnieniu, pozostawała funkcjonalnie związana z tym właśnie zarzutem. W konsekwencji podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej powinno być nie naruszenie przepisów procesowych, lecz błędna wykładnia i niewłaściwa ocena zastosowania art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

3. Trafne są natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie błędnie przyjął, że opisane we wniosku działania Skarżącego i jego żony nie wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Sąd pierwszej instancji nadmierne znaczenie przypisał deklaracji Wnioskodawcy, że nieruchomość należy do majątku prywatnego i pierwotnie została nabyta w celu budowy domu na własne potrzeby mieszkaniowe. W postępowaniu interpretacyjnym organ jest wprawdzie związany opisem zdarzenia przyszłego, lecz nie jest związany kwalifikacją prawną nadaną przez Wnioskodawcę poszczególnym elementom tego opisu. Twierdzenie, że sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym, nie jest neutralnym faktem, ale oceną prawną, którą organ miał obowiązek zweryfikować przez pryzmat art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Właśnie w tym zakresie mieściła się istota wniosku o interpretację.

Punktem wyjścia powinna być utrwalona w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał, TSUE) teza, że opodatkowaniu VAT podlega dostawa dokonana przez podatnika działającego w takim charakterze, a więc w ramach działalności gospodarczej. W wyroku z 4 października 1995 r. w sprawie C-291/92 Armbrecht Trybunał wskazał, że podatnik dokonujący transakcji prywatnie nie działa jako podatnik, a taka transakcja pozostaje poza VAT; jednocześnie podatnik musi przez cały okres posiadania danego dobra przejawiać zamiar zachowania go w majątku prywatnym. Sens tego rozstrzygnięcia został następnie doprecyzowany w wyroku z 9 lipca 2015 r. w sprawie C-331/14 Kezić, w którym Trybunał wyraźnie stwierdził, że samo formalne zaliczenie terenu do majątku prywatnego nie wystarcza do wyłączenia sprzedaży z VAT. Konieczne jest jeszcze ustalenie, czy sprzedaż została dokonana w ramach zarządzania majątkiem prywatnym, czy też w ramach działalności gospodarczej podatnika. TSUE podkreślił, że sprzedaż działek zaliczonych przez podatnika do majątku prywatnego musi podlegać VAT, jeżeli w ramach tej samej inwestycji podatnik wybudował na całości nieruchomości obiekt handlowy i działał przy sprzedaży w takim charakterze.

W niniejszej sprawie analogiczne znaczenie ma to, że Skarżący i jego żona nie ograniczyli się do biernego zbycia posiadanej nieruchomości. Z opisu sprawy wynika ciąg aktywności inwestycyjnych: złożenie wniosku o zmianę przeznaczenia gruntu z rolnego na budowlany, uzyskanie pozwolenia na budowę, uzyskanie decyzji o środowiskowych warunkach inwestycji, wykonanie przyłącza elektrycznego, rozpoczęcie budowy domu jednorodzinnego, powierzenie tej budowy spółce, której wspólnikami są Wnioskodawca i jego żona, oraz zamiar sprzedaży nieruchomości po zakończeniu inwestycji, przed pierwszym zasiedleniem. Są to okoliczności składające się na zorganizowany proces inwestycyjny, a nie jedynie na zwykłe wykonywanie prawa własności.

W wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Słaby i Kuć TSUE rzeczywiście wskazał, że sama liczba transakcji, sam podział gruntu czy samo dążenie do uzyskania wyższej ceny nie mają charakteru decydującego. Jednocześnie jednak Trybunał wyraźnie zastrzegł, że inaczej należy ocenić sytuację, w której zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców; przykładem takich działań może być uzbrojenie terenu albo działania marketingowe. Tego rodzaju aktywność nie należy już do zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przytoczył tę linię orzeczniczą, lecz wadliwie ją zastosował. Sąd pierwszej instancji potraktował poszczególne okoliczności osobno i każdej z nich odmówił samodzielnej mocy przesądzającej. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że ocena statusu podatnika powinna obejmować całokształt aktywności sprzedającego na wszystkich etapach przedsięwzięcia; zwłaszcza te elementy, które wiążą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowy zarząd majątkiem prywatnym. Takie stanowisko wynika m.in. z wyroku NSA z 12 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1393/15, gdzie podkreślono konieczność całościowej oceny działań oraz znaczenie obiektywnych, a nie subiektywnych przesłanek odróżniających działalność profesjonalną od dysponowania majątkiem prywatnym.

4. Nie można zatem przyjąć, że o prywatnym charakterze sprzedaży przesądza pierwotny cel nabycia nieruchomości. Po pierwsze, z orzecznictwa TSUE i NSA wynika, że cel nabycia nie ma charakteru decydującego, jeżeli późniejsze wykorzystanie składnika majątku wskazuje na jego zaangażowanie w działalność gospodarczą. W wyroku C-263/11 Rēdlihs Trybunał stwierdził, że pojęcie działalności gospodarczej ma charakter obiektywny, a cel transakcji nie przesądza o jej kwalifikacji na gruncie VAT; istotne jest to, czy majątek jest wykorzystywany w sposób właściwy dla działalności gospodarczej i w celu uzyskiwania stałego dochodu. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1393/15 wyraźnie wskazał, że dla oceny, czy podmiot działa jako podatnik VAT, znaczenie mają obiektywne przesłanki profesjonalności, nie zaś deklarowane motywy nabycia lub potrzeby, na które przeznaczono środki ze sprzedaży.

5. Błędne było również uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że powierzenie budowy spółce, w której Skarżący i jego żona są wspólnikami, pozostaje bez znaczenia, ponieważ spółka nie jest właścicielem nieruchomości. Własność nieruchomości nie jest jedynym kryterium oceny. Istotne jest to, że spółka prowadzi działalność budowlaną, została utworzona krótko przed rozpoczęciem inwestycji, a następnie realizuje budowę domu, który ma zostać sprzedany wraz z gruntem. Taki model działania wzmacnia gospodarczy charakter przedsięwzięcia: właściciele gruntu organizują proces inwestycyjny przy wykorzystaniu podmiotu wyspecjalizowanego w budowie budynków, z którym są powiązani kapitałowo i osobowo. W świetle kryteriów z wyroku C-331/14 Kezić nie jest decydujące, że dany składnik majątku formalnie pozostaje poza majątkiem przedsiębiorstwa, jeżeli w rzeczywistości zostaje funkcjonalnie wykorzystany w przedsięwzięciu gospodarczym zakończonym sprzedażą.

6. Również jednorazowość sprzedaży nie wyłącza opodatkowania. Zarówno TSUE, jak i NSA wskazują, że sama liczba transakcji nie jest kryterium decydującym. Jednorazowa czynność może mieścić się w działalności gospodarczej, jeżeli zostaje dokonana w okolicznościach wskazujących na zaangażowanie środków właściwych handlowcowi, producentowi lub usługodawcy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1290/13, zaakcentowano, że konieczne jest ustalenie, czy w odniesieniu do konkretnej czynności sprzedający występował jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a więc czy zachowywał się jak podmiot profesjonalny.

7. W realiach niniejszej sprawy Skarżący wraz z żoną nie sprzedają nieruchomości w takim stanie, w jakim znajdowała się ona w majątku osobistym, lecz po jej przekształceniu administracyjnym, uzbrojeniu, przygotowaniu inwestycyjnym i zabudowaniu nowym domem jednorodzinnym. Sprzedaż ma nastąpić przed pierwszym zasiedleniem, a więc dotyczyć będzie nowego produktu inwestycyjnego – gruntu zabudowanego nowo wybudowanym budynkiem mieszkalnym. Taki przedmiot sprzedaży nie jest jedynie składnikiem majątku prywatnego, zbywanym w ramach zwykłego wykonywania prawa własności, lecz rezultatem zorganizowanych działań inwestycyjnych. To właśnie ten rezultat, oceniany łącznie z wcześniejszymi czynnościami przygotowawczymi, przemawia za uznaniem Wnioskodawcy i jego żony za podatników VAT w odniesieniu do planowanej transakcji.

8. Nie można podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, że organ dokonał niedopuszczalnego "dowodowego" ustalenia innego stanu faktycznego. Organ nie zakwestionował faktów przedstawionych we wniosku, lecz dokonał ich odmiennej kwalifikacji prawnej. W postępowaniu interpretacyjnym organ był zobowiązany przyjąć, że nieruchomość została nabyta pierwotnie do majątku wspólnego małżonków i że budowa miała początkowo służyć celom mieszkaniowym. Nie oznacza to jednak, że organ musiał przyjąć za wiążące twierdzenie Wnioskodawcy, iż późniejsza sprzedaż zakończonej inwestycji będzie czynnością prywatną. Właśnie odpowiedź na to pytanie stanowiła przedmiot interpretacji.

9. W konsekwencji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie błędnie zinterpretował art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez zawężające rozumienie działalności gospodarczej i nadmierne utożsamienie majątku prywatnego z formalnym sposobem nabycia nieruchomości. Prawidłowa wykładnia tych przepisów – uwzględniająca wyroki TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 Słaby i Kuć, C-291/92 Armbrecht, C-331/14 Kezić oraz C-263/11 Rēdlihs, a także wskazane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego – prowadzi do wniosku, że planowana sprzedaż nieruchomości zabudowanej nowo wybudowanym domem jednorodzinnym będzie czynnością wykonywaną przez podatników działających w takim charakterze. Skarżący i jego żona podjęli bowiem aktywne, zorganizowane i gospodarczo ukierunkowane działania podobne do działań podmiotów profesjonalnie uczestniczących w rynku nieruchomości.

Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut podniesiony przez organ w pkt 1) skargi kasacyjnej (naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT) zasługuje na uwzględnienie. Tym samym skarga kasacyjna organu została uwzględniona z powodu zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że zarzuty procesowe nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

10. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji i oddalił skargę.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Marek Olejnik Roman Wiatrowski Bartosz Wojciechowski