II GSK 2120/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-25	
Data wpływu	2022-11-24	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Marcin Kamiński
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6200 Choroby zawodowe	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	III SA/Kr 1636/21	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 195; art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1; Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Dz.U. 2013 nr 0 poz 1367; § 8 ust. 1; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V.Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1636/21 w sprawie ze skargi V.Sp. z o.o. w S. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 23 września 2021 r. nr NP.908.2.10.2019 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2022 r., (sygn. akt III SA/Kr 1636/21) oddalił skargę V. Sp. z o.o.

w S. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona", "Spółka"), na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 września 2021 r., nr NP.908.2.10.2019 w przedmiocie choroby zawodowej.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:

1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, w związku

z postępowaniem prowadzonym na wniosek Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u W.O. (dalej przywołany jako: "Uczestnik postępowania"), ustalił, że był on zatrudniony

w następujących zakładach pracy:

- od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1997 r. w F. S.A. [...] (zakład zlikwidowany), na stanowisku uczeń praktycznej nauki zawodu tokarza (od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1996 r.), a później na stanowisku tokarz (od 1 lipca 1996 r. do 30 czerwca 1997 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,

- od 10 marca 2003 r. do 14 czerwca 2003 r. w [...] (zakład zlikwidowany), na stanowisku pracownik fizyczny, gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,

- od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2013 r. w V. Sp. z o. o. [...] na stanowisku magazynier (od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r.), a następnie na stanowisku operator linii produkcyjnej (od 1 września 2010 r. do 31 grudnia 2013 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe.

- od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r. jako magazynier na linii APZ Pióra 4 i 7, od 1 września 2010 r. do 31 maja 2011 r. na linii Pióra 1, jako operator linii produkcyjnej oraz magazynier, natomiast od 1 czerwca 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. na linii Ramiona 1, jako operator linii produkcyjnej. Uczestnik wykonywał czynności polegające na uzupełnianiu komponentów na produkcji z magazynu. Praca polegała na zawieszaniu pałąków na podajniki na kilku liniach produkcyjnych. Podczas pracy wykonywał również czynności związane z załadunkiem

i rozładunkiem komponentów i wyrobów gotowych oraz transportem ich z magazynu na linie produkcyjne na wózkach tzw. rolerach oraz paleciakach. Na wózku było około pięciu pudełek. Wózki z pudełkami i ramkami przywożone były z magazynu, następnie Uczestnik zawieszał na linii produkcyjnej ramki z pałąkami, które wyciągał z pudełek. Czynności obciążające kończyny górne oraz wymuszające uniesienie rąk powyżej linii barkowej to zawieszanie ramek na wieszakach oraz w przypadku Uczestnika pobieranie i załadunek pudełek (waga 3-8,5 kg według zakładu pracy, natomiast według Uczestnika i przesłuchanego świadka ok. 12,5 kg). Ponieważ Uczestnik jest niskiego wzrostu to pobieranie i załadunek piątego pudełka wymuszało u niego unoszenie rąk powyżej obręczy barkowej. Na linii Ramiona 1 w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 31 grudnia 2013 r., jako operator linii produkcyjnej, według informacji zakładu pracy wykonywał prace montażowe ramion do wycieraczek na kilku stanowiskach montażowych, które znajdowały się na wysokości roboczej 110 cm, natomiast według oświadczenia Uczestnika wykonywał także prace magazyniera.

2. Uczestnik badany był w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie, który dnia 8 września 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr 486/2015, o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia okołostawowego barku.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w trakcie diagnostyki ortopedycznej rozpoznano [...]. Pacjent operowany trzykrotnie (2012, 2013, 2014 rok). W wykonanych badaniach nie stwierdzono zmian w zakresie stawu barkowego prawego (usg wykonane w dniu 29.03.2010 r. - nie stwierdzono zmian patologicznych).

3. W wyniku odwołania złożonego od ww. orzeczenia, przez Uczestnika, został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, który w dniu 26 lutego 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr NKOCHZA/457/15/16 o rozpoznaniu przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. W uzasadnieniu Instytut wyjaśnił, iż

w chwili badania, pacjent skarżył się na dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy lewego barku. W trakcie aktualnej hospitalizacji, u pacjenta przeprowadzono konsultację ortopedyczną, w wyniku której postawiono rozpoznanie: zapalenie okołostawowe barku ze zmianami przeciążeniowymi [...]. Na podstawie analizy dostępnej dokumentacji medycznej, w tym szczególności analizy narażenia zawodowego oraz przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej stwierdzono, iż występujące u Uczestnika schorzenia należy traktować jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy.

4. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie decyzją Nr 30/2017 z dnia 23 października 2017 r. orzekł o stwierdzeniu u W.O. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, schorzenia wymienionego w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych.

5. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Strona skarżąca i wniosła odwołanie.

6. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie, decyzją z dnia 8 maja 2018 r. uchylił decyzję Organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, polecając aby rozpatrując sprawę: ponownie przesłuchać świadków i stosownie do art. 79 § 1 i 2. k.p.a. zawiadomić strony

o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, przynajmniej na siedem dni przed terminem, by zapewnić stronom możliwość udziału w przeprowadzeniu dowodu i zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień; zweryfikować sporządzoną kartę ocenę narażenia zawodowego W.O. i wraz nowym materiałem dowodowym w postaci dowodów z zeznań świadków, przesłać do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi, w celu ewentualnej weryfikacji wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego; odnieść się do wniosku dowodowego złożonego przez pracodawcę pismem z dnia 5 maja 2017 r.,

w którym pracodawca wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z dziedziny zarządzania/organizacji produkcji, w celu wyliczenia czasu pracy pracownika z rękami uniesionymi ponad obręcz barku. W przypadku nie dopuszczenia przez Organ I instancji ww. dowodu, należy w decyzji podać szczegółowe wyjaśnienie z jakich powodów nie przeprowadzono dowodu z ww. biegłego i na czym organ oparł swoje stanowisko; wydać stosowną decyzję

w przedmiotowej sprawie w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uwzględniając dokumentację dostarczoną do tut. Inspektora w postępowaniu odwoławczym.

7. PPIS w Krakowie prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej Uczestnika, zastosował się do ww. wskazań Organu II instancji. Ponownie przesłuchał świadków: M.K., J.W., M.Ś., E.W., informując Stronę skarżącą o miejscu i terminie przeprowadzania przesłuchań. Organ I instancji ponownie przesłuchał również Uczestnika, w obecności przedstawiciela zakładu. Na podstawie przesłuchania Strony i Świadków oraz informacji przekazanych z zakładu pracy (pismo z dnia 6 września 2018 r.), PPIS w Krakowie ponownie sporządził kartę oceny narażenia zawodowego oraz wystosował pismo do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z prośbą o ponowną analizę i ewentualną weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr NKOCHZA/467/15/16 z dnia 26 lutego 2016 r., przekazując jednocześnie kartę oceny narażenia zawodowego wraz z nowym materiałem dowodowym w postaci dowodów z zeznań świadków i informacji pozyskanych od zakładu pracy. Jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko

w sprawie.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, decyzją Nr 2/2019 z dnia 3 stycznia 2019 r. orzekł o stwierdzeniu u W.O. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku.

8. Od powyższej decyzji odwołanie do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła Skarżąca.

9. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 23 września 2021 r. nr NP.908.2.38.2019 na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2021, poz. 195) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. 2013 r. poz. 1367), utrzymało w mocy decyzję Nr 2/2019 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 3 stycznia 2019 r., znak: HP-PG-450-116/2015/2016 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygniecie oparł na orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia diagnostycznego - tj. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - jednostki rozstrzygającej w sprawach spornych, której orzeczenie jest ostateczne. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu tut. Inspektor przyjął, iż dokonana ocena narażenia zawodowego wprawdzie nie potwierdziła wykonywania przez Uczestnika czynności, które w sposób monotypowy obciążały stawy barkowe, wymagające unoszenia i utrzymywania kończyn górnych powyżej linii barków przez co najmniej połowę czasu trwania zmiany roboczej, jednakże potwierdzono przeciążenie w trakcie wykonywania pracy, którego następstwem jest stwierdzone schorzenie - przewlekłe okołostawowe zapalenie barku.

W opinii Organu w sprawie wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej zostały spełnione. Uczestnik do 31 grudnia 2013 r. wykonywał pracę, która starzała ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Jak wynika z wywiadu pierwsze dolegliwości wystąpiły w 2010 roku, a udokumentowane objawy chorobowe datowane są na 13 lipca 2012 r. - operacyjne leczenie - [...]. Zweryfikowano karty oceny narażenia zawodowego, które przesłano do ww. jednostki orzeczniczej przy piśmie z dnia 20 marca 2017 r. W odpowiedzi, IMP

w Łodzi w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017 r. podtrzymał wydane przez siebie orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Po trzecie, PPIS

w Krakowie pismem z dnia 26 września 2018 r. zwrócił się do IMP w Łodzi (przesyłając jednostce orzeczniczej materiał dowodowy w postaci 15 protokołów

z przesłuchań świadków) z prośbą o odniesienie się do czasu pracy - czy na rozpoznaną chorobę zawodową nie ma wpływu fakt, że pracownik wykonywał pracę z rękami uniesionymi powyżej obręczy barkowej w czasie mniejszym niż 4 godziny na zmianę. W odpowiedzi, jednostka orzecznicza ponownie wskazała, że schorzenie Uczestnika należy traktować, jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy.

10. Na powyższe rozstrzygnięcie V. sp. z o.o. [...], reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywoływanym na wstępie wyroku z dnia 22 kwietnia 2022 r. orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").

Zdaniem Sądu I instancji w sprawie bezsporne jest wystąpienie choroby stanowiącej chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym, zaś zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy w skarżącej Spółce.

W opinii Sądu I instancji w sprawie nie ma znaczenia predyspozycja W.O. do zachorowań na schorzenia zapalne, z uwagi na potwierdzone istnienie narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej. Podkreślając, że Uczestnik przez wiele lat pracy dla Skarżącej był narażony na wystąpienie choroby zawodowej - przewlekłego zapalenie okołostawowe barku, z uwagi na konieczność podnoszenia rak ponad obręcz barkową, jak i prace związane z transportem ręcznym ciężarów i układaniem ich na półkach. Stąd zdaniem Sądu istniał związek przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem.

Podobnie zdaniem Sądu I instancji nie ma także znaczenia zarzut dotyczący częstotliwości unoszenia rąk ponad obręcz barkową, jak również czasu trwania tych czynności, czy też czynności związanych z transportem ręcznym ciężarów, gdyż nie jest możliwe dokładne ustalenie tego elementu, a wystąpienie samego narażenia w środowisku pracy oraz choroby zawodowej stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

Sąd I instancji podkreślił, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi kilkakrotnie wypowiadał się w kwestii rozpoznania choroby zawodowej u Uczestnika i zawsze jego ocena była jednoznaczna. Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Przesłana została przez Skarżącą spółkę opinia wydana

w toku procesu przed Sądem Okręgowym w Krakowie przez biegłego lekarza sądowego lek. Med. A.R.. Z kolei Uczestnik przesłał Organowi opinię sądową biegłego sadowego z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Wobec tego Organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi

o ustosunkowanie się do tych opinii. Na skutek tego pisma ponownie została wydana opinia medyczna przez w/w Instytut, w której podtrzymano, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.

Zdaniem Sądu I instancji Organom nie można zarzucić naruszenia jakiejkolwiek zasady dotyczącej zgromadzenia i kompleksowego rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie.

12. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc

o uchylenie zaskarżonego wyroku w części tj. w pkt I, uwzględnienie skargi

i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa kasacyjna określona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: art. 1 §1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych (ustawa

z dnia 25 lipca 2002, Dz. U. nr 153, poz. 1269 z poźn. zm., dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i z art. 9. art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo Iż:

a) zaskarżone decyzje wydano bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że ani Sąd ani Organ orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

b) Sąd ani Organy nie wskazały w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji i wyroku;

c) Organy nie przeprowadziły uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci np. dodatkowej opinii biegłego, celem całościowego rozpoznania analizowanej sprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa kasacyjna określona w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).tj.:

a) art. 2351 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba Uczestnika wymieniona w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach

w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy;

b) art. 2352 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika jest zasadne

z uwagi na wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (1 rok dla choroby z pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

13. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania.

14. Sprawa dotyczy stwierdzenia choroby zawodowej z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych, czyli przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wywołanego sposobem wykonywania pracy.

15. Skarga, której zarzuty kasacyjny zostały sformułowane bardzo ogólnie, zmierza w istocie do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, naruszył art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ nie dostrzegł istotnych, zdaniem Skarżącej kasacyjnie, uchybień po stronie Organów, polegających na naruszeniu art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym, działając w granicach art. 134 § 1 p.p.s.a., powinien był uchylić decyzje, zamiast na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę. Tak skonstruowany zarzut nie jest zasadny.

16. Punktem wyjścia jest zakres kontroli sądu administracyjnego określony

w art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi. Jeżeli stwierdzi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, powinien stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylić decyzję. W przeciwnym razie skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Ocena, czy doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wymaga ustalenia, czy organy zaniechały wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. WSA nie przyjął, aby doszło do takiego uchybienia.

Stanowisko to znajduje oparcie w aktach sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej kasacyjnie, kwestia chronometrażu pracy z rękami uniesionymi powyżej obręczy barkowej nie została przez Organ pominięta. Pracodawca przedstawił własne wyliczenia czasu pracy, które zostały włączone do materiału dowodowego

i przekazane jednostce orzeczniczej wraz z zapytaniem, czy ilość czasu pracy

w takiej pozycji ma zasadnicze znaczenie dla oceny zawodowej etiologii schorzenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji Organ przeprowadził ponowne postępowanie dowodowe, uzupełnił materiał o zeznania świadków oraz zaktualizowaną ocenę narażenia, a następnie ponownie zwrócił się do jednostki II stopnia. Jednostka ta, dysponując uzupełnionym materiałem, podtrzymała swoje stanowisko o rozpoznaniu choroby zawodowej.

W tej sytuacji WSA zasadnie uznał, że Organy nie zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnym dla sprawy. To, że Organ nie uwzględnił wniosku o powołanie dodatkowego biegłego z zakresu organizacji pracy, nie oznacza automatycznie naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie jest tożsamy z obowiązkiem przeprowadzenia każdego wnioskowanego dowodu, jeżeli zgromadzony materiał pozwala na dokonanie ustaleń. Ocena, czy materiał jest wystarczający, należy w pierwszej kolejności do organu, a następnie podlega kontroli sądowej pod kątem braku dowolności. WSA nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia prawa i stanowisko to nie nosi cech błędnej wykładni ani oczywistego uchybienia.

17. Również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia nie znajduje potwierdzenia. Sąd pierwszej instancji odniósł się do struktury i treści uzasadnień decyzji, wskazując, że zawierają one opis przebiegu zatrudnienia, charakter wykonywanej pracy, ocenę narażenia zawodowego oraz stanowisko jednostki orzeczniczej. Uzasadnienia te pozwalają na odtworzenie toku rozumowania Organów. Skarżąca kasacyjnie w istocie kwestionuje trafność dokonanej oceny, a nie jej brak.

18. Nie sposób również przyjąć, że WSA naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonał kontroli decyzji w granicach sprawy, odnosząc się do zarzutów skargi

i badając kompletność postępowania dowodowego. Nie wystąpiła sytuacja, w której oczywiste uchybienia organu pozostały poza zakresem rozważań sądu.

W konsekwencji nie można uznać, że oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. stanowiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

19. Przechodząc do zarzutów prawa materialnego, należy przypomnieć, że Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 2351 oraz art. 2352 k.p. przez ich błędne zastosowanie, polegające w jej ocenie na przyjęciu istnienia związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy mimo braku wystarczającego ustalenia istotnego narażenia oraz mimo wątpliwości co do intensywności wykonywania pracy w pozycji wymuszonej.

Tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 2351 k.p. stanowi, że za chorobę zawodową uznaje się schorzenie wymienione w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można ustalić bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy. Przepis ten nie ustanawia automatyzmu ani domniemania związku przyczynowego. Wymaga on dokonania oceny o charakterze medycznym, opartej na ustalonych warunkach pracy.

W realiach sprawy nie sposób przyjąć, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował ten przepis. WSA przyjął, że Organy oparły się na orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia, która po analizie uzupełnionego materiału dowodowego, w tym danych dotyczących czasu wykonywania pracy w pozycjach wymuszonych uznała istnienie związku między sposobem wykonywania pracy a rozpoznanym schorzeniem. Sąd nie stworzył własnej koncepcji "domniemania" ani nie przyjął, że każde przeciążenie automatycznie prowadzi do uznania choroby zawodowej. Ocenił natomiast, że specjalistyczna jednostka medycyny pracy, działając w ramach ustawowego modelu orzeczniczego, dokonała takiej oceny i że brak jest podstaw do jej podważenia na gruncie kontroli legalności.

Argument Skarżącej kasacyjnie, odwołujący się do wytycznych lub publikacji medycznych, w których wskazuje się, że określony czas wykonywania pracy z rękami uniesionymi powyżej obręczy barkowej (np. połowa dniówki roboczej) ma istotne znaczenie diagnostyczne, nie prowadzi do wniosku o naruszeniu art. 2351 k.p. Wytyczne medyczne stanowią narzędzie pomocnicze w ocenie lekarzy, lecz nie tworzą samodzielnej normy prawnej. Ostateczna ocena, czy w konkretnym przypadku narażenie było istotne i czy pozwala na ustalenie związku przyczynowego

w wymaganym przez ustawę stopniu, należy do jednostki orzeczniczej. Dopóki jej stanowisko nie jest obarczone istotną wadą, sąd administracyjny nie może zastępować tej oceny własnym osądem.

20. Nie można również uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 2352 k.p. Przepis ten określa maksymalny okres, w którym objawy choroby zawodowej powinny ujawnić się po zakończeniu narażenia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przesłanka ta została uwzględniona przy kwalifikacji schorzenia z właściwej pozycji wykazu. Sąd I instancji nie przyjął, że sam fakt ujawnienia objawów w odpowiednim czasie zastępuje ocenę związku przyczynowego. Ocenił natomiast, że obie przesłanki - medyczna i czasowa - zostały w sprawie zbadane.

W istocie zarzuty materialnoprawne sprowadzają się do polemiki z oceną stopnia narażenia zawodowego i z wnioskami medycznymi jednostki II stopnia. Kontrola kasacyjna nie obejmuje jednak ponownego rozważania materiału dowodowego w aspekcie medycznym ani ustalania, czy w ocenie sądu innego rodzaju przeciążenia byłyby wystarczające do rozpoznania jednostki chorobowej. Rolą NSA jest ocena, czy WSA prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego przy przyjęciu ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz czy nie zaakceptował oczywiście wadliwej wykładni przepisów.

W sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Sąd I instancji nie przyjął rozszerzającej ani zawężającej interpretacji art. 2351 i art. 2352 k.p., lecz uznał, że zostały one zastosowane w granicach wyznaczonych przez ustawę, przy zachowaniu modelu orzeczniczego przewidzianego w przepisach dotyczących chorób zawodowych.

Z tych przyczyn zarzuty naruszenia prawa materialnego należy uznać za nieuzasadnione.

21. W konsekwencji nie stwierdzono naruszeń prawa procesowego ani materialnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że decyzje organów odpowiadają prawu, wobec czego środek zaskarżenia podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.