IV SA/Gl 169/17 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-05-31	
Data wpływu	2017-03-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Małgorzata Walentek
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Kurcyusz-Furmanik	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 257/18	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 930;  art. 38 ust. 1; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
Dz.U. 2016 nr 0 poz 718;  art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. odmówił P.D. przyznania zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że świadczenia odmówiono ze względu na wysokość dochodu przewyższającego kryterium dochodowe uprawniającego do przyznania pomocy. Dochód rodziny we wrześniu 2016 r. wynosił łącznie 2294,29 zł (tj. wynagrodzenie B.P. -1826,18 zł i zasiłek dla bezrobotnych P.D. - 468,11 zł). Nie znaleziono szczególnych powodów do przyznania zasiłku okresowego podlegającego zwrotowi.

W odwołaniu P.D. nie zgodził się z wysokością jego dochodów wykazanych w decyzji organu I instancji. Podał, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Ostatni dochód w wysokości 69,70 zł był jednocześnie ostatnim zasiłkiem z Urzędu Pracy. Stwierdził, powołując się na lekarza kardiologa, że "w żadnym wypadku nie nadaje się do pracy". Nadto wskazał, że ma podwyższone ciśnienie mimo zażywania leków. Przedstawił swoje wyliczenia na okoliczność, że po uregulowaniu wszystkich opłat z wynagrodzenia partnerki pozostaje kwota 126,00 zł, co nie wystarcza na przeżycie, a tym bardziej na konieczne wydatki odwołującego: na lekarstwa 370,00 zł, doładowanie telefonu 30,00zł. Stwierdził, że brakuje mu środków na żywność i na opał. Odwołujący zaznaczył, że obecnie jest w konflikcie z partnerką, mają osobne półki w lodówce i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Do odwołania załączył kserokopie potwierdzeń opłat rachunków oraz potwierdzeń wynagrodzenia jego partnerki z trzech ostatnich miesięcy.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania P.D., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium ustaliło, że w dniu 19 października 2016 r. P.D. zwrócił się o przyznanie zasiłku okresowego. W następstwie złożonego wniosku został przeprowadzony wywiad środowiskowy z treści którego wynika, że P.D. jest kawalerem, nie posiada dzieci, zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną – B.P. W okresie od 8 kwietnia 2016 r. do 4 października 2016 r. P.D. pobierał zasiłek dla bezrobotnych, a od 5 października 2016 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jest osobą długotrwale chorą, legitymuje się orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...]r. o częściowej niezdolności do pracy do 31 lipca 2019 r. Jest pod opieką PZP i powinien stale zażywać leki, które są drogie. Nie posiada uprawnień do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z powodu nieudokumentowania wymaganych do renty okresów składkowych i nieskładkowych (często pracował za granicą, gdzie przebywa cała jego rodzina). B.P. jest zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony w A Sp. z o.o., [...] Z. Jest diagnozowana w Instytucie Onkologii w G. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. we wrześniu 2016 r. na dochód rodziny składało się wynagrodzenie B.P. w wysokości netto 1826,18 zł oraz zasiłek dla bezrobotnych P.D. w wysokości 468,11 zł. Łącznie dochód rodziny wyniósł 2294,29 zł, a na osobę 1147,15 zł. W takcie wywiadu środowiskowego P.D. złożył oświadczenie, że we wrześniu korzystał z zasobów pieniężnych, gdyż w maju 2016 r. otrzymał od brata w formie pożyczki 5800,00 zł, z której posiada jeszcze 247,89 zł. Dla potrzeb sporządzenia analizy budżetu rodziny za miesiąc wrzesień 2016 r. strona podała wydatki na łączną kwotę 3632,88 zł. Pracownik socjalny ustalił, że we wrześniu 2016 r. rodzina dysponowała dochodem w kwocie 3632,88 zł.

Jak dalej podało Kolegium zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm – dalej "u.p.s.".) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 38 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, i art. 91, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tejże ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kolegium wskazało na definicje ustawowe dochodu i dochodu rodziny zacytowało brzmienie odpowiednio art. 8 ust. 3 u.p.s. i art. 6 pkt 4 u.p.s. Nadto stwierdziło, że rodzina, to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.).

Kolegium zauważyło, że zgodnie z oświadczeniem P.D., mieszka on i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną B.P., a zatem zgodnie z przywołaną wyżej definicją stanowią rodzinę. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek okresowy, tj. we wrześniu 2016 r. dochód rodziny wynosił 2294,29 zł i był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o pomocy społecznej dla rodziny dwuosobowej (1028,00 zł). W tej sytuacji pomimo, iż w rodzinie występuje długotrwała choroba, stronie nie przysługuje prawo do zasiłku okresowego.

Nadto Kolegium wskazało, że odrębną, wydaną w tej samej dacie decyzją organ I instancji przyznał stronie specjalny zasiłek celowy na dofinansowanie do zakupu leków na okres 3 miesięcy w kwocie 300,00 zł jednorazowo. Zgodnie zaś z oświadczeniem P.D. z dnia 28 grudnia 2016 r. podane w odwołaniu dochody i wydatki dotyczą grudnia 2016 r., a strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia na żywność i zakup opału. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P.D., zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., poprzez powierzchowne i nie wyczerpujące rozpoznanie sprawy, polegające na zaniechaniu ustalenia relacji łączących skarżącego z B.P. i ustalenie, że skarżący wraz z B.P., tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s.; art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na uznaniu, że skarżący i B.P. tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., co mogło mieć wpływ na ustalenie właściwego kryterium dochodowego w sprawie, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadzi do odwrotnych wniosków; art. 10 k.p.a., poprzez zaniechanie powiadomienia skarżącego o zebraniu materiału dowodowego i umożliwieniu mu wypowiedzenia się co do niego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, albowiem skarżący został pozbawiony możliwości złożenia wniosków dowodowych w sprawie, jak również wypowiedzenia się co do wniosków dotychczas zebranych. Natomiast w przypadku nie uwzględnienia powyższych zarzutów skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegającą na uznaniu, że w sprawie brak szczególnych powodów do przyznania zasiłku okresowego podlegającego zwrotowi. Wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy poza kolejnością. W uzasadnieniu stwierdził, że organy obu instancji uchybiły zasadom określonym w art. 7 k.p.a. , art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego ustalenia dokonane w trakcie wywiadu środowiskowego nie dają podstaw do uznania, że skarżący i B.P. tworzą rodzinę. Odwołał się w tym zakresie do swojego oświadczenia złożonego w trakcie wywiadu środowiskowego, że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Stwierdził, że B.P. korzysta z gościnności skarżącego, gdyż ze względu na jej konflikt z rodzicami i bratem nie ma ona możliwości zamieszkania w domu rodzinnym. Skarżący podkreślił, że każde z nich ma osobne półki w lodówce, nie przygotowują i nie spożywają wspólnych posiłków, nie istnieje między nimi podział ról domowych charakterystycznych dla rodziny. Wskazywał, że nie mają dzieci, a organ nie wziął tego faktu pod uwagę przy ocenie ich relacji. Zauważył, że mała powierzchnia lokalu wymusza na obojgu pewien stopień bliskości, choćby "fakt przebywania i spania w jednym pokoju". Zdaniem skarżącego, ustalając kryterium dochodowe organy bezpodstawnie zsumowały dochody skarżącego i B.P., co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. Skarżący stwierdził, że otrzymałby zasiłek celowy, gdyby organ II instancji uwzględnił tylko jego dochód i bezsporny fakt jego długotrwałej choroby. Zauważył, że ze względu na naruszenie przez organy art. 10 k.p.a. nie mógł on skorzystać ze swoich praw i zgłosić wniosków dowodowych. W ocenie skarżącego, wobec jego sytuacji zdrowotnej, która to została prawidłowo ustalona przez organ oraz trudnej sytuacji życiowej istniały przesłanki do przyznania mu zasiłku okresowego na mocy art. 41 ust. 2 u.p.s. Podkreślił, że jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie może pracować, a ze względu na chorobę ponosi znaczne wydatki na leki,. W przypadku rozpoznania choroby nowotworowej u B.P. wzrosną koszty utrzymania i istnieje możliwość, że nie będzie ona mogła pracować.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że skarżący brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu, a organ wydał decyzję na podstawie złożonych przez niego dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej " p.p.s.a."), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Co więcej, w pełni podzielił stanowisko organów pomocy społecznej.

Materialnoprawną podstawę po stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 930 – dalej "u.p.s." ), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków okresowych.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s. służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.).

Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 u.p.s., jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.s., zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Na gruncie powołanej regulacji zauważyć należy, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z brakiem możliwości jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku uzależnione będzie od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s..

Ustawa o pomocy społecznej jednoznacznie określa, w jaki sposób organy obowiązane są ustalać dochód osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z tą regulacją dochód stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 38 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje osobie w rodzinie, której dochód nie przekracza kwoty 514 zł (dla rodziny dwuosobowej zatem 1 028 zł).

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono przyznania skarżącemu zasiłku okresowego z powodu niespełnienia wyżej wskazanego kryterium dochodowego.

W sprawie sporną jest kwestia prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa domowego. Skarżący utrzymuje, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i spełnia określone przepisami prawa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Organy pomocy społecznej twierdzą, że prowadzi je wspólnie z konkubiną, który osiąga dochód w kwocie 1826,18 zł, w związku z czym kryterium dochodowe oznaczone dla dwuosobowej rodziny jest przekroczone.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 pkt 14 u.p.s., rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 618/13 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzono że faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie polega na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólnie gospodarować oznacza wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują. Wbrew wywodom skargi taki stan udowodniono w niniejszej sprawie. W wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 626/14 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano natomiast, że na okoliczność wspólnego gospodarowania składają się różne elementy, jak ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, opieka udzielana w chorobie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dysponowanie wspólnym dochodem z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb życiowych. Skarżący w oświadczeniu z dnia 25 października 2016 r. potwierdził, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną B.P., a we wrześniu utrzymywali się z jej pensji oraz zasiłku dla bezrobotnych skarżącego. Odmienne stanowisko skarżący przedstawił w odwołaniu i skardze. Wskazując na swój zły stan zdrowia skarżący stwierdził, że potrzebuje opieki, a taką zapewnia mu konkubina. W trakcie postępowania wyjaśniającego oświadczył ponadto, że korzysta z pomocy brata przebywającego za granicą ale większość rachunków regulowana jest z pensji konkubiny. W ocenie Sądu także warunki lokalowe skarżącego (wspólne zamieszkiwanie w jednopokojowym mieszkaniu) wskazują na istnienie wspólnego gospodarstwa. Skoro skarżący wraz z konkubina wspólnie zamieszkują w jednopokojowym mieszkaniu, korzystając ze wspólnych urządzeń i pomagając sobie wzajemnie, to nie można przyjąć, że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nawet jeśli każde z nich ma odrębne półki w lodówce. Należy zauważyć, że zarówno skarżący jak i jego konkubina deklarowali pracownikowi socjalnemu, że śpią razem, a konkubina reguluje bieżące opłaty w tym czynsz i UPC, które są zobowiązaniami skarżącego (na niego są umowy). Wbrew zatem temu co twierdzi skarżący, już tylko takie współdziałanie w sprawach życia codziennego konsekwentnie uznawane jest w orzecznictwie za prowadzenie wspólnego gospodarstwa.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organy obu instancji, prawidłowo opisały sytuację skarżącego i stwierdziły, że jest on osobą wspólnie zamieszkującą i gospodarującą z konkubiną.

Sąd podziela przy tym pogląd wyrażany w literaturze (I.Sierpowska: Pomoc społeczna. Komentarz, Lex 2014), że w sytuacjach wątpliwych, czy mamy do czynienia z osobą samotnie gospodarującą, czy prowadzącą gospodarstwo z osobami wspólnie zamieszkującymi, powinien rozstrzygać wywiad środowiskowy. To pracownik przeprowadzający wywiad jest najwłaściwszą osobą do oceny rzeczywistej odrębności gospodarstw, w szczególności tego, czy osoby mające ten sam adres zamieszkania nie zaspokajają wzajemnie swoich potrzeb, nie ponoszą wspólnych wydatków, nie czerpią wzajemnych korzyści, nie przyczyniają się do funkcjonowania tworzonej przez nich wspólnoty, nie zarządzają czymś wspólnie. Nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, ze kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie oparte zostało na rzetelnie przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym i przekonująco umotywowanych wnioskach pracownika socjalnego o prowadzeniu przez skarżącego i jego konkubinę wspólnego gospodarstwa, a zatem prawidłowo wyliczyły dochód w rodzinie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Sąd zauważa, że stosownie art. 10 § 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień. Okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przy czym - po myśli art. 10 § 2 k.p.a. odstąpienie do tej zasady może nastąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na bezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Takie przypadki w sprawie nie mają miejsca. W tym miejscu podkreślić należy, że obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego jaką jest wywiad środowiskowy w sprawach o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 2 października 2008 r., I OSK 37/08, z dnia 19 marca 2009 r., I OSK 561/08, z dnia 17 listopada 2009 r., I OSK 554/09, z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 84/10, z dnia 22 listopada 2012 r., I OSK 60/11 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych wynika, że skarżący brał czynny w postępowaniu, składał wyjaśnienia, oświadczenia i miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a decyzje zapadły na podstawie dowodów przedstawionych przez skarżącego.

Należy również wskazać, że przekroczenie kryterium dochodowego nie wyklucza możliwości przyznania stronie pomocy pieniężnej. Art. 41 u.p.s. stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (ust. 1), zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (ust 2). Zatem art. 41 u.p.s. przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, zasiłku celowego lub pomocy rzeczowej. Przyznanie wskazanych świadczeń nie może dotyczyć przypadków czy okoliczności zwykłych, powszechnych. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek", w rozumieniu cytowanego przepisu będącego podstawą przyznania tego świadczenia, to taka sytuacja życiowa, która nie należy do zdarzeń codziennych i drastycznie ingeruje w plany życiowe osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. O tym czy w danym przypadku mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.