Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. M. i P. M. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. Minister Klimatu i Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 735) zwanej dalej "Kpa", oraz art. 157 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1064, ze zm.), zwanej dalej "Pgg", po rozpatrzeniu zażalenia Państwa D. i P. M. z dnia 14 czerwca 2021 r. na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr [...], obręb ewidencyjny S., gmina O., powiat [...], województwo [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza O. z dnia [...] maja 2021 r. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb ewidencyjny S., gmina O., powiat [...], województwo [...], Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...], zwanym dalej "postanowieniem Marszałka", odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z analizy posiadanych i przedłożonych dokumentów, wynika, że w granicach planowanej inwestycji znajduje się udokumentowane złoże piasku i piasku ze żwirem "S. II" KN 1675, którego granice zostały określone w Dokumentacji geologicznej w kategorii C2 złoża kruszywa naturalnego "S. II", zatwierdzonej decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z dnia [...] kwietnia 1977 r. znak: [...], zaktualizowanej Dodatkiem nr 1 do dokumentacji geologicznej w kategorii C2 kruszywa naturalnego "S. II", zatwierdzonym decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z dnia [...] listopada 1977 r. znak: [...]. Organ I instancji wskazał, że aktualny stan zasobów złoża według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosi 7 754 tys. ton.

Organ dodał, że zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020, poz. 1219, z późn. zm.), zwanej dalej "Poś" złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu zasobami i kompleksowym wykorzystaniu kopalin. Zdaniem organu, dopuszczenie zabudowy na terenie udokumentowanego złoża należy uznać za sprzeczne z celem, jakim jest ochrona złóż kopalin i ochrona możliwości ich kompleksowego wykorzystania jako bogactwa naturalnego kraju.

Z powyższych względów, po zapoznaniu się z projektem decyzji oraz po analizie materiałów archiwalnych zgromadzonych w Wojewódzkim Archiwum Geologicznym w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] w O., organ orzekł o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.

Zażalenie na postanowienie Marszałka Państwo D. i P. M.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podnieśli, że w przeciągu kilku ostatnich lat w obrębie "S. II" wydano kilkanaście pozwoleń na budowę i niniejsze pozwolenia nadal są wydawane. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji w ocenie Skarżących jest przejawem nierównego traktowania potencjalnych inwestorów.

Tym samym Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Marszałka i uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Rozpatrując to zażalenie organ II instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że proces planowania przestrzennego powinien uwzględniać wymagania ochrony środowiska [art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020 poz. 293 ze zm.), zwanej dalej: "pzp"], jednak już bezpośrednio z norm dotyczących ochrony środowiska wynika, że proces planowania przestrzennego powinien zapewnić warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż - art. 72 ust. 1 pkt 2 Poś. Ochrona środowiska polega bowiem in.in. na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju (art. 3 pkt 13 lit. a Poś). Ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie Prawa ochrony środowiska oraz przepisów szczególnych (art. 81 ust. 1 Poś). Szczegółowe zasady gospodarowania złożem kopaliny i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (art. 81 ust. 3 Poś). Złoża te podlegają zaś ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących (art. 125 Poś).

Zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny stanowi jeden z głównych nakazów kierowanych do adresatów przepisów dotyczących złóż kopalin. Pojęcie "racjonalności gospodarowania zasobami" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach prawa. Normami pomocnymi do jego zdefiniowania mogą być przykładowo normy dotyczące właściwości geologicznych złóż kopalin, związane m.in. z wielkością i konturami granic złoża, jego położeniem względem innych złóż, a także innymi cechami budowy geologicznej złoża, w tym jakością kopaliny, parametrami skał otaczających złoże, warunkami hydrogeologicznymi etc. Nie mniej istotne są normy odniesienia związane z właściwościami górniczymi (np. technologicznymi) możliwego sposobu udostępnienia i eksploatacji złoża czy też normy ekonomiczne, związane ze sferą ekonomiki gospodarowania złożem - zarówno w czasie teraźniejszym, jak i w przewidywalnej przyszłości. Kształtowanie warunków racjonalnej gospodarki złożami zaczyna się już na etapie prac poszukiwawczych i trwa miejscami aż do likwidacji zakładu górniczego włącznie (tak powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2323/15). W podobny sposób wypowiadają się przedstawiciele doktryny, którzy wskazują, że racjonalne gospodarowanie złożem kopaliny odnosić się powinno nie tylko do okresu eksploatacji złoża, lecz także i do etapów: przedeksploatacyjnego oraz poeksploatacyjnego - w odniesieniu do likwidacji zakładu górniczego zob. M. Pchałek [w:] M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka - Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wrocław 2001, komentarz do art. 125, teza 5.

Z powyższych względów Minister Klimatu i Środowiska przyjął, że zasadę "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż", o której mowa w art. 125 Poś należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy.

Z art. 95 ust. 1 Pgg wynika, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi jeden z instrumentów ochrony złóż kopalin, statuowany zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska. Przy czym przez "ujawnienie złóż" należy rozumieć podanie konkretnej nazwy i numeru oraz oznaczenie konturów ich granic w części graficznej. Skutkiem zaś ujawnienia w planie miejscowym, na obszarze nim objętym, mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości (np. poprzez zakaz zabudowy).

Mając na uwadze powyższe wskazano, że istotą aktów planistycznych jest kształtowanie polityki przestrzennej gminy poprzez określenie zakresu przeznaczenia poszczególnych terenów. W studium określa się w szczególności kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy (art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy pzp). W studium dokonuje się zatem kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia. W akcie tym ujawnia się również uwarunkowania wynikające w szczególności z występowania udokumentowanych złóż kopalin, zasobów wód podziemnych oraz udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 10 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy). Studium zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy pzp nie jest aktem prawa miejscowego, czyli nie ma mocy powszechnie wiążącej. Niemniej jednak jest aktem planistycznym, określającym politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Związanie to powoduje, że ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Natomiast w miejscowym planie zagospodarowania określa się przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). Również w planie zagospodarowania przestrzennego województwa określa się obszary występowania udokumentowanych złóż kopalin i udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 39 ust. 3 pkt 8 ustawy pzp). Studium i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego muszą być zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego województwa, co wynika z pionowej hierarchii aktów planistycznych i uzasadnione jest ujmowaniem w treści tych aktów celów o szerszym znaczeniu, związanych z kształtowaniem i prowadzeniem polityki państwa, województwa i powiatu, wyrażonych również w programach, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy pzp.

Dlatego też zdaniem Ministra przy dokonywaniu wykładni "ochrony złoża" poprzez ujawnienie istnienia udokumentowanego złoża na podstawie art. 95 ust. 1 Pgg, zwłaszcza w studium i planie miejscowym, konieczne jest zastosowanie wykładni funkcjonalnej i systemowej, uwzględniającej po pierwsze cel, jakiemu ma służyć odwołanie się w tym przepisie do ww. pojęcia, a po drugie uwzględnienie okoliczności, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy pzp w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Mając z kolei na względzie, iż decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin (i wód podziemnych) objętych prawem własności nieruchomości gruntowej z art. 10 ust. 3 Pgg - z marszałkiem województwa - należy wywieść, że organ ten wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie powinien również kierować się ochroną złóż.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzono, że w granicach działki nr [...], obręb S., gmina O., powiat [...], znajdują się wstępnie udokumentowane w 1977 r. (wraz ze zmianą wynikającą z dodatku z 1977 r.) w kat. C2 zasoby geologiczne złoża piasku i piasku ze żwirem "S. II" KN 1675, które według stanu na dzień 31 grudnia 2020 r. wynoszą 7 754 tys. ton. Podkreślono, że udokumentowane zasoby geologiczne przedmiotowego złoża pozwalają sądzić, że w przyszłości może być ono eksploatowane metodą odkrywkową wymagającą zdjęcia nadkładu i przeniesienia go na zwałowisko co uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nad złożem.

Z uwagi na fakt, że jest to duże złoże, niezabudowane, gotowe do wydobycia - w ocenie Ministra Klimatu i Środowiska planowany sposób zagospodarowania terenu powyżej wskazaną zabudową trwale uniemożliwi jego wydobycie, co tym samym stoi w sprzeczności z racjonalnym gospodarowaniem tymi zasobami oraz ich kompleksowym wykorzystaniem.

Organ wskazał, że mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj inwestycji i usytuowanie działki Skarżących, dokonał oceny wpływu tej inwestycji na ochronę złoża piasku i piasku ze żwirem, w szczególności jakie konsekwencje może ona mieć dla możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości i miał wystarczające podstawy do przyjęcia, że zabudowa nieruchomości Skarżących jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża.

Wskazano, że zażalenie Skarżących nie zawiera zarzutów o konstrukcji polegającej na wskazaniu konkretnych przepisów, które naruszono. Odnosząc się zatem do opisowo sformułowanych przyczyn, dla których Skarżący nie zgadzają się z postanowieniem Marszałka wskazano, co następuje.

Jeżeli chodzi o zarzut Skarżących, iż w obrębie "S. II" wydano kilkanaście pozwoleń na budowę oraz, że poza istniejącymi budynkami mogą być wydane warunki zabudowy lub pozwolenia na budowę zaznaczono, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy nie ocenia zgodności lub niezgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy lub pozwoleń na budowę wydanych przez organ planistyczny dla sąsiednich działek, w tym legalności aktów uzgadniających wydanych przez organy współdziałające.

Stwierdzono, że postanowienie Marszałka odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji zostało wydane w odniesieniu do innego adresata i na tle odmiennego stanu faktycznego niż pozytywne uzgodnienia, na które powołują się Skarżący. Uprzednie decyzje dotyczyły bowiem nieruchomości położonych kilkaset metrów dalej od działki nr [...], zaś zabudowania znajdujące się wzdłuż drogi wojewódzkiej, na południowy wschód od działki nr [...] zlokalizowane są już poza granicami złoża. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ponieważ inne nieruchomości położone w granicach złoża "S." KN 1675 również nie uzyskały zgody organu administracji geologicznej na zagospodarowanie polegające na trwałej zabudowie terenu. Część obrębu S. znajdująca się w zasięgu co najmniej kilkuset metrów od działki nr [...] pozostaje niezabudowana.

Mając na uwadze opisany stan faktyczny minister właściwy do spraw środowiska uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji. Realizacja tej inwestycji skutkowałaby bowiem wyłączeniem ewentualnej eksploatacji złoża piasku i piasku ze żwirem "S." KN 1675.

Przy czym nie chodzi tu wyłącznie o takie przekształcenie terenu, które obiektywnie trwale uniemożliwi eksploatację złoża. Istota sprawy polega na realizacji zasady ochrony racjonalnej dostępności złoża w przyszłości, czemu na przeszkodzie mogą stawać m.in. koszty ekonomiczne związane z usunięciem istniejącej zabudowy, w tym koszty odszkodowań dla właścicieli lub inwestorów. Przyszła eksploatacja złoża nie jest możliwa bez usunięcia budynku mieszkalnego, który planują wybudować Skarżący.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym. W doktrynie wyrażany jest jednolity pogląd, w myśl którego "Organ administracji zobowiązany jest do wyważenia ciężaru relacji pomiędzy interesem obywateli i interesem społecznym. W momencie kolizji pomiędzy nimi ograniczeniu podlegać będzie słuszny interes obywateli, ale tylko w zakresie, w jakim narusza on interes społeczny. Organ musi zatem zachować proporcję pomiędzy celem interesu społecznego i zakresem ograniczenia słusznego interesu obywateli." (dr hab. Marek Wierzbowski, 2020).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznano, że budowa budynku mieszkalnego bez wątpienia stoi na przeszkodzie interesowi społecznemu, jakim jest ochrona złoża piasku i piasku ze żwirem "S." KN 1675.-Realizacja tej inwestycji spowoduje bowiem wyłączenie możliwości eksploatacji ww. złoża w przyszłości. Tymczasem wyrażony zarówno w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, jak i w ustawie Prawo ochrony środowiska nakaz ochrony złóż kopalin sformułowany jest bezwarunkowo w tym znaczeniu, że organ administracji geologicznej nie jest upoważniony do swobodnego wyboru, którym złożom powinien udzielić ochrony, a którym nie. Tym samym stosownemu ograniczeniu musi podlegać słuszny interes strony, co w niniejszej sprawie wyraża się w odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla wspomnianej inwestycji.

Skargę na to postanowienie złożyli D. M. i P. M.

Powyższe postanowienie zaskarżyli w całości, zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa:

- art. 106 ust. 4 w zw. z art. 7 i 10 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096), poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy a przede wszystkim nie zbadanie w jaki sposób inwestycja będąca przedmiotem decyzji o warunki zabudowy uniemożliwi eksploatację złoży oraz niezbadanie czy w ogóle eksploatacja złoży na obszarze objętym wnioskiem kiedykolwiek będzie prowadzona,

- poprzez błędną interpretację art. 95 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2017 poz. 2125), który to przepis wprowadza jedynie wymóg zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego udokumentowanych złóż kopalin, nie wprowadza zaś zakazu zabudowania terenów, na których występują złoża kopalin,

- poprzez błędną interpretację, że zabudowanie budynkiem mieszkalnym terenu objętego projektem decyzji o warunki zabudowy trwale uniemożliwi przyszłą eksploatację złoża, co naruszy zasadę ochrony złóż kopalin, w sytuacji, gdy przepisy prawa regulują prawo do wywłaszczenia lub inny sposób zabezpieczenia,

- art. 64 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności należnego Inwestorowi,

2. Naruszenie zasady wynikającej z art. 8 Ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks

Postępowania Administracyjnego (Dz.U. 2018 poz. 2096) dalej K.p.a., poprzez:

a) nierówne traktowanie obywateli,

b) wybiórcze, przypadkowe wydawanie postanowień odmownych, w takich samych stanach faktycznych i prawnych,

c) niestosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy utartej praktyki.

Mając powyższe na uwadze wnosili o:

1. uwzględnienie przedmiotowej skargi i uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości i uchylenie poprzedzającego go Postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2021 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Przepis art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.) stanowi, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.

Zgodnie z art. 156 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 z późn. zm., dalej pgg) organami administracji geologicznej, są: minister właściwy do spraw środowiska, marszałkowie województw i starostowie. Stosownie natomiast do art. 161 ust. 1 ww. ustawy organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4.

Instytucja uzgodnienia ma na celu uzyskanie stanowiska oraz wskazania warunków wyspecjalizowanego organu w danej dziedzinie w sprawie realizacji planowanych inwestycji. Zatem uzgodnienia powinien dokonywać wyspecjalizowany organ w danej dziedzinie. Takim organem w niniejszej sprawie jest niewątpliwie marszałek województwa, który określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, o która obejmuje m.in. wydobywanie kopalin ze złóż. Organ ten posiada zatem pełną informację dotyczącą ochrony tych obszarów.

Istotne w niniejszej spawie jest zatem nie stanowiące przedmiotu sporu ustalenie, że w granicach działki inwestycyjnej nr [...], obręb S., gmina O., powiat [...], znajdują się wstępnie udokumentowane w 1977 r. (wraz ze zmianą wynikającą z dodatku z 1977 r.) w kat. C2 zasoby geologiczne złoża piasku i piasku ze żwirem "S. II" KN 1675, które według stanu na dzień 31 grudnia 2020 r. wynoszą 7 754 tys. ton.

Nakaz ochrony udokumentowanych złóż kopali oraz udokumentowanych wód podziemnych znajdujących się strefach ochronnych ujęć wynika z art. 95 ust. 1 pgg. Zgodnie z tym przepisem udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa. Jak stanowi natomiast art. 158 ust. 1 pgg do zakresu działania organów administracji geologicznej należy m.in. podejmowanie rozstrzygnięć oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do przestrzegania i stosowania ww. ustawy. Jak wskazano już wyżej ustawa Prawo geologiczne i górnicze określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności m.in. w zakresie prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż (art. 1 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pgg).

Prawo geologiczne i górnicze określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności m.in. w zakresie prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż (art. 1 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego). Kopaliny należące do nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu, stosownie do art. 3 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm.). Ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie Prawa ochrony środowiska oraz ustaw szczególnych (art. 81 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. W myśl art. 125 Prawa ochrony środowiska, złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zasada racjonalnej gospodarki złożami kopalin stanowi jeden z głównych nakazów wymagających uwzględniania w podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji geologicznej. Szczegółowe zasady gospodarowania złożami kopalin i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (art. 81 ust. 3 Prawa ochrony środowiska). Tym samym istotnym kryterium uzgodnienia z organem administracji geologicznym w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin jest kryterium racjonalnej gospodarki złożami kopalin, w tym możliwości eksploatacji tych złóż w przyszłości.

Udokumentowane złoża kopalin objęte są ochroną prawną gwarantowaną przez Prawo ochrony środowiska oraz Prawo geologiczne i górnicze. Należy podzielić stanowisko organu uzgadniającego, że zabudowanie obszaru, na którym znajdują się złoża uniemożliwi trwale dostęp do ewentualnej eksploatacji tego złoża. Tym samym jest to sprzeczne z zasadą ochrony nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego, w tym kopalin, która sprowadza się do racjonalnego gospodarowania tymi zasobami oraz ich kompleksowego wykorzystania.

W odniesieniu do tego zagadnienia Sąd podziela stanowisko NSA zawarte w

wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1661/09 "Skoro art. 125 Prawa ochrony środowiska wskazuje, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących, gospodarka złożami kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, powinna być prowadzona w sposób racjonalny i kompleksowy, to słuszny jest pogląd, że dopuszczanie zabudowy mieszkaniowej na udokumentowanym złożu kopalin stoi w wyraźnej opozycji do ww. przepisu."

Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II OSK 2323/15, że szczegółowe warunki zagospodarowania konkretnego terenu, powinny uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja także w przyszłości.

Z kolei art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazuje, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Skoro gospodarka złożami kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, powinna być prowadzona w sposób racjonalny i kompleksowy to dopuszczanie zabudowy mieszkaniowej na udokumentowanym złożu kopalin stoi w wyraźnej opozycji do ww. przepisu Prawa ochrony środowiska. W wyroku z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie II OSK 394/15 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że złoża kopalin są wartością podlegającą prawnej ochronie, która znajduje swój wyraz zarówno w przepisach Prawa górniczego, jak i przepisach Prawa ochrony środowiska. Art. 125 tej ostatniej ustawy zawiera właśnie taką klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, iż złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących.

Organ, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj inwestycji i usytuowanie działki skarżących, dokonał oceny wpływu tej inwestycji na ochronę złóż, w szczególności jakie konsekwencje może ona mieć dla możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości i miał wystarczające podstawy do przyjęcia, że zabudowa nieruchomości skarżącej jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża. Dokonana przez organ ocena nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. W szczególności ogólnodostępnej karty informacyjnej złoża uzyskanej z sytemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Materialnych "MIDAS", z której wynika, że złoże spełnia warunki do jego eksploatacji, jak też danych zawartych w ogólnodostępnym Geoportalu Infrastruktury Informacji Przestrzennej prowadzonym przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, jak również danych zawartych w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce sporządzonym przez Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy.

Skarżący nie przedstawili żadnych innych danych czy źródeł, z których wynikałoby, że fakty podane przez organ nie są rzetelne i nie mogą być podstawą ustaleń faktycznych w tej sprawie, a w konsekwencji - podstawą odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji.

Nie można zgodzić się z argumentami Skarżących jakoby błędne było stanowisko organu, że zabudowanie budynkiem mieszkalnym terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji trwale uniemożliwi przyszłą eksploatację złoża "S. II" KN 1675, co naruszy zasadę ochrony złóż kopalin, w sytuacji gdy przepisy prawa regulują prawo do wywłaszczenia. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, w stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie, daje gwarancję, że gospodarka złożem będzie prowadzona racjonalnie i kompleksowo, zwłaszcza że jego wydobycie (nawet tylko potencjalne), a przede wszystkim czerpanie z tego korzyści ekonomicznych, leży w interesie publicznym w kontekście całego kraju (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., II OSK 3259/20, dostępny w CBOSA). Przy czym podkreślić należy, że dane zawarte w ogólnodostępnym Geoportalu Infrastruktury Informacji Przestrzennej wskazują, że prawie cała powierzchnia działki znajduje się na ww. złożu. W związku z tym zdaniem Organu zabudowa planowaną inwestycją utrudni przyszłą eksploatację złoża piasku i piasku ze żwirem "S. II" KN 1675.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że skarżący doznają wprawdzie ograniczenia prawa własności ale nie narusza to istoty tego prawa i wynika z ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Za niezasadne uznać należy zatem zarzuty naruszenia norm przepisów art. i 64 Konstytucji RP. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie II OSK 543/14 (CBOSA) dopuszczalność ograniczenia prawa własności może nastąpić w wyniku działania organów władzy publicznej, podjętego w ustanowionych w ustawach formach prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 773/12, LEX Nr 1216766). Taki przypadek odnosi się chociażby do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 kpa wskazać należy, że przepis art. 8 § 2 k.p.a. stanowi co prawda, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jednakże podkreślenia wymaga, że przez utrwaloną praktykę należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka przede wszystkim musi być przy tym zgodna z prawem. Poza tym zasada zakazująca odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, nie dotyczy sytuacji, gdyby skutkiem jej zastosowania było sankcjonowanie działań, które są sprzeczne z prawem.

Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że rozstrzygnięcia organu uzgadniającego nie są niekonsekwentne. W szczególności wskazano, że pozytywne uzgodnienie warunków zabudowy dotyczyło nieruchomości położonych w innym miejscu, zaś w odniesieniu do tych, które znajdowały się na obszarze zalegania złóż wydano postanowienia negatywne.

Podkreślić tylko wypada, że każde rozstrzygnięcie jest wynikiem odrębnego postępowania administracyjnego, uwzględniającego okoliczności, specyfikę i jego indywidualny charakter.

Poza tym nawet wcześniej wydane rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych i prawnych ale podjęte z naruszeniem prawa nie mogą przemawiać za wydawaniem kolejnych łamiących prawo rozstrzygnięć.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Tym samym w ocenie Sądu nie zasługuje także na aprobatę zarzut naruszenia art. 7, 8, 10 § 1 k.p.a oraz 106 § 4 k.p.a poprzez niewszechstronne i niepełne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).